بلینکن و تیم سیاست خارجی بایدن؛ ترکیبی برای مذاکره!

 

دیدارنیوز ـ پرستو بهرامی‌راد: رأی کالج الکترال در آمریکا رسماً جو بایدن را رئیس جمهوری جدید آمریکا اعلام کرد. با مستقر شدن بایدن در کاخ سفید نقشه راه سیاست خارجی او را تیم وزارت خارجه دنبال خواهند کرد که به نظر می‌رسد روندی کاملاً برعکس دونالد ترامپ خواهد بود.

چندی قبل مشخص شد که اَنتونی بلینکن ۵۸ ساله که بیش از ۲۵ سال در سمت‌های مختلف وزارت خارجه آمریکا مشغول به کار بوده، وزیر خارجه دولت جو بایدن خواهد بود. بلینکن کارمند شورای امنیت ملی کاخ سفید در دوره بیل کلینتون بوده و کسی است که به عنوان رئیس کارکنان کمیته روابط خارجی سنا، از سال‌ها پیش برای جو بایدن کار کرده و به عنوان مشاور او در حوزه امنیت ملی، وارد دولت باراک اوباما شده است. در آنجا هم بار‌ها ارتقا گرفت و تا قائم‌مقام مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهوری و بعد هم قائم‌مقامی وزارت خارجه آمریکا پیش رفت.

آنتونی بلینکن در زمان فعالیتش در شورای امنیت ملی دولت اوباما و از طرف دیگر به عنوان معاون وزیر خارجه، خواستار مداخله بیشتر آمریکا در خاورمیانه بوده است. او معتقد است که می‌توان از نیروی نظامی به عنوان یک وسیله برای رسیدن دیپلماسی استفاده کرد. از طرف دیگر زمانی که بلینکن برای سمت وزیر خارجه دولت بایدن معرفی شد، سی‌ان‌ان در گزارشی نوشت که این انتخاب به منزله پیامی از سوی بایدن به جهان است که بازسازی ائتلاف‌های آمریکا با متحدانش در سراسر جهان اولویت دولت اوست.

همچنین طبق گزارش رویترز، کسانی که با سبک مدیریت وی آشنا هستند، بلینکن را دیپلماتی معرفی می‌کنند که «خوش‌بیان» است و در سیاست خارجی کاملا تسلط دارد.

البته نامزدی بلینکن باید ابتدا در سنای آمریکا که در انتخابات جورجیا تکلیف جمهوری خواه یا دموکرات بودن سنا مشخص می‌شود، تایید شود. با این حال به نظر می‌رسد آنتونی بلینکن که یک دیپلمات قدرتمند است، رویکرد خاصی در مورد خاورمیانه و مخصوصاً ایران دارد.

به نظر می‌رسد سیاست خارجی دولت جو بایدن شبیه به اصول باراک اوباما خواهد بود. اما تفاوت‌هایی هم خواهد داشت، چون جهان کرونایی امروز با معادلات بعد از ترامپ با ۴ سال پیش که بایدن کاخ سفید را به عنوان معاون اول ترک کرد، بسیار فرق دارد.

 آنتونی بلینکن یکی از چهره‌های اصلی دولت باراک اوباما بود که به عنوان معماران برجام شناخته می‌شوند. بسیاری بلینکن را یک اوبامای کوچک در سیاست خارجی می‌شناسند و همین امر از نگاه نزدیک به اوباما او خبر می‌دهد. نیویورک تایمز در گزارشی از اولویت‌های اصلی بلینکن در دولت بایدن نوشته که بازسازی اعتماد متحدان آمریکا، بازگشت به توافق‌های بین‌المللی و نهاد‌هایی که ترامپ از آن‌ها خارج شده از برنامه‌های او است. در حقیقت بازگشت به توافق آب و هوایی پاریس، توافق اتمی با ایران و سازمان جهانی بهداشت از جمله توافق‌هایی است که به نظر می‌رسد، بلینکن با شروع کار خود انجام دهد.

همچنین وی در ماه اوت گذشته در مجمع امنیتی آسپناز توافق هسته‌ای دفاع کرده و در پاسخ به این سوال که اگر بایدن رئیس جمهور شود در مقابل ایران چه برخوردی خواهد داشت گفت: «اگر ایران به رعایت دقیق تعهداتش بازگشت، برای ادامه توافق هسته‌ای و مستحکم‌تر کردن و طولانی‌تر شدن آن تلاش می‌شود.» همچنین بلینکن در اعتراض‌های آبان ۹۸ در ایران، توئیت سرمقاله همکار سابقش در کاخ سفید که نوشته بود بهترین کمکی که دونالد ترامپ می‌تواند به معترضان در ایران بکند، سکوت است، ریتوئیت و اعلام موافقت کرده بود. در حقیقت به نظر می‌رسد بلینکن رویکرد اوباما در سال ۸۸ را در مقابل اتفاقات ایران در نظر داشته است و کلاً آرام کردن روابط میان دو کشور مد نظر او است.

 

از سوی دیگر بایدن جیک سالیوان را به عنوان مشاور امنیت ملی خود معرفی کرده که او یکی دیگر از چهره‌های کلیدی تیم آمریکا در مذاکرات هسته‌ای با ایران بوده است؛ که از قبل آمدن دولت حسن روحانی، مذاکرات ایران را در عمان کلید زدند. در واقع تیم سیاست خارجی بایدن نقشه راهی به سمت مذاکره با ایران را در پیش گرفته‌اند. چون ترامپ رابطه با چین را به کابوسی تبدیل کرده و بلینکن قطعاً ترجیح می‌دهد خاورمیانه آرامی را در ۴ ساله بعد داشته باشد تا به اختلافات آمریکا با چین و روسیه به طور جدی‌تر بپردازد.

با این حال همانطور که در بالا اشاره شد او معتقد است که می‌توان از نیروی نظامی به عنوان یک وسیله برای رسیدن دیپلماسی استفاده کرد و اگر روابط دو کشور به سمت مذاکره نرود باید منتظر مسائل دیگری بود.

یکی از مواردی که جو بایدن در طرح خود برای مذاکره با ایران در یادداشت سی ان ان مطرح کرده است، مسائل حقوق بشری است. البته واقعیت این است آمریکا همواره زمانی که در دو راهی حقوق بشر و منافع ملی قرار گرفته، منافع ملی را انتخاب کرده است. با این حال شکی نیست که یکی از موارد روز میز مذاکره واشنگتن ـ تهران مسائل حقوق بشری است.

در همین خصوص اولین واکنش تیم سیاست خارجی بایدن به اعدام روح‌الله زم بود. بعد از اجرای حکم اعدام، جیک سالیوان، فرد انتخابی جو بایدن برای منصب مشاور امنیت ملی کاخ سفید ضمن محکوم کردن اعدام وی، اعلام کرد که دولت آینده آمریکا در ائتلاف با شرکای خود، مقابل ایران خواهد ایستاد و آنتونی بلینکن وزیر خارجه پیشنهادی بایدن نیز با بازنشر توییت وی از سخنان وی حمایت کرده و اعدام زم را محکوم کرد.

در واقع به نظر می‌رسد که بازگشت به برجام همانطور که بایدن به تازگی مطرح کرده است به سادگی نخواهد بود و مذاکره تهران ـ  واشنگتن مخالفان جدی دارد.