گسترش تقابل در جنگ قره‌باغ و حساسیت روسیه و ترکیه

دیدارنیوز ـ به نقل از خبرگزاری رویترز، آنکارا حمایت قاطع خود از جمهوری آذربایجان در جنگ با ارمنی‌ها در این منطقه کوهستانی را در راستای تقویت نفوذ بین‌المللی ترکیه می‌داند. مسکو هم مصمم به دفاع از منافعش در این حوزه جنوب قفقاز است.

اما هیچ یک نمی‌خواهند به داخل یک جنگ تمام عیار کشیده شوند و مقاطعه کاران نظامی خصوصی می‌گویند مسکو و آنکارا تا حد زیادی چشمشان را روی نقش مزدورانی که احتمالا دارند در هر دو سمت می‌جنگند می‌بندند تا از دامن زدن به تنش‌ها اجتناب کنند.

تحلیلگران سیاسی و نظامی می‌گویند، ترکیه به عنوان یک عضو ائتلاف ناتو که در سال‌های اخیر تامین تسلیحات برای جمهوری آذربایجان را افزایش داده، احتمالا در صورتی که همپیمانش به پیشروی در قره باغ ادامه دهد از مداخله نظامی عمیقتر خودداری می‌کند.

آن‌ها همچنین گفتند، روسیه که با ارمنستان پیمان دفاعی دارد، با جمهوری آذربایجان هم روابطی خوب داشته و بعید است که مستقیما درگیری نظامی پیدا کند، مگر آن که جمهوری آذربایجان دست به یک حمله عمدی علیه خاک ارمنستان بزند.

پیر رازو، یک مدیر آکادمیک در بنیاد مدیترانه‌ای مطالعات راهبردی فرانسه بیان داشت: سوال اساسی این است؛ آیا کرملین خواستار بازگشت منطقه قره‌باغ به جمهوری آذربایجان است؟

حمایت ترکیه از جمهوری آذربایجان حیاتی بوده و تسلیحات برتر و پیشروی‌های میدانی جمهوری آذربایجان انگیزه آن برای دستیابی به یک توافق صلح پایدار را کاهش داده است.

آنکارا این مساله را که سربازانش در این جنگ دخیل هستند رد می‌کند، اما الهام علی‌اف، رئیس جمهوری آذربایجان تایید کرده بعد از برگزاری رزمایشی در تابستان چند فروند جنگنده اف-۱۶ ترکیه در جمهوری آذربایجان مانده‌اند و همچنین گزارش‌هایی از استفاده دو طرف جنگ از پهپاد‌های روسی و ترکیه‌ای وجود دارد.

روسیه تامین کننده اصلی تسلیحات ارمنستان است، هر چند که به جمهوری آذربایجان هم که همچون ارمنستان چندین دهه بخشی از اتحاد شوروی سابق بوده، سلاح میفروشد.

روسیه اعلام داشته، "تمامی کمک‌های لازم" را در صورتی که جنگ به "خاک ارمنستان" سرایت کند به عمل می‌آورد.

یک مقاطعه کار نظامی خصوصی روسیه بدون ذکر نامش به رویترز با استناد به اطلاعات تایید نشده‌ای از جانب یک همکارش گفت، مزدوران روس به قره باغ رفته‌اند.

آلکساندر بورودای، یک رهبر سابق جدایی طلبان حامی روسیه در شرق اوکراین اظهار کرد، تعدادی شبه نظامی روس که اکثرا ارمنی تبار هستند به صورت خصوصی به قره باغ رفته، اما طولانی مدت آنجا نمانده‌اند.

او گفت: آن‌ها سریعا فهمیدند که در آنجا از آن‌ها استفاده مناسبی نخواهد شد.

مسکو و آنکارا مساله حضور شبه نظامیان خارجی در این منطقه را یک تهدید برای ثبات خوانده‌اند.

بعد از آنکه ارمنستان گزارش دستگیرکردن دو شبه نظامی سوری را داد، روسیه برآورد کرد ۲۰۰۰ مزدور اهل خاورمیانه در جنگ شرکت دارند و رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه گفت، ارمنستان برای جنگش از شبه نظامیان کرد استفاده می‌کند. این گزارش‌ها به صورت مستقل تایید نشده‌اند.

فئودور لوکیانوف، تحلیلگر سیاسی گفت، بعید است که دخالت روسیه در سطح حمایتی باشد که جدایی طلبان در شرق اوکراین دریافت کردند و مسکو حتی یک "حمله تصادفی" به خاک ارمنستان را یک "اقدام تجاوزگرانه" تلقی نخواهد کرد.

مسکو دارای روابطی عملگرایانه با آنکارا بوده که در گذشته بر بحران‌ها غلبه کرده است و هر دو نگران امنیت خط لوله‌های نفت و گاز خود در جمهوری آذربایجان هستند.

اما رازو گفت، مداخله عمیق‌تر روسیه در صورتی که جمهوری آذربایجان به ایروان یا پایگاه نظامی روسیه در گیومری واقع در شمال غرب پایتخت حمله کند، محتمل خواهد بود.

او گفت: روسیه تعدادی پست دیده‌بانی در طول مرز‌های ارمنستان ایجاد کرده تا یک بیانیه بدهد. اما ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در عین حال تصریح کرده این حمایت از ارمنستان هنوز به سطحی که این کشور واقعا به آن نیاز داشته و خواستارش باشد، نرسیده است.