صادق زیباکلام در رابطه با ابراز ناراحتی فائزه هاشمی از عدم رأی آوری دونالد ترامپ معتقد است این سخنان نظر بسیاری از مردم است که از دهان او بیرون می‌آید اما ابوالفاسم رئوفیان نظر دیگری دارد.

کد خبر: ۷۹۷۳۰
۱۹:۴۰ - ۲۲ دی ۱۳۹۹

تیتر امروز

کمال اطهاری: فعالان جامعه مدنی الگوی توسعه و سیاست اجتماعی شایسته را به جامعه ارایه کنند
گزارش اختصاصی دیدار از نشست حامیان جامعه مدنی (حجم) + فیلم و صوت

کمال اطهاری: فعالان جامعه مدنی الگوی توسعه و سیاست اجتماعی شایسته را به جامعه ارایه کنند

کمال اطهاری در وبیناری به میزبانی حامیان جامعه مدنی به انتقاد همزمان از رویکردهای نئولیبرالیستی و نیز روشنفکری رادیکال پرداخته و مهم‌ترین نیاز امرور را ارایه الگوی توسعه دانش‌بنیان می‌داند.

«صادق زیباکلام» و «ابوالقاسم رئوفیان» در گفت‌وگو با «دیدار»؛ سخن فائزه هاشمی، کلام میلیون‌ها ایرانی یا شنا خلاف جریان آب؟

دیدارنیوز ـ حامد سیاسی راد: «شاید اگر فشارهای آقای ترامپ ادامه پیدا می‌کرد، بالاخره ما مجبور می‌شدیم یک تغییر سیاست‌هایی را داشته باشیم.» این نظر جنجالی فائزه هاشمی در گفت­‌وگویی راجع‌به سیاست داخلی ایران بود. اظهار نظری که واکنش­‌های بسیاری را در پی داشت. عموم واکنش­‌های رسمی به کلام فائزه هاشمی، هجومی و منفی بود. از طیف اصولگرا بودند کسانی مثل قدیری ابیانه که فائزه هاشمی را به نادیده­‌گیری منافع ملی محکوم می­‌کردند. قدیری ابیانه گفته بود: «فائزه هاشمی برای اهداف خود حاضر است مردم ایران را قربانی کند و استقبال از کشورهای دیگر برای تحریم ایران توسط خانواده آقای هاشمی موضوع جدیدی نیست و حتی مهدی هاشمی در انگلستان هم گفته بود مواضعی که من می‌گیرم با خانواده هماهنگ است.» در بین اصلاح­‌طلب­‌ها هم بسیاری سخنان او را نقد کردند و حتی به او طعنه زدند. در همین راستا محمدعلی ابطحی نوشت: «سرکار خانم فائزه هاشمی کاش آرزو نمی‌کردید ترامپ بماند برای فشار بیشتر به ایران باور کنید وضع معیشت بیشتر مردم، مثل خاندان هاشمی نیست. رنج بردند از دوران تحریم و فشار. هیچ قوم و ملتی با نگاه به خارجی سربلند نشده.»

 

واکنش محسن هاشمی، برادر بزرگ فائزه هاشمی به این سخنان اما بیش از دیگر واکنش‌­ها دیده شد. محسن هاشمی در نامه­‌ای سرگشاده خطاب به خواهر کوچک خود نوشت: «خواهر عزیزم فائزه، هنوز چهارمین سالگرد رحلت پدر، سپری نشده بود که انتشار مصاحبه‌ای از تو موجب ناراحتی علاقمندان آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و البته اعضای خانواده و را فراهم کرد و بهانه‌ای مناسب به افراطیون و تخریب‌گران پدر داد و برگ دیگری بر مظلومیتش اضافه شد... می‌دانم که در سال‌های اخیر برخوردهای نادرستی با تو، خانواده و فرزندت شده است که شاید باعث کشاندن تو به تندروی و خارج شدن از مشی میانه‌روی پدر گردیده، ولی این دلیل نمی‌شود که به رئیس‌جمهور کشور بیگانه امید ببندی و دم از استقلال بزنی! لذا از تو صمیمانه تقاضا دارم صحبت‌های خود را اصلاح و از این موضع عذرخواهی کنی و مانع تخریب پدر از طرف تجدیدنظرطلبان خارجی و افراطیون داخلی شوی.»

