گفتگو با دکتر آمتیس رمضانی عضو گروه واکنش سریع انستیتو پاستور

واکسن کرونا این روزها اصلی‌ترین دغدغه همه ماست. واکسن روسی، واکسن چینی، واکسن ایرانی، فایزر، مدرنا و آکسفورد. کدام بهترند؟ کدام واکسن را استفاده کنیم.

کد خبر: ۸۱۸۶۳
۱۳:۵۸ - ۲۲ بهمن ۱۳۹۹

تیتر امروز

عزیزی خادم، منتظر پاس گل ظریف!

عزیزی خادم، منتظر پاس گل ظریف!

آیا دیدار عزیزی خادم و ظریف در ساختمان وزارت امور خارجه می‌تواند منجر به دریافت امتیاز میزبانی ایران برای ۴ بازی مهم تیم ملی شود؟
داستان سفرهای نوروزی؛ سفر شخصی ممنوع!

داستان سفرهای نوروزی؛ سفر شخصی ممنوع!

سفرهای نوروزی یکی از سوالات بزرگ این روزهاست. به نظر می‌رسد که ستاد ملی کرونا در پی ممنوعیت سفرهای شخصی است در عین حال امکان فعالیت محدودی را برای فعالان صنعت گردشگری فراهم ساخته است.
بایدن زودتر به برجام بازگردد
ترجمه اختصاصی دیدار از مقاله ولی نصر

بایدن زودتر به برجام بازگردد

مقاله ولی نصر در نشریه فارین افرز بر این نکته تاکید دارد که جو بایدن باید ابتکار عمل را به دست گیرد و نخستین گام را احیای برجام بردارد.

امروز واکسن روسی را ترجیح می‌دهم

دیدارنیوز: آغاز واکسیناسیون در کشور با انتقادهای مهم و جدی‌ای پیرامون تاخیر در این امر مهم همراه بود. همزمان دغدغه‌هایی زیادی در افکار عمومی در مورد کیفیت واکسن‌ مورد استفاده یا همان واکسن روسی وجود دارد. سوالات مهمی هم در مورد واکسن‌های ایرانی در شرف تولید مطرح است. احمد طبعی کارشناس مجری دیدار نیوز در گفتگویی با دکتر آمیتیس رمضانی دبیر انجمن بیماری‌های عفونی کشور و عضو تیم واکنش سریع انیستیتو پاستور ایران به تمام این سوالات و دغدغه‌ها پرداخته است. این گفتگو را در ادامه ببینید و بخوانید. 

 

فیلم کامل گفتگو با دکتر آمیتیس رمضانی

 

 

 

 

دیدارنیوز: موضوع ما در مورد واکسن کرونا است. امروزه نه تنها در ایران بلکه در کل کشور‌های جهان دغدغه‌ای برای همه مردم وجود دارد که برای مبارزه با کرونا از چه واکسنی استفاده شود. در دنیا واکسن‌های متعددی تولیده شده اند. دانشمندان در سراسر دنیا دست به کار شده اند و مشغول تولید واکسن هستند. در ایران هم انستیتو پاستور ایران به اتفاق کشور کوبا یک کار مشترک دارند انجام می‌دهند که واکسن تولید شود. تا جایی که شنیده‌ایم قرار است در خردادماه یا تیرماه سال ۱۴۰۰ این واکسن به بهره‌برداری برسد. اما قبل از آن برای اینکه بتوانیم ماز واکسن ایرانی استفاده کنیم، قرار است در ایران از واکسن چینی، روسی و سایر واکسن‌ها استفاده شود. به خصوص واکسن روسی که گفته شده از روز سه شنبه برای کادر درمانی در کشور استفاده خواهد شد. وقتی درباره‌ چگونگی واکسن‌ها و انواع آن‌ها صحبت می‌کنیم، این دغدغه وجود دارد که ما از چه واکسنی استفاده کنیم. مسئولان کشور صحبت‌های ضد و نقیضی در این زمینه بیان کرده اند. به خصوص کسانی که در کادر درمان هستند مطالبی ضد و نقیض درباره واکسن کرونا مطرح کرده اند. برای پاسخ به این پرسش‌ها از خانم دکتر آمیتیس رمضانی استاد بیماری‌های عفونی دانشگاه دعوت کردیم در استودیو حضور داشته باشند تا بتوانیم با ایشان صحبت بکنیم. خانم دکتر رمضانی دبیر انجمن بیماران عفونی کشور هستند و همین طور دبیر انجمن متخصصان عفونی کشور و عضو تیم واکنش صریح انیستیو پاستور ایران است که در حال حاضر هم در استودیوی دیدارنیوز مهمان ما هستند. خانم دکتر چکار کنیم؟ کدام واکسن؟

