صادرات فرش دستباف ایران در یک سال اخیر به پایین‌ترین سطح خود رسیده است؛ زنگ خطری حیاتی برای یکی از مهم‌ترین بازو‌های اقتصاد بدون نفت ایران در حوزه صنایع دستی که به سمت افول می‌رود.

کد خبر: ۸۲۵۲۵
۱۷:۳۰ - ۰۲ اسفند ۱۳۹۹

تیتر امروز

نامزدی ظریف در ۱۴۰۰؛ ۵۰ درصد حل است!

نامزدی ظریف در ۱۴۰۰؛ ۵۰ درصد حل است!

با وجودی که محمدجواد ظریف تا کنون تمایلی به حضضور در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰ نشان نداده، ولی تعداد زیادی از افراد و احزاب اصلاح‌طلب اعلام کرده اند که ظریف می‌تواند گزینه نهایی جبهه اصلاحات...
فیروزه صابر: فشار وزارت کشور برای تغییر ساختار جمعیت امام علی (ع) قانونی نیست

فیروزه صابر: فشار وزارت کشور برای تغییر ساختار جمعیت امام علی (ع) قانونی نیست

فشارهای وارده برای انحلال جمعیت امام علی یکی از مهم‌ترین اخبار اجتماعی روزهای اخیر است. فیروزه صابر از شناخته شده‌ترین فعالان اجتماعی در گفتگو با دیدار از غیرقانونی بودن فشارهای وزارت کشور می‌گوید.

گره کور در تار و پود صادرات هنر ایران/ «فرش» به جرم بی‌مهری بر دار رفت!

 

دیدارنیوز ـ گره‌های زرین قالی وقتی با تلفیقی از هنر و زیبایی‌های طبیعی طرح‌های بی‌بدیل و ماندگاری در تاریخ را به نام ایران و ایرانی در جهان به ثبت می‌رساند، ایران و ایرانی را به بالیدن به این افتخار فرا می‌خواند.

فرش تبریز به لحاظ قدمت، طرح، رنگ و نو بافت یکی از قطب‌های ایران بوده و به تنهایی شاید الگوی نمونه‌ای از هنر ایرانی و بومی منطقه آذربایجان است.

در سال‌های اخیر، فرش ایران چه داخل و چه در خارج از مرز‌های ایران دچار فراز و نشیب‌هایی شده که تسلسل و تزلزل جایگاه فرش ایران در بازار‌های جهانی را رقم زده است.

ایران، یکی از بهترین تولید‌کنندگان فرش در جهان است و فرش دستباف آن عمری به درازای تاریخ فرهنگ و هنر ایرانی دارد و به عنوان یکی از مهم‌ترین صنایع‌دستی، تاریخ سرزمین ایران را نشان می‌دهد و گره‌خوردن فرش ایرانی با اقتصاد نقش آن را حائز اهمیت‌تر می‌کند.

صادرات فرش دستباف ایران در یک سال اخیر به پایین‌ترین سطح خود رسیده است؛ زنگ خطری حیاتی برای یکی از مهم‌ترین بازو‌های اقتصاد بدون نفت ایران در حوزه صنایع‌دستی که به سمت افول می‌رود.

حال آرام آرام، بخش بزرگی از بازار‌های صادراتی فرش دستباف ایران به حاشیه می‌رود تا مشتری‌های همیشگی فرش ایران در جای خالی هنر ایرانی، امروز فرش‌های هند، چین، پاکستان و افغانستان را به خانه ببرند.
 

تنزل صادرات فرش دستباف ایران در مدت ۳ سال به یک دهم

 

صادرات فرش دستباف ایران در مدت سه سال به یک دهم تنزل پیدا کرده است. از این خبر ناگوار به آسانی نمی‌توان گذشت. در شرایطی که درآمد‌های نفتی کشور با، اما و اگر مواجه شده و سخن از توسعه صادرات غیرنفتی به میان می‌آید، یکی از نامدارترین اقلام صادراتی غیرنفتی چنین مهجور افتاده است. در شرایطی که «رونق تولید» و «جهش تولید» مبنای فعالیت‌های تولیدی و تجاری شده است، یکی از شاخص‌ترین تولیدات ملی اینچنین با چالش مواجه شده است.