 

چند ساعت پیش از این نامه محسن هاشمی اما خواهر او در مصاحبه­‌ای دیگر در رابطه با روحیات برادرش سخن گفته بود، گویی واکنش او را پیش­‌بینی کرده بود و پیش از آن، به نوعی بر موضع خود پافشاری کرده بود. فائزه هاشمی گفته بود: «محسن در بین ما از همه محافظه کارتر است یا به قول خودش عاقل‌تر است. خیلی دلش می‌خواهد ما را کنترل کند.»

 

عده‌­ای اما بیش از اظهارات فائزه هاشمی، به واکنش­‌هایی که نسبت به این سخنان مطرح شد نقد داشتند. در همین راستا احمد زیدآبادی نوشت: «پس از کلی کوشش و تلاش و تکاپو و جستجو، سرانجام عامل اصلی تحریم‌های آمریکا علیه ایران مشخص شد! […] در واقع تمام ماجرا زیر سرِ فائزۀ هاشمی رفسنجانی بوده که به پیروزی ترامپ و ادامۀ تحریم‌ها تمایل داشته است! می‌گم حالا که سیاست بین‌الملل و استراتژی دولت آمریکا در خاورمیانه بر مبنای علایق و سلایق فائزۀ هاشمی شکل می‌گیرد، بهتر نیست مقام‌های جمهوری اسلامی به جای این همه زحمت و تقلا برای ایجاد شکاف در دژِ مستحکم تحریم‌ها، به همین فائزه متوسل شوند بلکه خدا خواست دلش به رحم آمد و تغییر میل و سلیقه داد و با اشارۀ انگشتش یکباره کل نظام تحریم‌ها فرو ریخت؟»

 

با این حال اما صادق زیباکلام، تحلیل‌گر سیاسی اصلاح‌طلب معتقد است که فائزه هاشمی در این نوع طرز فکر یگانه نیست، اگرچه او اولین نفری است که این نظر را به شکل صریح بیان کرده است. بخشی از جامعه و حتی برخی دیگر از چهره­‌های سیاسی هم نظر فائزه هاشمی بودند ولی به صورت علنی در رابطه با انتخابات آمریکا سکوت کردند. زیباکلام اگرچه نظری مخالف فائزه هاشمی دارد اما سخنان او را بی‌اساس نمی­‌داند و با واکنش‌های تندی که نسبت به او اتخاذ شد مخالف است. ابوالقاسم رئوفیان اما در گفت‌وگوی با دیدارنیوز نظری مخالف با صادق زیباکلام دارد و معتقد است که اکثریت قریب به اتفاق ایرانیان با نظر فائزه هاشمی رفسنجانی مخالفند.

«صادق زیباکلام» در گفت‌وگو با «دیدار»؛ سخن فائزه هاشمی کلام میلیون‌ها ایرانی بود

پاسخ زیباکلام را به سؤالات دیدارنیوز در ادامه می‌خوانیم:

 

به نظر می‌رسد که این نظر خانم هاشمی، نظر یک‌بخشی از جامعه ایران بود. با یک نگاه نه‌چندان عمیق به سطح جامعه می‌دیدیم که پیش از انتخابات آمریکا، بسیاری به دنبال این هستند تا ترامپ مجدداً انتخاب شود و تا فشارهای او نتیجه‌ای به نفع مطالبه بخشی از جامعه داشته باشد. چه شده است که بخشی از جامعه پذیرای چنین فشارهایی هستند.