رمضانی: در خصوص واکسن برای کنترل این بیماری یعنی پاندمی کووید ۱۹ ما فقط یک راه قطعی داریم که می‌توان این بیماری را تحت کنترل درآورد. آن هم واکسیناسیون است. تمامی مسائلی که در مورد راه‌های کنترل بیماری مطرح می‌شود، مثل شیوه نامه‌های بهداشتی، ماسک زدن، رعایت فاصله اجتماعی همه اهمیت دارد و زنجیره انتقال ویروس را کاهش می‌دهند. ولی راه حل قطعی قطعاً واکسیناسیون خواهد بود. برای کنترل این بیماری تقریباً می‌دانیم که چیزی حدود ۷۰، ۷۵ درصد جامعه باید واکسینه شود تا این بیماری تحت کنترل قرار گیرد. این یک مشکل جهانی است و فقط مربوط به کشور ما نیست. این واکسیناسیون باید در همه جای دنیا انجام شود. در مورد اینکه چه واکسنی برتر است تکنولوژی‌های مختلفی برای واکسن وجود دارد. از تکنولوژی‌های قدیمی مثل این اکتیویتت که ویروس را غیر فعال کرده اند. یعنی فقط ویروس را کشت می‌دهند یک مواد شیمایی اضافه می‌کنند و یروس غیرفعال می‌شود و همین را به بیمار وارد می‌کنند. تکنولوژی‌های جدید‌تر که بر پایه پروتئین واکسن یا برپایه وکتور است. مثل واکسن روسی یا واکسن آکسفورد. وکتور به این معنی است که از یک ویروسی که بی خطر، سیف و ایمن استفاده می‌کنیم برای اینکه حالا یک مقدار، یک قطعه ژنتیکی از ویروس کرونا را بر روی آن سوار می‌کنیم. ولی یک ویروس بی خطر و سیف مثل آدنوویروس وارد بدن می‌شود. همه ما در طور زندگی مان یک بار به آن مبتلا شده ایم. پس یک ویروس نرمال است که همه ما می‌گیریم. تکنولوژی‌های جدیدتر بر اساس "ام. آر. ان. ای" است و واکسن‌هایی هم هست که بر اساس آن ساخته می‌شود. همه این واکسن‌ها و تکنولوژی‌ها خوب هستند و ما همه این‌ها را نیاز خواهیم داشت یعنی با توجه به اینکه حجم وسیعی از دنیا باید واکسینه شود فقط با یک یا دو واکسن این مشکل حل نخواهد شد و همه این تکنولوژی‌ها لازم خواهد بود. قطعاً یک مقدار برخی تکنولوژی‌ها قدیمی‌تر هستند. ممکن است از نظر ایمونوژنیسیته واکسن به عبارتی آن ایمنی که در فرد سالم ایجاد می‌کنند که او را در مقابل بیماری یا در مقابل ویروسی که در آینده می‌خواهد با آن مواجه شود محافظت کند. در بحث واکسن سه مسئله برای ما مهم است؛ یکی اینکه این واکسن چقدر عارضه جانبی در حال حاضر ایجاد می‌کند؟ یعنی اگر فردی همین الان واکسن را دریافت کند چقدر عارضه جانبی دارد. این عارضه جانبی از یک سری عوارض موضعی که در محل تزریق است شروع می‌شود تا یک سری علائم عمومی‌تر مثل تب یا علائم تنفسی ممکن است ایجاد کند. این علائم همان زمانی است که عارضه به دنبال تزریق واکسن ایجاد شود. یک سری مسائل دیگر وجود دارد مثل اینکه ایمونوژنیسیته واکسن چگونه است؟ یعنی چقدر ایمنی ایجاد می‌کند؟ سیستم ایمنی فرد را چقدر تحریک می‌کند که در مقابل ویروس در آینده فرد را محافظت کند و اجازه ندهد فرد مبتلا شود. سوم اینکه در دراز مدت ۵ یا ۱۰ سال آینده این واکسن چه عارضه‌های جانبی ممکن است برای ما ایجاد کند. این سه نکته در مورد واکسن مهم است. واکسن‌هایی که این سه شرط را به نحو بهتری داشته باشند، قطعاً این واکسن‌ها بهتر هستند. واکسن‌هایی که این شروط را کمتر داشته باشند در اولویت بعدی ما قرار می‌گیرند.

دیدارنیوز: مردم نه تنها در ایران بلکه در سراسر دنیا و به طور خاص مردم کشور خودمان به خاطر تنوع واکسن‌ها که کدام یک ایمن‌تر است؛  دچار یک نوع مشکل شده‌اند و به گونه‌ای به لحاظ روانی افراد را اذیت می‌کند. معمولاً به واکسن‌های داخلی اطمینان ندارند. اما این واکسنی که انستیتو پاستور ایران با کشور کوبا به عنوان یک واکسن ایرانی همکار کرده که هنوز هم به نتیجه نرسیده است به نظر شما واکسن خوبی خواهد بود؟

رمضانی: در خصوص واکسن هر صحبتی می‌تواند یک بحث علمی باشد. یعنی تکنولوژی‌ها مشخص هستند اگر بحث‌ها علمی باشد هیچ گاه حالت تخریب کننده یک واکسن دیگر را نخواهد داشت. ما می‌توانیم با یک چالش علمی به این نتیجه برسیم که انتخاب خودمان را برای واکسن داشته باشیم و ترجیح دهیم که برای واکسن چه انتخابی داشته باشیم. اینکه فقط یک بحث غیر علمی باشد و صلاح نیست بخواهند یک شرکت یا یک ارگانی را که دارد یک واکسن تولید می‌کند زیر سؤال ببرند. ما در کشور هم ویروس شناسان و هم واکسن سازان و هم به اصطلاح کسانی را داریم که در این زمینه واکسن قوی هستند و داروسازانی که واقعاً در این زمینه قَدَر هستند و حتی در دنیا حرفی برای گفتن دارند و سابقه طولانی را در زمینه تولید واکسن دارند. ما کسانی را می‌شناسیم که در این زمینه تجربه خوبی دارند و متخصص هستند؛ بنابراین ما این توانایی را در کشور داریم که بتوانیم واکسن ساز داشته باشیم و واکسن بسازیم. در گذشته شاید محدودیت‌هایی داشتیم، اما این محدودیت‌ها با توانایی بالقوه‌ای که در دانشمندان ایران در کشور خودمان وجود داشته، برطرف شده است و الان این شرایط به وجود آمده که می‌توانیم با سطح داخلی را هم داشته باشیم. چنان چه می‌بینیم که الان چندین شرکت چه در انستیتو پاستور و چه شرکت‌های دیگری که دارند این کار را انجام می‌دهند، در این زمینه موفق بوده اند و دارند فاز‌های کلینیکال شان را طی می‌کنند.