آمار چنین می‌گوید که در سال ۹۶ بیشتر از ۴۲۶ میلیون دلار فرش دستباف از کشور صادر شد که این عدد در سال بعد به ۲۳۸ میلیون دلار تنزل یافت و در سال ۹۸ نیز از ۷۰ میلیون دلار فراتر نرفت. امسال هم آنگونه که از شواهد و قرائن پیداست در خوشبینانه‌ترین حالت بیش از ۵۰ میلیون دلار صادرات فرش نخواهیم داشت و این یعنی نزول به «یک دهم» در عرض سه سال!
 

کاهش بیش از ۹۵ درصدی صادرات فرش / احداث شهرک فرش در بیش از ۱۵۰ هزار متر در تبریز


رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف تبریز گفت: فرش دستباف تبریز و ایران که در سال‌های نه چندان دور جایگاه ویژه‌ای در صادرات غیرنفتی کشور داشت، اکنون با کاهشی بیش از ۹۵ درصد حال خوبی ندارد.

احد عظیم‌زاده رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف تبریز، اظهار داشت: در بررسی میزان صادرات فرش دستباف ایران و به خصوص فرش تبریز به وضوح می‌توان رکود این حوزه را لمس کرد که بخشی از آن متوجه تولیدکنندگان و بخش اعظم آن متوجه و عدم حمایت مسوولان از این هنر صنعت است.


اشتغال ۲۵۰ هزار در آذربایجان‌شرقی در صنعت فرش


عظیم‌زاده با تاکید بر اینکه بالغ بر ۲۵۰ هزار نفر در استان در بخش‌های مختلف تولید و فروش و... فرش دستباف مشغول هستند، افزود: فرش را با عدم شناخت کافی از بازار‌های جهانی و نیز عدم سلیقه‌یابی مورد بی‌مهری قرار داده‌ایم برای مثال بعضی از طرح‌ها هستند که بیش از ۴۰ سال است که بدون تغییر بافته شده و ارائه می‌گردد، بدون توجه به بازار و سلیقه تولید می‌شود.

صادرکننده و کار آفرین برتر کشور ضمن اشاره به نحوه صادرات فرش گفت: ما به بیش از ۶۰ کشور جهان صادرات فرش داشته و تمام سلایق بازار‌های هدف را پس از مطالعات میدانی به دست آورده و این تجربیات را در اختیار تمام صادرکنندگان و حتی تولیدکنندگان خواهیم گذاشت، تولیدکننده باید بداند، تقاضای من صادرکننده چه طرح و چه رنگی هست تا بتواند با تعامل دوسویه با صادرکننده تولیداتی را عرضه نماید که مورد توجه و خواست بازار هدف است.


فرش ایرانی، گرفتار در تار و پود سنت‌گرایی


وی ادامه داد: فرش‌های مناطق مختلف جهان متفاوت بوده برای مثال سلیقه کشور ژاپن با سلیقه کشور‌های عربی و یکی نبوده و هر کدام جنس و طرح خاصی را می‌طلبد کشور‌های آمریکا و اروپا و... سلایق متفاوتی دارند، بنابراین شناخت بازار هدف و تولید بر حسب نیاز مشتری رکن اصلی رونق صادرات هست.

رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف تبریز با اشاره به مقوله نیازسنجی در بازار فرش اضافه کرد: در این دوره چهار ساله قصد داریم تحولاتی را با کمک اعضای و هیات مدیره منتخب به مورد اجرا گذاریم و در اولین مرحله تغییر ساعات کاری بازار و پیگیری‌های لازم در جهت رفع موانع تولید و فروش فرش دستباف تبریز از طریق مراجع و سازمان‌هایی ذی‌ربط دولتی خواهد بود.