خانم فائزه هاشمی مورد انتقادات بسیاری قرار گرفتند که چرا شما این نظر را گفته­‌اید. از جمله آقای ابطحی که به ایشان طعنه زدند که وضعیت مالی خانواده هاشمی خوب است و خطاب به خانم هاشمی گفتند که شما باید نگاهتان به مردم دیگر باشد که در نتیجه سیاست­‌های جناب ترامپ در چه وضعیتی قرار گرفته­‌اند. این که عده‌­ای افتاده‌­اند به فرصت­‌طلبی، سوءاستفاده و تسویه حساب­‌های گذشته از آنچه که خانم هاشمی گفتند. من خودم با آنچه که خانم هاشمی گفتند مخالف هستم، همواره مخالف ترامپ بوده‌­ام و نظراتم را در مخالفت با ترامپ گفته‌­ام و دلایلم را برای این­که ترامپ برای بار دوم انتخاب نشود، بارها و بارها گفته‌­ام. اما این فرصت‌­طلبی که عده‌­ای علیه خانم هاشمی پیش گرفته‌­اند واقعاً جای تأسف دارد. خانم هاشمی آن شهامت و جسارت و شجاعت را دارند و چیزی را گفتند که میلیون‌­ها ایرانی در قلب و دلشان چنین خواسته‌­ای را دارند. میلیون­‌ها ایرانی که تحت‌فشار سیاسی، اجتماعی و سیاسی هستند اتفاقاً خیلی دلشان می­‌خواست که آقای ترامپ برنده شود که فشار بیشتری بر روی رهبران جمهوری اسلامی ایران وارد بشود، نه این­که وضع معیشتی مردم خراب­‌تر بشود. ما شاهد بودیم که در دوران انتخابات چقدر در ایران اشتیاق وجود داشت و میلیون‌­ها ایرانی با اشتیاق و کنجکاوی و علاقه نتیجه انتخابات آمریکا را در آبان ماه دنبال می‌­کردند چون معتقد هستند که اگر ترامپ برنده می­‌شد، فشارها علیه رهبران جمهوری اسلامی ایران ادامه پیدا می­‌کرد. آن چیزی که خانم هاشمی گفته‌­اند در حقیقت آرزوی قلبی میلیون­‌ها ایرانی بوده است.

 

خانم هاشمی معتقد است که این فشارهای ترامپ می­‌توانست باعث شود که رهبران جمهوری اسلامی در نهایت تن به اصلاحات بدهند. می‌­دانیم که پروژه اصلاحات یک پروژه درون­‌زا است. چه شده که یکی از نیروهای اصلاح­‌طلب برای پیشبرد این تحول درون­‌زا چشم به بیرون دارد؟

بحث این نیست که چه شده که یکی از نیروهای اصلاح­‌طلب نگاه به بیرون دارد. بحث در این است که خانم هاشمی همچون بسیاری از ایرانیان دیگر امیدوار بودند که شاید فشار رئیس­‌جمهور آمریکا، آقای ترامپ باعث بشود که یک تغییراتی در داخل کشور به وجود بیاید و یک مقداری وضع کشور بهتر بشود. خانم هاشمی مثل خیلی‌­­های دیگر معتقدند و احساس می­‌کنند که ما خودمان نمی­‌توانیم تغییری در فضای سیاسی کشور به وجود بیاوریم، شاید فشار از بیرون باعث بشود که مسئولان جمهوری اسلامی تن به تغییراتی بدهند. من البته عرض کردم که خودم با این نظرات مخالف هستم ولی باید دید که خانم هاشمی دقیقاً چه می­‌گویند و نباید با جنجال با چیزی که ایشان می­‌گویند مواجه شد و با ایشان تسویه حساب کرد.

 

ما در سال­‌های اخیر هم تجربه آقای اوباما را داریم و هم تجربه دوران ترامپ را. کدام یک از این دو رویکرد در قبال جمهوری اسلامی باعث شده که اصلاحات جایگاه بهتری داشته باشد؟