دیدارنیوز: چند روز پیش در مقاله‌ای خواندم که اشاره شده بود که مثلاً پروتئین واکسنی که مؤسسات ایرانی تولید کرده اند از چین وارد شده است و به این دلیل واکسن خوبی نیست. به صورت خاص بگویید که واکسن چینی و روسی به چه صورتی هستند. ابتدا در مورد واکسن‌های چینی صحبت کنید آیا خوب هستند؟

رمضانی: این صحبت‌ها باید در یک مراکز علمی انجام شود که اگر چالشی هم وجود دارد، همان جا جوابگو باشند. اینکه بگوییم مثلاً در این شرکت از یک نمونه ویروس انسانی کشورمان استفاده کردیم یا اینکه شرکت دیگری فقط آنتی ژن را از جایی وارد کرده است، کلاً علمی نیست. بستگی به این دارد که شما دارید چه واکسنی می‌سازید. وقتی شما قرار است واکسن «این اکتیویتت» بسازید یعنی ویروس را باید داشته باشید و آن را غیر فعال کنید، قطعا این ویروس باید از کشور خودمان به دست آمده باشد. ولی وقتی فقط می‌خواهید یک آنتی ژن یا یک قطعه را وارد کنید این مسئله اینقدر اهمیت پیدا نمی‌کند که در کشور خودمان تولید شده یا اینکه از جایی وارد شده است؛ بنابراین این بحث‌ها یک سری بحث‌های علمی هستند که به این صورتی که بیان می‌شوند شاید از نظر علمی درست نباشد. هر دوی این شرکت‌ها دارند کارشان را به طور درستی انجام می‌دهند و مطرح کردن این بحث‌ها علمی نیست. در مورد واکسن چینی، تکنولوژی مختلفی وجود دارد. شاید الان ۱۷۰ واکسن در دنیا رجیستر شده باشد. همه تکنولوژی‌ها در کشور‌های مختلف است. در کشور ما هم همینطور است. یعنی فقط یک تکنولوژی یک نوع واکسن داشته است. یک پلت‌فرم دارد. واکسن این اکتیویت نوع دیگری است. واکسنی که با کوبا مشترک می‌خواهیم انجام دهیم تکنولوژی دیگری دارد. در هر کشوری تکنولوژی‌های مختلفی وجود دارد که جا دارد همه این تکنولوژی‌های کار شود و آن چیزی که برتر است در اولویت قرار خواهد گرفت.

دیدارنیوز: ژنوم مردم چقدر بر روی آن مؤثر است؟

رمضانی: خیلی مؤثر است. اگر دقت کرده باشد در فاز کلینیکال ۳ به یک سری افراد واکسن می‌زنند و به یک سری افراد دارونما می‌دهند. بعد مقایسه می‌کنند که این افراد وقتی وارد جامعه می‌شوند چقدر آن واکسن یا داور نما می‌تواند فرد را حفظ کند که به بیماری مبتلا نشوند. در فاز ۳ این قضیه خیلی اهمیت پیدا می‌کند. یعنی بررسی کاملی انجام می‌گیرد. به این دلیل که قومیت و نژاد در این پاسخگویی مؤثر است. فاز کلینکال ۳ را معمولاً به کشور‌های مختلف می‌برند. یعنی حتی در مورد واکسن ام. ار. ان.‌ای فایز هم در آمریکا شد و هم در آرژانتین و برزیل این بررسی انجام شد. سینوبک چین در کشور‌های مختلفی مثل ترکیه، برزیل، اندونزی انجام گرفت. بعد دیدیم در مورد سینوبک چین نتایج خیلی متفاوت بود. یعنی در بعضی از کشور‌ها کارآیی خیلی پایین آمده بود و به ۵۰ درصد رسیده بود.
حال ترکیه می‌گفت با اسپوتنیک وی ۹۱ درصد کارآیی دیده است. ولی کشور‌های دیگر خیلی موافق نبودند و می‌گفتند کارآیی واکسن خیلی پایین‌تر بوده است؛ بنابراین باید حتما در فاز کلینیکال ۳ در کشور‌های مختلف بر روی نژاد‌ها و قومیت‌های مختلف بررسی شود که مطمئن شویم این کارآیی فقط مربوط به همان کشور نیست و در کشور‌های دیگر هم این نتایج را دارد.

دیدارنیوز: واکسنی هم که ما در ایران داریم می‌سازیم باید بر روی قومیت‌های مختلف و بر روی ژنوم‌ها مختلف بررسی شود؟

رمضانی: باید بررسی شود تا بتوانیم یک نتیجه نهایی بگیریم. اگر دقت کنید در خصوص واکسن کوبایی فاز کلینیکال ۱ و ۲ در کوبا طی شده است و نتایج موفقیت آمیز بوده است و کارآیی بالاتر از ۹۰ درصد داشته است. ما میخواهیم فاز کلینیکال ۳ را در کشورمان شروع کنیم که ببینیم در کشور ما هم این نتایج مثبت را خواهیم داشت. حتی ممکن است اول از یک پایلوتی با یک تعداد کمتری شروع کنیم تا مطمئن شویم که نتایج مشابه نتایجی است که در کشور کوبا گرفته شده است.

