شروع آیین حماسی «رکضه طویرج» در کربلای معلی

 

رکضه طویرج یکی از بزرگترین تجمعات بشری در دنیاست که سالانه هنگام ظهر عاشورا محرم به مناسبت شهادت امام حسین (ع) و یاران و اصحابش برگزار می‌شود.

 

عزادران پس از اقامه نماز ظهر از منطقه قنطره السلام واقع در شرق مرکز شهر به سمت بارگاه امام حسین (ع) به شکل فوج فوج در حالی که لبیک یا حسین و یاحسین یاحسین سر می‌دهند به نشانه لبیک به ندای امام حسین (ع) در روز عاشوراء و هنگامی که تنها و بی یاور شد، «آیا کسی نیست مرا یاری کند»، می‌روند.

 

درباره این آیین ویژه مردم عراق روایت‌های مختلفی وجود دارد و برخی آن را مرتبط با حادثه عاشورای ۶۱ هجری می‌دانند که بخشی از انصار اباعبدالله الحسین (ع) از قبیله بنی اسد نتوانستند به موقع خود را به معرکه عاشورا برسانند.

 

سایت رسمی عتبه حسینی درباره تاریخچه این مراسم عاشورایی نوشته است که عزاداران در پاسخ به ندای «هل من ناصر» امام حسین (ع) در ظهر عاشورای محرم سال ۶۱ هجری قمری، شعار «لبیک یا حسین (ع)» سر می‌دهند.

 

براساس این گزارش، این مراسم ویژه مانند بسیاری از شعائر حسینی در طول حیات خود در معرض ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های رژیم‌های حاکم بر عراق قرار گرفته، اما با وجود تلاش رژیم‌های ظالم حاکم بر عراق، این مراسم همچنان زنده باقی مانده است.

 

«رشید زمیزم» از تاریخ نویسان استان کربلا درباره شعائر حسینی در این خصوص گفته است که تاریخ تاسیس این مراسم به شکل فعلی آن به سال ۱۸۵۵ میلادی و در روایتی به ۱۸۷۲ میلادی (قریب ۱۵۰ سال قبل) بر می‌گردد.

 

به گفته وی، موسس این مراسم «میرزا صالح القزوینی» یکی از اعیان استان کربلا از اهالی شهر طویریج از توابع شهرستان «الهندیه» (۲۵ کیلومتری شرق شهر کربلا) بوده است.

 

میرزا صالح القزوینی هر ساله در خانه‌اش آیین‌های دهه اول محرم را برگزار می‌کرد و در یکی از سال‌ها در دهم محرم با اسب خود در حالی که عزاداران او را با پای پیاده همراهی می‌کردند به همان حالت عزاداری به سمت کربلا به راه افتادند.

 

وقتی مردم کربلا اهالی عزادار طویریج را به آن شیوه حماسی دیدند با آن‌ها همراه شدند و از آن سال تا به امروز این مراسم ادامه دارد.

 

زمیزم می‌افزاید که میرزا صالح القزوینی به همراه خیل عزاداران به منطقه «باب الطویریج» یکی از دروازه‌های ورودی شهر کربلا رسید و بعد از اقامه نماز ظهر بار دیگر مراسم رکظه طویریج را به سمت حرمین حسینی و عباس در پیش گرفت.

 

طبق گزارش سایت رسمی عتبه حسینی، رژیم صدام از جمله رژیم‌های ظالمی بود که با برگزاری این مراسم به شدت مخالف بود و در روز دهم محرم، عناصر امنیتی و اطلاعاتی خود را در مناطق مختلف کربلا و نزدیک حرم مستقر می‌کرد تا کسانی که احتمالا این مراسم را برگزار می‌کردند، رصد کرده و سپس بازداشت و زندانی کند.

 

با وجود اینکه بسیاری از جوانان و مردم عراق به خاطر آیین‌های عاشورای حسینی در زندان‌های رژیم صدام افتاده و به خاطر این گونه مراسم ها، جان خود را از دست دادند، اما این مراسم به محض سقوط رژیم بعث، با شکوه‌تر از گذشته از سرگرفته شد.

 

بسیاری از مداحان عراقی و عرب درباره مراسم رکظه طویریج مداحی‌های زیبایی ارائه کرده اند که بی شک یکی از این مداحی‌های معروف متعلق به «ملا باسم الکربلایی» مداح معروف عراقی است که در فقره‌ای از اشعارش، روایتی از علامه «بحرالعلوم» نقل می‌کند که امام زمان (عج) در این مراسم همپای عزاداران می‌دود و شعار لبیک یا حسین (ع) سر می‌دهد.