واقع مطلب این است که به جز سیاست خارجی آقای جیمی کارتر، آن هم قبل از انقلاب که منجر به تغییرات چشمگیر سیاسی در ایران شد، بعد از انقلاب هیچ یک از رؤسای جمهور آمریکا اعم از جمهوری­‌خواه یا دموکرات، هیچ­کدامشان باعث نشدند که تغییری در روش‌‌های مسئولین جمهوری اسلامی ایران به وجود بیاید؛ بنابراین نه هشت سال آقای اوباما باعث شد که فضای سیاسی ایران بازتر بشود، نه چهار سال ریاست­‌جمهوری آقای ترامپ باعث شد، نه در زمان آقای کلینتون نه در زمان بوش پسر و بوش پدر و رونالد ریگان. واقع مطلب این است که فشارهایی که در دوران آقای ترامپ بر جمهوری اسلامی ایران وارد شد، صرفاً دودش بر چشم مردم رفت و شرایط زندگی مردم را سخت­‌تر کرد، بدون آنکه گامی در جهت فضای باز سیاسی ایران و یا بازتر شدن این فضا برداشته شود. اما پس چرا عده‌­ای مثل خانم هاشمی یا دیگران خواهان این بودند که ترامپ مجدداً انتخاب شود این بود که سران جمهوری اسلامی مجبور می­‌شدند که تغییراتی را به وجود بیاورند و از برخی سیاست‌­های خارجی جمهوری اسلامی ایران عقب‌نشینی کنند.

 

در سال ۹۲ برخی از نیروهای اصلاح­‌طلب از پیگیری سیاست­‌های تغییرخواهانه و نیز دموکراسی‌­خواهانه به سیاست­‌های بهبود طلبی شیفت کردند. به نظر می‌­رسید که این گروه به دنبال این بودند که در سطح بین‌­الملل توافقی حاصل شود و از نظر اقتصادی بهبودی صورت گیرد. حالا اما به نظر می­‌رسد که بخشی از اصولگرایان به دنبال این هستند که با به دست گرفتن دولت در سال ۱۴۰۰ توافق جدیدی با غرب و آمریکا داشته باشند. این دو رویکرد چقدر با هم تفاوت دارد؟

من با اساس سؤال شما موافق هستم که تندروها سال آینده که ریاست­‌جمهوری را می­‌گیرند، با توجه به این­که مجلس و سایر ارکان قدرت را دارند، به سمت یک نرمش قهرمانانه و برجام ۱۴۰۰ خواهند رفت. برجامشان از برجام ۹۴ خیلی موفقیت‌آمیز­تر خواهد بود، چرا که تندروها نگذاشتند که برجام ۹۴ موفق بشود و تیر خلاص را هم آقای ترامپ بر شقیقه برجام شلیک کرد ولی برجام ۱۴۰۰ موفق خواهد شد چرا که تندروها چاره دیگری ندارد الی این که یک نرمش قهرمانانه با آقای جو بایدن انجام دهند و در کوتاه مدت یک رونق اقتصادی و یک بهبود اقتصادی بعد از برجام ۱۴۰۰ در ایران به وجود خواهد آمد و تندروها می­‌توانند به اقشار و لایه­‌های کم‌درآمد جامعه بگویند که دیدید روحانی و اصلاح­‌طلبان عُرضه نداشتند ولی ما توانستیم وضع اقتصادی شما را بهتر کنیم. این امر سال آینده تحقق پیدا خواهد کرد.

«صادق زیباکلام» در گفت‌وگو با «دیدار»؛ سخن فائزه هاشمی کلام میلیون‌ها ایرانی بود

ابوالقاسم رئوفیان فعال سیاسی اصولگرا اما معتقد است که فائزه هاشمی به عنوان یکی از اعضای خانواده مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی نباید چنین اظهار نظری می‌کرد. پاسخ‌های رئوفیان به سؤالات دیدارنیوز را در زیر می‌خوانیم:

 

صحبت خانم فائزه هاشمی مبنی بر حسرت از عدم رأی آوری ترامپ واکنش‌های مختلفی در پی داشت. برخی به او اعتراض کردند و بعضی هم در دفاع از او گفتند که این سخن در واقع با نظر بخش بسیاری از مردم ایران هم‌خوان است. نظر شما در رابطه با این اظهار نظر چیست؟