دیدارنیوز: وزیر بهداشت اعلام کردند که از روز سه شنبه واکسیناسیون را برای کادردرمانی انجام خواهند داد آن واکسن روسی است. وقتی وزیر و ستاد ملی کرونا دارند چنین کاری را انجام می‌دهند به نوعی تأیید این واکسن روسی است. آیا به لحاظ علمی تأیید می‌فرمایید؟

رمضانی: واکسن روسی تکنولوژی خیلی خوبی دارد. حتی قبل از اینکه نتایج آن در مقاله لنست به چاپ برسد با توجه به تکنولوژی که داشت و از یک آدونو ویروسی استفاده کرده بود که همه ما با آن در تماس هستیم و بی‌خطر است روش خیلی خوب و بی خطری بود. قابل قبول بود که این تکنولوژی بالای ۹۰ درصد کارآیی داشته باشد. در مجله لنست که یک مجله خیلی معتبر جهانی است نتایجش چاپ شد و مورد تأیید آن‌ها قرار گرفت که قطعاً با توجه به اینکه حساسیت‌های در این زمینه وجود داشت. خیلی بیشتر به این نتایج توجه می‌کردند. وقتی آن‌ها هم این تأیید کردند که نودویک وخورده‌ای درصد (بیش از ۹۱ درصد) کارآیی دارد که از بیماری پیشگیری می‌کند و در بقیه موارد هم جلوی مرگ و میر را گرفته است به نوعی می‌توان گفت تقریبا واکسن صد درصد مؤثر است. مجامع جهانی و علمی هم با تمام سخت گیری که داشتند به این نتیجه رسیدند که واکسن  بی خطری است و این را تایید می‌کنیم.

دیدارنیوز: بنابراین می‌توانیم در اینجا بگوییم واکسنی که وارد شده و وزارت بهداشت آن را به کادردرمانی کشور و بعد هم سلسله مراتب دیگر توصیه می‌کند، واکسن روسی است که شما هم از لحاظ علمی این واکسن را تأیید می‌کنید و یک واکسنی را آکسفورد تأیید کرده است. نظرتان در مورد آن واکسن چیست؟

رمضانی: این تکنولوژی استفاده از آدونو ویروس، در آکسفورد از آدونوویروس شامپانزه استفاده کردند. برای اینکه به گونه‌ای می‌خواستند که تماس مردم با این ویروس کمتر باشد از این استفاده کردند. از ابتدا هم یک نتایج ضدونقیض داشتند. دو نوع کارآیی از واکسن ذکر کرده بودند که کمی زیر سؤال برده بود. الان هم نتایجی که اخیراً آمده یک مقداری تأکید می‌کنند که ممکن است این واکسن کارایی خیلی عالی نداشته باشد. برخی از کشور‌ها در افراد مسن بررسی کردند و دیدند که در افراد مسن کارآیی واکسن کم بوده و ترجیح دادند در افرادی که جوان‌تر هستند از این واکسن استفاده کنند.

دیدانیوز: خیلی از کشور‌ها به آکسفورد اعتراض داشته اند.

رمضانی: بیشتر از در مورد فایزر این اعتراض بوده است. نتوانسته بودند این واکسن را به موقع تحویل دهند. یا اینکه دوز اول را تحویل داده بودند و دوز دوم هم دوباره باید تحویل می‌دادند.

دیدانیوز: در خیلی از کشور‌های دنیا این نگرانی وجود دارد که اگر یک واکسنی را از جای دیگر تحویل بگیرند که آیا دور دوم را خواهند داد که در دور دوم را تحویل نداده اند؟

رمضانی: واکسن فایزر یک واکسن خیلی جدیدی است. تکنولوژی آن خیلی جدیدی است. ام ار ان‌ای است و این تکنولوژی از اول برای واکسن ساخته نشده بود. طراحی آن بیشتر برای سرطان‌ها بود. یعنی داشتند به عنوان یک واکسن سرطان مطالعه می‌کردند. به این عنوان اگر ما یک ام ار ان ا را به کسانی که سرطان یا تومور دارند وارد کنیم، سیستم ایمنی این افراد از طریق این واکسن‌ها تحریک شود که خود فرد بتواند سلول سرطانی خودش را از بین ببرد. یک طراحی این چنینی برای واکسن‌های ام ار ان‌ای شده بود. وقتی قضیه کرونا که پیش آمد از آن استفاده کردند گفتند از این پلتفرم و از این تکنولوژی برای تولید یک واکسن کرونا استفاده کنیم. کارآیی خوبی هم برای آن ذکر کرده بودند که بیش از ۹۰ درصد است. ولی یک نگرانی داشت. همان طور که گفتم یکی از مسائلی که در واکسن مطرح است این است که چقدر عارضه جانبی دارد؟ عوارض جانبی در مورد این واکسن ذکر کردند. تا اینجا باز می‌گفتیم هر واکسنی ممکن است یک مقدار عوارض داشته باشد.
 