عظیم‌زاده یادآور شد: با توجه به اینکه آوازه فرش تبریز جهانی بوده و این شهر دارای جاذبه‌های گردشگری و توریستی بالقوه باشد، از این‌رو می‌توانیم در بحث جذب توریسم و رونق فروش فرش دستباف تبریز اقدامات خوبی با استفاده از ظرفیت‌های موجود به انجام برسانیم.


احداث شهرک فرش در ۱۵۰ هزار متر مربع

 

وی ادامه داد: در نظر داریم، شهرک فرش تبریز را با بیش از یکصد و پنجاه هزار متر مربع در تبریز احداث نماییم که در آن هم جاذبه‌های گردشگری به نمایش گذاشته شود و هم تولید صفر تا صد فرش دستباف به نمایش گذاشته شود تا خریدار بداند اگر فرش تبریز قیمت بالایی دارد، دلیلش چیست؟

عظیم‌زاده افزود: اگر مسوولان حمایت کنند، موزه دائمی فرش تبریز که راه‌اندازی خواهیم کرد که در آن بیش از ۲۰۰ تخته فرش را نمایش خواهیم گذاشت.

وی خاطرنشان کرد: فرش تبریز به عنوان نماد فرهنگی خطه آذربایجان باید جایگاه اصلی خود را باز یابد، از این رو تمام تلاش ما در اتحادیه در جهت رونق و نوآوری در تولید و صادرات خواهد بود.

رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف تبریز با توجه به لزوم بازنگری در طرح‌ها و عدم کپی کردن طرح‌ها متذکر شد: طرح‌ها و نقشه‌هایی که در تبریز بافته می‌شوند، باید مورد بازنگری قرار گیرند بر همین اساس در نظر داریم جلسات مستمری با اساتید طراحان فرش تبریز داشته باشیم و با تبیین سلایق بازار به طراحان بتوانیم با طرح‌های جدید محصولی جدید و نوآورانه روانه بازار‌های جهانی نماییم.

 

بافت فرش ۲ هزار متری

 
عظیم‌زاده با اشاره به اینکه فرش‌های متراژ بالا طرح و ایده خودش هست، افزود: برای اولین بار فرش ۲ هزار متری بنده در تبریز سفارش و ایده انجام این کار از طرف خودم بوده و از جایی سفارش نگرفتم و در حال حاضر این فرش در انبار من موجود می‌باشد.

وی اضافه کرد: بافت فرش دو هزار متری متشکل از دو قطعه ۶۰۰ متری و ۲ قطعه ۴۰۰ متری در هفت سال بافته شده و طراحی و رنگرزی آن یک سال به طول انجامیده و ۲۳۰ نفر در هفت سال به صورت دو شیفت کار کرده‌اند.

عظیم‌زاده با اشاره به افزایش قیمت‌ها و تاثیر آن در تولید و فروش فرش دستباف گفت: فرش دستباف نسبت به سایر اجناس و اقلام افزایش قیمت آنچنانی نداشته و به نظر می‌رسد بعد از عید نوروز و زمزمه‌هایی که برای گشایش در صادرات به گوش می‌رسد افزایش مناسبی داشته باشد که البته برای بافندگان و تولیدکنندگان بسیار خبر خوبی است.
 

من شورای شهری نیستم/ بنده تاجر هستم و یک فرد سیاسی نیستم

 
عظیم‌زاده در پاسخ به اینکه به نظر می‌رسد شما می‌خواهید در کارزار انتخاباتی شورای شهر تبریز شرکت نمایید، تصریح کرد: بنده تاجر هستم و یک فرد سیاسی نیستم.
 

