دیدارنیوز ـ علی صافی*: ساعاتی پیش محسن فخری زاده از کلیدیترین چهرههای برنامه دفاعی کشورمان در منطقه آبسرد دماوند ترور شد و به شهادت رسید.
تصاویر منتشر شده از محل ترور ماشین سیاه رنگی را نشان میدهد که روی شیشه آن آثار شلیک گلوله وجود دارد و روی زمین خون زیادی ریخته شده است. خبرهای مختلف حاکی از آن است که تروریستها با محافظان شهید فخری زاده درگیر شدهاند و گفته میشود که تروریستها در بین کشتهشدگان یا مجروحین حادثه هستند.
خبر شهادت فخریزاده چگونه منتشر شد؟
خبر ترور شهید فخری زاده را نخست سایت رجا نیوز نزدیک به جبهه پایداری منتشر کرد. پس از آن و در میانه ابهام خبری دقایق و ساعات اولیه بعد از حادثه بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی در مصاحبه با ایسنا تاکید کرد که تمام دانشمندان هستهای کشور در صحت و سلامت هستند. خبری که برای دقایقی این امید را به وجود آورد که فخری زاده به شهادت نرسیده است و اتفاقات رخ داده در منطقه آبسرد دماوند به مسئله دیگری مربوط است. اما سرانجام با گذشت ساعتی بعد از انتشار خبر حادثه، روابط عمومی وزارت دفاع با انتشار بیانیهای رسما خبر شهادت محسن فخری زاده را تایید نمود. این بیانیه شهید فخریزاده را رئیس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع معرفی کرده است.
ردپای اسرائیل در ترور
نام محسن فخری زاده را دو سال قبل بنیامین نتانیاهو در یک برنامه تلویزیونی بر زبان آورده و از او به عنوان یک چهره برجسته برنامه هستهای ایران نام برده بود. گفته میشود که برنامه ترور شهید فخریزاده یک بار دیگر ناکام باقی مانده بود.
ساعتی بعد از این ترور جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان در توییتر نوشت: «روریستها امروز یک دانشمند برجسته ایران را ترور کردند. این بزدلی - که نشانههای جدی از نقش اسراییل در آن دیده میشود - نشانگر جنگطلبی از سر استیصال مرتکبین این اقدام است.
ایران جامعه بینالمللی - خصوصا اتحادیه اروپا - را به پایان دادن استانداردهای دوگانه شرمآور خود و محکوم کردن این عمل تروریسم دولتی فرامیخواند.»
توییت ظریف به احتمال بسیار زیاد نشانه آن است که تهران اسرائیل را مسئول این ترور میداند. امری که با توجه به سابقه اسرائیل در ترور چندین دانشمند هستهای ایران چندان عجیب به نظر نمیرسد.
سرنخ ترور در وحشت تلآویو و ریاض از پایان ماه عسل ترامپ
ترور شهید فخریزاده یک اقدامی بسیار تهاجمی علیه ایران است. ترور یکی از مسئولان برجسته برنامه دفاعی ایران در داخل خاک کشور به نظر اقدامی بسیار تهاجمی است. حتی ترور سردار قاسم سلیمانی نیز خارج از خاک ایران و در فرودگاه بغداد صورت گرفت.
این که چرا اسرائیل در این زمان تصمیم به انجام چنین عملیات تروریستیای گرفته است را احتمالا باید مستقیما با شکست دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا مرتبط دانست.
با بیرون رفتن ترامپ و تیم دیپلماتیک و امنیتی از کاخ سفید، اسرائیل و عربستان مهمترین حامی خود در جدال با ایران را از دست دادهاند. به قدرت رسیدن جو بایدن برای این دو کشور یادآور چند سال آخر دولت باراک اوباماست که مسیر مصالحه با تهران را در پیش گرفت و هم از حاکمان ریاض و هم از راستگرایان اسرائیلی به شدت دوری کرد.
بدیهی است که در این شرایط اسرائیل و عربستان تغییرات مهمی را در استراتژی خود در قبال ایران تغییر دهند. چیزی که در سفر شتاب زده نتانیاهو به خاک عربستان نمایان شد. خبری که البته به صورت رسمی تایید نشد اما در وقوع آن کمتر تردیدی وجود دارد. موضوع ایران احتمالا در کانون رایزنی نتانیاهو و بنسلمان قرار داشته است. عربستان سعودی در چند روز گذشته تحرکات دیپلماتیکی جدید را علیه ایران آغاز کرده است اما هماهنگیها احتمالا فراتر از اقدامات دیپلماتیک است.
به نظر میرسد که اسرائیل و احتمالا عربستان در ماههای پایانی دولت ترامپ یک تاکتیک تهاجمی را علیه کشورمان در پیش گرفتهاند. آنها با اقداماتی نظیر ترو شهید فخریزاده چند هدف را دنبال میکنند: نخست آن که از روزهای آخر حضور امثال ترامپ و پمپئو بهره بگیرند و از حمایت بیدریغ آنها برای اقدامات تروریستی و تهاجمی استفاده کنند. دوم آن که در صورت امکان تهران را به واکنش واداردند و شرایط روابط ایران و آمریکا را بدتر از قبل کرده و امکان بازگشت شرایط به دوران اوباما را برای ایران و آمریکا دشوارتر کرده و به نوعی در مسیر هر نوع تنش زدایی در روابط دو کشور مینگذاری کنند.
روشن نیست که واکنش تهران به اقدامات تروریستی چه خواهد بود؟ آیا صبر استراتژیک پیشه خواهد کرد یا مانند اتفاقی که در ترور سردار سلیمانی رخ داد، اقدامی هر چند نمادین انجام خواهد داد. هر چه هست ایران اکنون عزادار یک شهادت تلخ است و هفتههای آینده به نظر پرتنشتر از آن چه به نظر میآید طی خواهد شد.
*روزنامه نگار و تحلیلگر مسائل سیاسی