مسئله بعدی این بود که این اولین بار است که این تکنولوژی در دنیا به کار میرود. نمی‌دانستیم عوارض درازمدت این واکسن چقدرخواهد بود. وقتی واکسن لایسنس می‌گیرد و از سازمان غذا و داروی کشور مربوط یا WHO گواهینامه‌ها را گرفت و وارد بازار می‌شود تازه باید ارزیابی‌هایی بر روی آن انجام شود که ما ببینیم عوارض جانبی دارد یا نه. در مورد این واکسن این مسئله وجود داشت. یعنی یک نگرانی که ما نمی‌دانیم ۵ یا ۱۰ سال دیگر این میتواند باعث تحریم سیستم ایمنی شود یا عواقب دیگری داشته باشه این مسائلی بود که در مورد این واکسن مشخص نبود یک مقدار جای نگرانی بود. در مورد واردات این واکسن خیلی از کشور‌ها مشکل پیدا کردند یا به موقع واکسن را تحویل نداده است یا اینکه دوز اول را داده است و بر سر دوز دوم مشکل دارند. وقتی واکسیناسیون برای کرونا شروع شد هر واکسنی را که گرفتید ترجیحا بهتر است دوز دوم را با همان واکسن قبلی دریافت کنید. در روز‌های اخیر یک کار کلینیکال بالینی دیگری دارد انجام می‌شود و آن اینکه واکسن‌ها را با هم ترکیب کنیم. البته این‌ها در فاز کلینیکال است یعنی هنوز نتایج آن مشخص نیست. مثل مریض یک دوز واکسن اسپوتنیک  وی را دریافت کند و دوز دوم واکسن آکسفورد یا شرکت‌های دیگر بزند هنوز نتایج این کار مشخص نیست.

دیدارنیوز: ما در ایران انجام نداده‌ایم؟

رمضانی: نه ما در ایران در این کار مشارکتی نداشته ایم. ولی در کشور‌های مختلفی این کار دارد انجام می‌شود باید ببینیم نتایج این فاز‌های کلینیکال به چه صورت است.

دیدارنیوز: آکسفورد هم مشکلات گوناگونی دارد و خیلی از کشور‌های دنیا این واکسن را پس زنده اند.  شما از لحاظ علمی چه نظری دارید؟

رمضانی: از اول هم این واکسن دو نوع کارآیی داشت. به یک سری افراد نصف دوز زدند دیدند که کارایی آن بهتر است به یک سری افراد فول دوز زدند و دیدند نتایج آن خوب نبوده است و کارآیی آن کمتر بوده است.  در نهایت واکسنی که بالای ۵۰ و ۶۰ درصد کارایی داشته باشد واکسن خوبی است. چند ماه پیش فوچی که یکی از اکسپرت‌های این زمینه است و متخصص عفونی است گفته بود که اگر ما بتوانیم حتی به این نتیجه برسیم که کارایی واکسن ۵۰ و ۶۰ درصد است، خوب است. بعد که نتایج آمد خیلی که امیدوار کننده بود یعنی واکسن‌ها کارایی بالاتر از ۹۰ درصد داشتند. نسبت به ۵۰ و ۶۰ درصدی که تا چندی پیش فکر می‌کردیم خوب بود. مطالعاتی که در بعضی از کشور‌ها انجام شده حتی در کشور آلمان هم مطالعه کرده اند گفته اند در افراد بالای سن ۶۵ سال نتایج خوب نبوده است. یعنی کارآیی واکسن خیلی خوب نبوده است. این مسئه محدودیت سنی ایجاد می‌کرد. مسئله قبل وجود داشت که از اول هم یک مقدار بر سر دوز مشکل داشت، ولی در نهایت یک کارآیی ۶۰ و ۷۰ درصد را دارد. به خصوص در یک بازه سنی که جوان‌تر هستند نتایج آن بهتر است.

دیدارنیوز: شنیده ام که ایران دارد این واکسن را وارد می‌کند. از طریق یک سری شرکت‌های خصوصی است؟

رمضانی: از طریق کوکس است. یعنی از طریق اتحادیه‌ای که قرار است به طور عادلانه واکسن در دنیا منتشر شود و توزیع شود، وارد می‌کند.

دیدارنیوز: اگر مناسب نیست چرا ایران می‌خواهد آن را وارد کند؟

رمضانی: به هر حال این واکسن یک کارآیی۶۰ و ۷۰ درصد دارد. به نسبت واکسن روسی اگر در این دوره زمانی بخواهیم مقایسه کنم یک مقدار کارآیی آن پایین‌تر از واکسن روسی است. ازطرف دیگر واکسن‌هایی که ما با کوبا داریم می‌سازیم که بر پایه پروتئین است. کلاً واکسن‌های پروتئینی خیلی خوب هستند. هم ما یک تجربه ۱۰ تا ۱۵ ساله با آن‌ها داریم مثلا برای HPV از همین تکنولوژی استفاده شده است. عوارض طولانی مدت آن را دیده‌ایم و می‌بینیم عوارض آن خیلی ناچیز است. اگر بخواهیم مقایسه کنیم ما یک سری واکسن‌های «این اکتیویت» داریم. یک تکنولوژی قدیم که ۷۰ یا ۸۰ سال است که دارد استفاده می‌شود. یک واکسن‌های نسبتاً جدیدتر داریم مثل همین واکسن پروتئینی. واکسن وکتوری که واکسن روسی و واکسن آکسفورد است. یک تکنولوژی خیلی جدید که هیچ چیزی از آن نمی‌دانیم مثل واکسن فایزر. اگر بخواهیم در نظر بگیریم به نسبت این واکسن پروتئینی و و واکسن‌هایی که وکتور هستند هم تکنولوژی آن‌ها جدید است و مربوط به ۷۰ یا ۸۰ سال پیش نیست هم ما در واکسن‌های دیگری از آن‌ها تجربه به دست آورده ایم. واکسن HPV پروتئینی بود. واکسن ابولا بر اساس وکتور بود. واکسن آنفولانزای وکتور بیس داریم. ما هم تجربه‌ای به دست آوردیم که عوارض آن‌ها به چه صورت است و هم تکنولوژی آن‌ها جدیدتر است. قطعاً ایمونوژنیسیته آن بیشترو عوارض جانبی کمتری دارد. به هر حال ما تمام این واکسن‌ها را نیاز خواهیم داشت. اگر به نسبت در نظر بگیریم ما باید دو دوز واکسن دریافت کنیم.