فعالیت ۲ هزار فروشگاه در فروش فرش در تبریز/ لزوم برنامه ریزی استراتژیک برای رونق فرش دستباف

 
ایوب بشیری، نایب رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف تبریز گفت: در حال حاضر بیش از ۲ هزار فروشگاه در زمینه فروش فرش دستباف فعالیت دارند که بالغ بر یک هزار و ۳۰۰ پروانه فعالیت صنفی برای آن‌ها صادر شده است.

وی با توجه به تاثیر بیماری کرونا در بازار‌های داخلی گفت: همانطور که کرونا در سایر بخش‌های اقتصادی کشور تاثیر منفی داشته، بازار فرش نیز مستثنی از این قضیه نیست، اما با ورود و آغاز واکسیناسیون در آینده بارقه‌های امیدی در رونق بازار فرش به چشم می‌خورد.

بشیری با اشاره به روند برقراری ثبات نسبی سیاسی در کشور‌هایی که مراودات تجاری و به ویژه فرش با ایران را دارند، اظهار داشت: فرش یک کالای لوکس و استراتژیک بوده و ثبات سیاسی و اقتصادی در بازار‌های هدف می‌تواند موجب رونق این هنر صنعت هم در داخل و هم در خارج از کشور شود.

وی افزود: بازار‌های داخلی متاثر از کرونا بوده و حتی مراودات بین شهری و بین استانی نیز در مواقعی با مشکل روبه‌رو شده بود که با کاهش شیوع این بیماری شاهد افزایش مراودات هستیم.

نایب رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف تبریز با تاکید بر اینکه تولید کارگاهی متاثر از کرونا بوده، افزود: تولید فرش در کارگاه‌های متمرکز به دلیل محدودیت‌ها و رعایت پروتکل‌های بهداشتی کاهش یافته، ولی تولید خانگی زیاد تحت تاثیر قرار نگرفته است.
 

کاهش ۵۰ درصدی تولید فرش دستباف

 

بشیری با اشاره به کاهش تولید فرش گفت: از آغاز سال‌جاری تولید فرش دستباف بیشتر از ۵۰ درصد کاهش یافته و این کاهش متاثر از کرونا و سایر موانع اقتصادی است.

وی اذعان داشت: بافنده‌های فرش با توجه به کاهش درآمد و عدم تامین معاش مناسب یکی پس از دیگری این حرفه را ترک می‌کنند که ادامه این روند برای فرش دستباف خوشایند نخواهد بود.

نایب رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف تبریز تاکید کرد: قیمت اجناس و کالا‌ها در یک‌سال گذشته افزایش چند برابری داشته و این در حالی است که قیمت فرش دستباف به صورت خیلی جزئی افزایش داشته برای مثال اگر قیمت خودرو در دوسال گذشته بیش از چهار برابر شده در عوض قیمت فرش دستباف حدود ۹۰ درصد افزایش داشته که آن هم عمدتا متاثر از افزایش قیمت مواد اولیه است.

 

فرش می‌تواند کاهنده نرخ بیکاری باشد / ایجاد اشتغال ۳ نفری با فرش ۶ متری

 

نایب رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف تبریز با تاکید بر اینکه فرش دستباف و رابطه آن با کاهش نرخ بیکاری یک رابطه مثبت انکارناپذیر است، ابراز کرد: ببینید اگر در یک خانواده یک دار فرش ۶ متری باشد به‌طور متوسط برای ۲ یا ۳ نفر ایجاد شغل خواهد شد و این در حالی است که شما می‌توانید با حداقل سرمایه اولیه ایجاد اشتغال نمایید.

بشیری افزود: اگر برنامه‌ای استراتژیک و مدون برای فرش دستباف طرح‌ریزی و به مورد اجرا گذارده شود، قطعا در بحث کاهش نرخ بیکاری و عدم اتکا به اقتصاد تک محصولی می‌توان گام‌های موثری برداشت.