رفتارخانم فائزه هاشمی در واقع به نوعی شنا بر خلاف جهت جریان آب است. اگر ایشان به خرد جمعی معتقد هستند، باید بگوییم که اکثریت قریب به اتفاق جامعه ما، حتی کسانی که خارج از کشور هستند و به ایرانشان و اسلامشان عشق می­ورزند چنین نظری ندارند که ایشان مطرح کرده‌­اند. اما این هم مانع از این که یک شخصی بخواهد نظرش را مطرح کند نمی­‌شود، کما اینکه دیدیم که مطرح کرد ولی متأسفانه می­‌شود گفت که با این اظهار نظر عواطف مردم جریحه دار شد. در یک اجماع نسبی که اکثریت قریب به اتفاق مردم، نه تنها مردم کشور ما که دیگر کشورها و حتی مردم خود آمریکا و حتی رئیس سنای آمریکا، ترامپ را یک دیوانه خطاب می­‌کند، حالا یک فرد، آن هم نه یک فرد عادی بلکه کسی که منتسب است به یک خانواده شناخته شده و یک شخصیت برجسته، یعنی آیت‌­الله هاشمی رفسنجانی که در تراز شخصیت­های اول نظام و انقلاب قرار دارد، آن هم در سالگرد رحلت آیت‌­الله هاشمی رفسنجانی این مسائل را مطرح کند و به فهم باطل خودش بگوید که اگر ترامپ فشار می‌­آورد تغییری حاصل می‌­شد. آرزوی او این است که ترامپ می‌­آمد و فشار می­‌آورد بلکه تغییری در سیاست­های نظام جمهوری اسلامی ایجاد شود. مگر ترامپ طی این چهار سال فشار نیاورد و همین حالا هم که نفس‌های آخرش را می­کشد مگر فشار نمی‌­آورد؟ او اما در تغییر سیاست­های جمهوری اسلامی ایران که منبعث از رهنمودهای امام (ره) و منویات رهبری و خواست مردم است موفق نبوده و نخواهد شد. در نتیجه این اظهارات شنا بر خلاف جریان آب است و این گونه اظهارات هیچ تأثیری بر مردم ما نخواهد داشت. باید گفت که عرض خود می­برد و زحمت ما می­دارد.

 

اصولاً این که انتظار داشته باشیم تغییرات مثبت به واسطه فعل و انفعالاتی خارج از مرز ایران رخ بدهد چقدر پذیرفته است؟ اساساً گفته می­شود که اصلاحات یک پدیده درون­زا است، آیا ممکن است که این فرایند را به آن­چه در بیرون از ایران رخ می­دهد پیوند زد؟

اصلاحات یک واژه مقدس است که ریشه در مبانی فکری و عقیدتی رهبران دینی- سیاسی ما دارد، یعنی ریشه در کلام و سیره سیاسی-حکومتی پیامبراعظم (ص)،علی بن ابیطالب (ع) و نهضت امام‌ حسین (ع) دارد که با انگیزه اصلاح دردین جد بزرگوارشان علیه حکومت یزید قیام کردند و نهضت امام خمینی (ره) که نهضتی حسینی بود و منجربه پیروزی انقلاب شد و اکنون‌ بیش از چهاردهه از آن می‌گذرد با همین انگیزه اصلاح در امور به زعامت رهبر فرزانه انقلاب به حیات سیاسی خود ادامه می‌دهد لذا اصلاحات یکی از عواملی است که به تعبیر رهبر انقلاب به مثابه یک بال پیشرفت کشور است. اما اینکه ما اسم هر تغییری را اصلاح بگذاریم درست نیست. هر اصلاحی تغییر است اما نمی‌­شود هر تغییری را اصلاح بنامیم و باید توجه کنیم که برخی از تغییرات افساد است و اصلاح نیست. اصلاح در راستای بهبود امور است و افساد خلاف آن. ما معتقد به تغییراتی هستیم که موجب به اصلاح امور بشود، نه هر تغییری که ممکن است افساد باشد. این مسئله که اشاره شد از نوع افساد است. ما سیاست­هایمان را بر چه اساس باید تغییر دهیم؟ بر اساس فشارهای یک مرد دیوانه که بر اساس خرد تصمیم نمی­‌گیرد و اکثر مردم آمریکا را هم به تنگ آورده است؟ روحیه او و امثال او نارسیسیستی است و او به قدری خود شیفته است که حاضر است برای ارضای خودشیفتگی خودش دست به کارهایی بزند که خود آمریکایی‌ها هم شرمنده بشوند. دیدیم وقایع اخیر را، از دیوار کنگره بالا رفتند و امثال این رفتار را. در نتیجه این مطالبه مطرح شده اصلاح نیست. هر تغییری که در مسیر بهبود وضعیت جامعه باشد و بشود آن را اصلاح نامید، ما از آن استقبال می­‌کنیم. اصلاح بیشتر مربوط است به مسائلی که در داخل کشور ما و اطراف و اکناف ما اتفاق می‌افتد و با توجه به این وقایع است که تصمیماتی که منجر به اصلاح می­‌شود اخذ خواهد شد.