با این جمعیتی که حداقل باید ۷۵ درصد واکسینه شوند قطعاً به همه این واکسن‌ها نیاز خواهد بود و همین قد که کارآیی ۶۰ یا ۷۰ درصد هم داشته باشند قابل قبول هستند. ولی باید در نظر داشته باشیم واکسن‌هایی هم هستند که کارآیی بالاتر از ۹۰ درصد دارند در اولویت ما قرار می‌گیرند.

دیدارنیوز: شما چه واکسنی خواهید زد؟

رمضانی: من، چون به کرونا مبتلا شده‌ام، ممکن است با یک تأخیری این واکسن را بزنم. اما اولویت برای کسانی است که اصلا مبتلا نشده اند.

دیدارنیوز: فرض کنید که قرار است شما واکسن بزنید.

دیدارنیوز: اگر امروز بخواهم واکسن بزنم، واکسن روسی را می‌زنم.

دیدارنیوز: واکسن ایرانی که انستیتو پاستور ایران که شما هم عضو آن هستید و به عنوان یک پژوهشگر و یک دانشمند با آن‌ها کار می‌کنید نظر شما راجع به آن واکسن ایرانی چیست؟

رمضانی: اگر بنا بر علاقه خودم باشد من به آن واکسن علاقه دارم، چون واکسن‌هایی که بر پایه پروتئین هستند را خیلی دوست دارم. این تکنولوژی را خیلی ترجیح می‌دهم. تکنولوژی خیلی خوبی است. پلتفرم آن در ایران هم آماده شده است. اگر این تکنولوژی منتقل شود که من ترجیح می‌دهم که با انتقال تکنولوژی باشد. یعنی کشور خودمان دیگر وابستگی به کشور‌های دیگر نداشته باشد؛ و بتوانیم واکسن خودمان را تولید کنیم و یک تکنولوژی خیلی عالی دارد که تکنولوژی جدید و مدرنی است. در عین حال هم تجربیات قبلی ۱۰ یا ۱۵ ساله پشت آن است که مطمئن هستیم عوارض و نگرانی ندارد. ایمونوژنیسیته خیلی خوبی دارد.

دیدارنیوز: یعنی اگر واکسن ایرانی آماده باشد ترجیح می‌دهید واکسن ایرانی را حتی به جای واکسن روسی بزنید؟

رمضانی: بله مایل هستم واکسن پروتئنی خودمان را بزنم

دیدارنیوز: آن واکسن چه زمانی آماده می‌شود؟

رمضانی: فکر می‌کنم اواخر خرداد فاز‌های کلینیکال را طی کند یعنی مرحله سوم طی شود. اگر واکسن مرحله ۳ را طی کند بعد از آن پلکانی وارد مرحله تولید خواهیم شد.

دیدارنیوز: ما به عنوان انیستیتو پاستور ایران چند درصد در تولید آن واکسن سهم داریم؟

رمضانی: اصلا تکنولوژی به ایران منتقل می‌شود. یعنی پایه‌های این تکنولوژی الان وجود دارد..

دیدارنیوز: منظور درصد شراکت ایران است؟ درصد مشارکت علمی بین ایران و کوبا چقدر است؟

رمضانی: فکر می‌کنم مساوی است.

دیدارنیوز: شما واکسن ایرانی را ترجیح می‌دهید. آیا می‌توانیم تا خرداد ماه تحمل کنیم و به آن واکسن دست پیدا کنیم؟ آیا به اندازه کافی وجود دارد؟

رمضانی: به صورت پلکانی تولید می‌شود. یعنی از اول قطعاً تولید انبوه زیادی نخواهیم داشت و همزمان هم کشور ما و هم کشور کوبا باید استفاده کند. اگر به تولید بیشتر برسیم و کشور خودمان دیگر نیاز نداشته باشد برای صادرات آن اقدام خواهیم کرد.