وی، فرش را یک مقوله سه ضلعی توصیف کرد و ادامه داد: فرهنگ، اقتصاد و اشتغال‌زایی سه ضلع پروسه تولید فرش بوده که اگر یکی از این اضلاع دچار تنش و ناملایمتی شود که قطعا تاثیر مخربی در رونق بازار این هنر صنعت خواهد داشت.

نایب رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف تبریز در پایان از لزوم تدوین و اجرای یک برنامه استراتژیک برای فرش سخن گفته و اضافه کرد: با شناخت نقاط قوت و ضعف بازار‌ها و نیز تولید بر اساس مطالعات میدانی و پیاده نمودن برنامه استراتژیک می‌توان رونق بازار فرش را شاهد بوده و از انباشت و بلوکه شدن سرمایه جلوگیری کرد که این امر میسر نخواهد بود مگر در سایه تلفیق علم و تجربه و قانون باشد.
 

«فرش ایرانی» به جرم بی‌مهری بر دار رفت!

 

فرش دستباف یکی از کهن‌ترین هنر‌های ملت خوش ذوق ایران به ویژه آذربایجان است که با قدمت چند هزار ساله تمدن و هنر ایرانی را به هم گره زده است. فرش هویتی دارد و روایتگر تاریخ پر فراز و نشیب ایران است.

از روزگاران کهن دست بافته‌های زنان ایران، زینت‌بخش کاخ‌های پادشاهان و سلاطین جهان بوده است. زنان ایرانی هنرمندانه با الهام از طبیعت و حوادث اجتماعی روزگار خود آثاری را خلق کردند که اکنون اگر اغراق نشود باید گفت، دنیا فرش را با برند ایران می‌شناسد، هنرمندانی که تصویرگر عمر و جوانی خود نیز در پای دار قالی بوده‌اند.

اما در گذر زمان و زمانه فعلی دیگر صدای لالایی و شعرخوانی زنان و دختران از خانه‌ها شنیده نمی‌شود. حالا دیگر دار قالی تکیه بر دیوار دارد، ترنج‌ها، گل‌ها، حوض‌ها همه خشکیده‌اند. چیزی دیگر نمانده تا قالیبافان نقش گلبوته را به رنگ سیاه درآورند. اکنون چه بخواهیم و نخواهیم فرش ایران رخت عزا پوشیده است.

فرش دستباف ایران یک هنر صنعت قدیمی و میراث ماندگار کشور است که همیشه در صدر بوده و امروز هم با وجود همه افت و خیز‌ها و دشواری‌هایی که در فرآیند تولید، تجارت و صادرات آن وجود داشته و دارد، اما همچنان در صدر مانده است؛ به‌گونه‌­ای که با وجود همه دشواری‌­ها و مشکلات این صنعت به مدد پیشینه ارزشمند خود و نامدار بودن برند «پرشین کارپت» و حضور شبکه سنتی توزیع در بسیاری از بازار‌های هدف و تلاش در راهیابی به بازار‌های جدید پیشتاز این میدان است.

در حال حاضر مسوولان از جمله وزارت صنعت، معدن و تجارت گویا اعتقادی به فرش نداشته و ندارند و این در شرایطی است که فرش مانند بیمار ضعیف و نحیفی است که اگر بخواهند سلامت خودش را به دست بیاورد و دوباره راه بیفتد، کمک‌های اساسی می‌خواهد و باید رسیدگی و حمایت‌های جدی از آن بشود؛ برای این اتفاق باید اول به این نتیجه برسند که فرش به درد اقتصادی کشور می‌خورد و می‌تواند اشتغال‌زایی ایجاد کند و در ادامه می‌تواند صادرات گسترده‌ای داشته باشد.

این گزارش را با این جمله از جان سینگر سارجنت، نقاش معروف آمریکایی به پایان می‌رسانیم که گفت: «تمام نقاشی‌های دوره تجدد (رنسانس) ایتالیا ارزش یک تخته فرش ایرانی را ندارد!» کاش قدر این هنر ارزنده را بیشتر بدانیم. ‏
 
منبع: فارس
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
نظر: