نفوذ منطقه‌ای ایران، تمجیدهای متحدان و کاهش تنش با آمریکا

 

دیدارنیوز ـ پرستو بهرامی‌راد: حضور ایران در منطقه در داخل و خارج کشور بار‌ها مورد بحث قرار گرفته است. آمریکا، عربستان و اسرائیل از مخالفان جدی این موضوع هستند و در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ این موضوع نمود علنی‌تری نیز پیدا کرد. از سوی دیگر هزینه‌هایی که ایران در منطقه می‌کند، هم برای بعضی از کشور‌ها موجب نگرانی شده و هم در داخل کشور بعضی این هزینه‌ها را بیهوده می‌دانند. البته که تمام کشور‌ها برای پیشبرد اهداف خود و کسب قدرت منطقه‌ای از اینگونه هزینه‌ها انجام می‌دهند. عربستان و اسرائیل بزرگترین نمونه این جریان در منطقه خاورمیانه هستند.

با این حال به دلیل شرایط پر تنش این روز‌های منطقه همه چشم‌ها به سرنوشت برجام و مذاکرات تهران ـ واشنگتن دوخته شده است. بعضی از اینکه جو بایدن، رئیس جمهوری بعدی آمریکا از بازگشت به برجام صحبت می‌کند و بوی مذاکرات ایران و آمریکا آمده، نگران شده‌اند و سعی بر زدن زیر میز مذاکرات دارند. اسرائیل و عربستان در صدر این فهرست قرار دارند. 

 

مدافعان حضور منطقه‌ای ایران معتقدند که تولد داعش در منطقه نشان داد که لازم و ضروری است که ایران در منطقه حضور فعالی داشته باشد. این حضور نیز نیاز به هزینه‌هایی دارد، با این حال جمهوری اسلامی به دلیل اعمال تحریم‌های آمریکا و حرف و حدیث‌هایی که اسرائیل و عربستان مطرح می‌کردند سعی داشته که حضور خود را در بوق و کرنا نکند و اهداف خود را بی حاشیه جلو ببرد. همچنین ایران جنگ و اختلافات با اسرائیل، آمریکا و عربستان را به شکل جنگی نیابتی همانطور که آن‌ها تبدیل کرده‌اند، پیش می‌برد. اما امروز صحبت‌هایی مطرح می‌شود که در شرایط حال حاضر شاید خیلی به نفع مذاکرات احتمالی پیش روی کشور نباشد.

مدتی است که مباحثی از نقاط مختلف منطقه در مورد پول‌هایی که ایران برای گروه‌های وابسته به ایران در منطقه خرج کرده، شنیده می‌شود. این در حالی است که دولت ترامپ سعی دارد در روز‌های آخر ریاست جمهوری خود نشان دهد ایران و نیرو‌های نیابتی ایران تنش در منطقه را گسترش می‌دهند و مذاکره جو بایدن با ایران برای آمریکا و کشور‌های منطقه خطرناک است. از سوی دیگر عربستان و اسرائیل هم آتش بیار معرکه شده‌اند.

در همین حین مصاحبه‌هایی در باب تعریف و تمجید از ایران از سوی هم پیمانان منطقه‌ای ایران مطرح می‌شود. محمود زهار، از اعضای بلندپایه جنبش فلسطینی حماس در مصاحبه با العالم گفت: در دیدار خود با محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور وقت درخواست کمک مالی برای پرداخت حقوق کارمندان و خدمات اجتماعی در غزه داشته و آقای احمدی نژاد او را به سردار قاسم سلیمانی ارجاع داده است. وی در ادامه گفته است: «حاج قاسم فورا درخواست ما را پاسخ داد و فردا در فرودگاه ۲۲ میلیون دلار در چمدان به ما تحویل داد. قرار بود مبلغ بیشتری پرداخت شود، اما ما ۹ نفر بودیم و نمی‌توانستیم بیش از این بار حمل کنیم، چون هر چمدان ۴۰ کیلو گنجایش داشت».

 

از سوی دیگر سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب الله لبنان در مصاحبه اخیر خود گفته است: «موضوعی که بعد از جنگ ۳۳ روزه شاید به آن پرداخته نشده است موضوع کنترل شرایط اجتماعی و بازگشت آوارگان بود که سردار سلیمانی در این زمینه نیز نقش اساسی داشت. ایران و حاج قاسم سلیمانی نیز نقش اساسی در این زمینه ایفا کردند و بخش قابل توجهی از این کمک‌ها را بر عهده گرفتند. رئیس ستاد بازسازی لبنان آقای شهید حسام خوشنویس نیز فعالیت‌های عمده‌ای در این زمینه انجام دادند؛ لذا سردار سلیمانی تنها در جبهه نظامی در کنار لبنان نبود بلکه در زمینه بازسازی و کمک‌های انسانی نیز در این این زمینه به لبنان کمک کرد.»

شکی نیست ایران برای بازی قدرت در منطقه آن هم در منطقه پرتنش خاورمیانه مجبور به پرداخت هزینه‌هایی و ایجاد همپیمانانی که به تامین منافع ایران کمک کنند، احتیاج دارد. همانطور که دیگر کشور‌ها نیز چنین می‌کنند. با این حال استفاده تبلیغاتی مخالفان کاهش تنش بین ایران و آمریکا مانند اسرائیل و عربستان از طرح این مباحث از سوی همپیمانان ایران می‌تواند شرایط را برای احیای برجام و کاهش تنش سخت‌تر بکند.

در شرایطی که دولت ترامپ هر تنش و اتفاقی را در منطقه به نام ایران تمام می‌کند تا فقط از خروج ایران از تحریم‌ها جلوگیری کند و اهداف اسرائیل و تندرو‌های آمریکایی را تامین کند. در داخل تیم وزارتخارجه و دیگر مسئولین سعی دارند واقعیت آن‌ها را نمایان کنند. بر همین اساس سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی گفته است ایران از طرق مختلف به آمریکا و همسایگان پیام داده دنبال تنش در منطقه نیست.

نزدیک شدن به سالگرد ترور سردار سلیمانی این روزها دست مایه اظهاراتی در منطقه شده است که میزان نفوذ و اثرگذاری ایشان در منطقه را نشان می‌دهد، با این حال استفاده تبلیغاتی رقبا و دشمنان ایران به نظر با انگیزه جلوگیری از هر گونه کاهش تنش بین ایران و و آمریکا در دوران بایدن صورت می‌گیرد.