دیدارنیوز: خیلی‌ها در دنیا واکسیناسیون را شروع کرده اند. ما در ایران خیلی دیر شروع کرده ایم. مثلا ترکیه خیلی زودتر با واکسن چینی شروع کرده است و موفقیت هم داشته است. ما هیچ واکسنی استفاده نکردیم. از سه شنبه این واکسن روسی استفاده می‌شود. فکر می‌کنید چقدر نسبت به تکنولوژی که شما اشاره می‌کنید عقب هستیم یا فاصله داریم؟

رمضانی: عقب نیستیم. شاید برخی مواقع یک مقدار تأخیر بد نباشد که ببینیم بقیه کشور‌ها که استفاده کرده اند آیا نتایج خوبی گرفته اند؟ از نتایج آن‌ها می‌توان استفاده‌های زیادی داشت. خوشبختانه با اقداماتی که در چند ماه اخیر شده بود و توانستند بیماری را را تحت کنترل دربیاورند. میزان مرگ و میر کاهش پیدا کرد. میزان بستری‌ها کم شد که یک اتفاق خیلی خوبی بود. تقریباً بیشتر مناطق کشور به وضعیت زرد و آبی درآمدند. با توجه به اینکه انتقال ویروس کم بود می‌توانستیم با آرامش بیشتری نتایج بقیه کشور‌ها را بررسی کنید. به هر حال واکسنی ممکن است ضرر‌هایی داشته باشد. نتایج بقیه کشور‌ها را بررسی کردیم. آمار آن‌ها را هم دیدیم که در واکسیناسیون شان نتیجه خوبی گرفته اند. حال با یک اطمینان خاطر بیشتری می‌توانیم به سمت این واکسن برویم.

دیدارنیوز: می‌فرمایید با یک فاصله زمانی ایمنی بیشتری را در کشور به وجود آورده‌ایم؟

رمضانی: از نظر ذهنی برای خودمان و از این جهت که مطمئن شویم. چون این واکسن‌ها خیلی اضطراری مجوز گرفته بودند. نتوانسته بودند تمام مراحل لازم را طی کند. در تولید واکسن باید قدم به قدم باشد. یعنی فاز کلینیکال ۱ تمام شود بعد ۲ تمام شود و بعد ۳ پایان یابد و بعد تازه واکسن وارد بازار شود. ولی در مورد این واکسن چنین شرایطی نبوده است. همه این فاز‌های بالینی به صورت موازی طی شده بود . یعنی فاز ۱ تمام نشده بود وارد ۲ می‌شدند و حتی خیلی از مواقع زیرساخت‌های واکسن را هم آماده کرده بودند بدون اینکه مطمئن باشند این واکسن مورد قبول می‌گیرد یا خیر. شرایط کاملاً اضطراری بود. در شرایط اضطراری یک مقدار ممکن است مسائلی هم وجود داشته باشد.

ما یک زمانی صبر کردیم و توانستیم بیماری را کنترل کنیم. حال که بیماری تحت کنترل شرایط است و کشور‌هایی هم که واکسن را دریافت کردند بررسی کردیم که کدام بهتر بود و کدام بدتر بوده و چه نتایجی گرفته اند. حال با خاطرجمعی بهتری می‌توانیم واکسیناسیون را شروع کنیم.

دیدارنیوز: خیلی ازکارشناسان در این عرصه نظر می‌دهند و به صورت ضد و نقیض صحبت‌هایی مطرح می‌کنند. حتی کادر درمانی و کادر بالای درمانی ضد و نقیض صحبت می‌کنند. ما باید به یک جمع بندی و یک نقظه نظر مشترک برسیم.. پیشنهاد شما در این زمینه چیست؟

رمضانی: به نکته خیلی مهمی اشاره کردید. وقتی تنوع صحبت‌ها زیاد باشد و بحث‌ها غیرعلمی و لحظه‌ای باشد، این مشکلات به وجود می‌آید. نه فقط برای مردم که سر در گم می‌شوند برای کادر درمان هم نگرانی ایجاد می‌شود و شک برانگیز می‌شود که بالاخره کدام صحبت درست است؟! من فکر می‌کنم صحبت همکاران علمی باشد. چالش علمی باشد و فقط صحبت‌های غیر علمی مطرح نشود. ترجیحاً در یک چالش و بحث علمی به یک اجماعی برسند و یک نفر سخنگو صحبت کند که باعث آرامش بیشتر مردم و حتی خود کادر درمان می‌شود. چون ان‌ها اینقدر فرصت ندارند. بهترین حالت این است یک فرد خبره در این زمینه صحبت کند

دیدارنیوز: به ما چه کسی را پیشنهاد می‌کنید؟

رمضانی: من فکر می‌کنم بهتر است از وزیر بهداشت سخن را بپذیریم. ایشان در ستاد کرونا و در ستاد‌های علمی که دارند بحث‌های علمی که مطرح شده و به یک جمع‌بندی درست علمی که رسیدند آن صحبت‌ها را مطرح کنند. خیلی از صحبت‌هایی که من می‌شنوم غیرعلمی است. نباید سعی کنیم همکاران خود را در کشور در بحث واکسن تخریب کنیم. یک واکسن را برجسته کنیم. همه واکسن‌ها خوب هستند. هرکدام هم تکنولوژی خودش را دارد و قطعا هم همه استفاده خواهیم کرد و اتحاد ما خیلی قشنگ‌تر خواهد بود. به خصوص با همکاران که صحبت می‌شود این قضیه کرونا یک حالت جبهه و جنگ را به وجود آورده است. آدم را به یاد زمان دفاع مقدس می‌اندازد. همانطور که آن زمان همه با هم متحد بودیم یک رهبر برای ما وجود داشت و یک نفر تصمیم می‌گرفت این جا هم باید به همان صورت باشد. اگر مثل همان زمان با هم برخورد کنیم و بحث هایمان علمی باشد خیلی زود از عهده این معضل کرونا برمی‌آید.