 

شما از اصلاح تعبیر بهبودخواهی را داشتید. به نظر می­رسد که یک بخشی از جریان اصلاحات و جریان اعتدال‌گرا به دنبال این بودند که با دست‌یابی به یک توافق جامع با غرب و آمریکا بتوانند یک بهبودی در کشور ایجاد کنند که با روی کار آمدن ترامپ، این راه به مقصد نرسید و برجام نافرجام ماند. به نظر شما آیا ممکن است که با روی کار آمدن بایدن، ایران باز هم به توافقی با غرب دست پیدا کند و به سوی بهبود برویم؟

ما همه از این که ترامپ باز رأی نیاورد خوشحالیم و تردیدی در این نیست اما این که امید ببندیم به آمدن آقای جو بایدن هم اشتباه است. ما حتماً باید به داشته‌های داخلی خودمان تکیه کنیم و حتماً باید به قابلیت‌ها و ظرفیت‌هایی که در داخل کشورمان وجود دارد و به صاحبان اندیشه که می‌توانند تحول اساسی ایجاد بکنند بها بدهیم اما از هر رویکردی که بشود در یک تعامل مثبت و مؤثر با حفظ حقوق ملت توافقی صورت گیرد استقبال می‌کنیم. ما باب مذاکره را به روی هیچ کشوری نبسته‌ایم که اگر می‌بستیم در رابطه با موضوع هسته‌ای مذاکره‌ای صورت نمی‌گرفت که برجامی حاصل بشود. حالا هم حرف مسئولین نظام ما این است که اگر رفع تحریم‌ها حاصل شود ما باز هم مذاکره خواهیم کرد. مذاکره یک الزاماتی دارد، از جمله این که باید هر دو طرف از حقوق مساوی به لحاظ تأمین منافع ملی خودشان برخوردار باشند. اگرجو بایدن پس از تشکیل دولتش بخواهد با حفظ حقوق کشور عزیز ایران ما و پرهیز از کم‌ترین اهانت مذاکره کند امکان پذیر است. آقای ظریف یک زمانی یک حرف خوب و ماندگار و پرمغزی زد و گفت هیچ وقت یک ایرانی را تهدید نکن. اگر این شرایط وجود داشته باشد ما با هر کشوری مذاکره می‌کنیم به جز با رژیم صهیونیستی که آن را به رسمیت نمی‌شناسیم. با آمریکا هم در این صورت که حقوق ملت حفظ شود و هر دو طرف از حقوق برابر و متقابل در پای میز مذاکره برخوردار باشند و احساس بکنیم که این مذاکره در راستای اصلاح امور است استقبال می‌کنیم.

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
نظر:
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی : ۰
غیر قابل انتشار : ۰
ناشناس
|
Iran (Islamic Republic of)
|
۱۲:۵۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۲۳
0
0
آقای قدیری ابیانه میگوید هدف فائزه هاشمی نابودی ملت ایران است اتفاقا برعکس ایشان ازمخالفان سرسخت واردات واکسن فایزربه ایران است او معتقداست که مردم حق ندارند فاکسن فایزربزنند تابمیرندهمانطورکه مردم به ایشان رای دادند همین مردم حق انتخاب دارندودوست دارند واکسن فایزربزنند اول ایشان ازمردم به صورت پخش زنده و نه گزینشی ازمردم نظرخواهی کنند بعدادعاکنند دیگراینکه به قول آقای مطهری اگر سفارت امریکا اشغال نمیشد تحریمی درکارنبود دانشجوها اشتباه کردند تاریخ تکرارمیشود یک دانشجوی متعصب سرب ولیعهد اتریش راکشت و باعث قتل عام ۱۰میلیون نفرشد