دیدارنیوز: درباره واکسن به مخاطبان بفرمایید که چکار کنند؟

رمضانی: خدمت مخاطبان عزیز عرض کنم که تمام تکنولوژی‌های واکسن و تمام واکسن‌هایی که در حال حاضر در کشورمان هستند، واکسن‌های خوبی هستند. هر کدام یک- بیشتر یا کمتر- کارآیی خاص خودشان را داند. ولی از نظر علمی همه آن‌ها واکسن‌های مورد قبولی هستند. واکسن‌هایی هم که وارد کشور می‌شود تکنولوژی‌ها و فناوری آن‌ها از نظر مجامع علمی قابل قبول بوده است و مورد تأیید ما و کسانی که در زمینه واکسن خبره‌اند، هستند. خوشبختانه کارآیی آن‌ها خیلی خوب بوده بالای ۹۰ درصد بوده است. در روز‌های اخیر ملاحظه می‌کنید که مکرراً همین واکسن روسی را خیلی کشور‌های مختلف دارند تقاضا می‌دهند که از این استفاده کنند. نتایجی هم که از این واکسن در محافل علمی جهانی منتشر شده نشان می‌دهد از نظر کارآیی واکسن، کارآیی خیلی خوبی دارد؛ و عوارض جانبی آن هم کم است.؛ بنابراین فکر می‌کنم به صحبت‌هایی که در بحث واکسن داده می‌شود از طریق وزیر محترم بهداشت و مسئولین مربوطه مطرح می‌شود اعتماد داشته باشند. از نظر علمی مورد تایید است. انشاالله با این شروع خوبی که امروز خواهد داشت و موفقیت آمیز خواهد بود ما بتوانیم نتایج خوبی را در بحث واکسیناسیون بگیریم. هر چقدر بتوانیم افراد بیشتری را واکسینه کنیم و در این مقوله موفق باشیم گردش ویروس کمتر می‌شود و نگرانی از جهش‌های ویروس هم برای ما کمتر میشود. هر چقدر ویروسی که در جامعه است کمتر باشد خطر جهش‌ها و مقاومت‌های این ویروس کمتر است و ما می‌توانیم از انتشار این ویروس و مشکلات آینده، بیماری‌هایی که بخواهد برای عزیزان ما به وجود بیاید جلوگیری کنیم و در این زمینه موفق باشیم

دیدارنیوز: درباره کرونا گرفتن آقای انصاریان و فوت ایشان چقدر مطلع هستید و در این زمینه نظری دارید؟

رمضانی: یک مسئله این است که شاید بار‌ها در رسانه ها، تلویزیون رادیو صحبت کردیم زمان مراجعه بیمار خیلی مهم است. من صحبتی را گوش می‌کردم مردم گفتند که شما می‌گویید یک بیماری خفیف است به خانه بروید. وقتی به بیمارستان می‌گویید چرا به بیمارستان نیامده‌اید و بیماری شدید شده و دیر آمده اید! بیماری خفیف است به شما می‌گویند خود مراقبتی داشته باشید و به اصطلاح خود را قرنطینه کنید، ولی بدان معنی نیست که ارتباط تان با سیستم درمان قطع شود. باید ارتباط شما با پزشکتان کامل برقرار باشد هر لحظه ممکن است یک سری علائمی در شما به وجود بیاید که آن علائم علائم هشدار است. یعنی باید از قرنطینه خارج شوید و فوری به بیمارستان مراجعه کنید.


متاسفانه برخی از این عزیزان دیر مراجعه می‌کردند. سعی می‌کردند که با خود مراقبتی در منزل هستند این بیماری را پشت سر بگذارند. علائمی مثل شروع تنگی نفس یا یک بی حالی شدید، بازگشت تبی که در هفته دوم باشد و دوباره برگردد و ادامه پیدا می‌کند علائم هشدار محسوب می‌شوند و یعنی ادامه حضور در منزل مفهومی ندارد. حتما باید به مرکز درمانی مراجعه کنید و درمان‌های در این مرحله وجود دارد که خوشبختانه می‌تواند جلوی پیشرفت بیماری را بگیرد. چون این بیماری وقتی که به مراحل نهایی مرحله شدید برسد دیگر قابل برگشت نیست. در مورد آقای انصاریان هم همین گونه بود.

دیدارنیوز: آیا بیماری زمینه‌ای هم داشتند؟

رمضانی: من نمی‌خواهم به مسائل شخصی بیمار وارد شوم. به هر حال دیر مراجعه کردن، یکی از علل اصلی این مشکل بوده است

دیدارنیوز: در مورد واکسن‌های آمریکایی به مدرنا هم اشاره کنید

رمضانی: تکنولوژی مشابهی با فایزر دارد. همه بر اساس ام ار ان‌ای هستند. همه ان صحبت‌هایی که در مورد فایزر شد بر‌ای این واکسن هم صدق می‌کند. قطعاً از عوارض بلند مدت آن اطلاع نداریم. یک مقدار زمان نیاز است که بدانیم این واکسن سیف و بی خطری باشد. ولی در حال حاضر با توجه به اینکه یک تکنولوژی خیلی جدید است و هیچ اطلاعاتی از آن وجود ندارد بخصوص در مورد عوارض بلند مدت آن ترجیح میدهیم از واکسن‌های ایرانی خودمان یا واکسن‌هایی خارجی که تکنولوژی شان قابل قبول است و سال هاست به بازار عرضه شده اند و آن‌ها را می‌شناسیم استفاده کنیم.
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
نظر: