تیتر امروز

سرگیجه‌ای به نام انتخابات ۱۴۰۰

سرگیجه‌ای به نام انتخابات ۱۴۰۰

در اتمسفر انتخابات اصلاح‌طلبانی سردرگم، اصولگرایانی مغرور، امیران بی‌لشگر، نزاع‌های درونی و سرگیجه عمومی را شاهدیم. صدا‌هایی ضعیف می‌کوشند گفتمانی را نمایندگی کنند و تک چهره‌هایی جسارت دارند.
مجلسی بر یاد عید

مجلسی بر یاد عید

صبح اولین روز شوال مردم به جماعت در برابر پروردگار جهانیان به شکرانه یک ماه عبادت سر بر آستانش می‌سایند.

افشای فایل صوتی محمد جواد ظریف چه تاثیراتی بر مذاکرات وین خواهد داشت؟ آیا روند مذاکرات را تقویت می‌کند یا به معنای اغمای مجدد برجام خواهد بود.

کد خبر: ۸۸۶۱۴
۰۶:۰۰ - ۰۷ ارديبهشت ۱۴۰۰

از نامه به رهبری تا فایل صوتی افشاگرانه

 

دیدارنیوز ـ پرستو بهرامی‌راد: شنبه شب انتشار بخش‌هایی از گفت‌وگوی محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه با سعید لیلاز بمب سیاسی را در فضای مجازی منفجر کرد. دیروز هم سر و صدای زیادی در رسانه‌های خارجی و داخلی ایجاد کرد؛ با این حال تا اینجا به نظر نمی‌رسد سیاستمداران بخواهند واکنش خاصی به این فایل صوتی نشان دهند.

این فایل در حالی پخش شده است که صبح روز شنبه رسانه‌ها از نامه محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران به رهبری خبر دادند. در آن نامه ظریف درخواست کرده جلوی فشار‌ها بر تیم مذاکره کنندگان هسته‌ای گرفته شود تا مذاکرات وین را به سرانجام برساند. همچنین او در این نامه تاکید کرده که کاندیدای انتخابات ۱۴۰۰ نخواهد شد.


بیشتر بخوانید: دور دوم مذاکرات ایران و عربستان در حاشیه مذاکرات وین


طبق گزارش‌ها محمدجواد ظریف در اسفندماه سال گذشته در مصاحبه‌ای با سعید لیلاز، حضور پیدا کرده است. برخی اخبار می‌گویند که قرار بوده پس از پایان کار دولت این مصاحبه که به نظر تصویری ضبط شده، منتشر شود؛ اما در جایی از مصاحبه لیلاز به کاندیدا شدن ظریف در انتخابات اصرار می‌ورزد. البته به دلیل محتوای افشاگرانه این مصاحبه ظریف بار‌ها از لیلاز می‌خواهد بخش‌هایی از گفته‌هایش را منتشر نکند. ظریف در این مصاحبه به نکات قابل توجهی درباره سیاست خارجی ایران در سال‌های اخیر پرداخته است.

این مصاحبه گویا به سفارش دولت و با مدیریت حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس جمهوری و واعظی، رئیس دفتر روحانی انجام شده است. این مصاحبه ششم در قالب برنامه‌ای با عنوان تاریخ شفاهی دولت تدبیر و امید ضبط شده است.

سعید خطیب زاده، سخنگوی وزارتخارجه ایران ساعاتی بعد از انتشار این فایل صوتی اعلام کرد که فایل صوتی منتشر شده یک فایل تقطیع شده و گزینشی از یک گفتگوی داخلی ۷ ساعته است. این گفتگو صرفاً برای ثبت در حافظه سازمانی دولت تدبیر و امید ضبط شده بوده و قرار به انتشار آن نبوده است و معلوم نیست توسط چه افرادی و با چه اهداف و نیاتی به صورت گزینشی در فضای مجازی منتشر شده است. در صورت موافقت نهاد‌های ذیربط کل گفتگوی ۷ ساعته منتشر خواهد شد.»

افشای این فایل صوتی که مثل بمب در فضای سیاسی کشور ترکید، سوالات فراوانی ایجاد کرده است که فعلاً برای برخی از آن‌ها جوابی وجود ندارد. مهمترین سوال‌ها در خصوص این فایل، چگونگی درز آن است؟ همچنین تاثیرات این مصاحبه در روند مذاکرات و انتخابات ۱۴۰۰ از اهمیت بالایی برخوردار است.

نکات مهم صحبت‌های ظریف

در این مصاحبه محمدجواد ظریف نکات کلیدی را اشاره می‌کند که نوعی افشاگری در خصوص سیاست در ایران و شرایط سیاست خارجی ایران دارد. مسائلی که برخی مدعی هستند ظریف با بیان آن از خطوط نظام رد شده است و اگر کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری بشود، رد صلاحیت خواهد شد. از سوی دیگر ممکن است این افشاگری روزنه‌ای برای تغییرات جدی در سیاست‌های کلان کشور نیز باشد. در ادامه به چند نکته کلیدی این فایل صوتی که ظریف اشاره کرده می‌پردازم:

  • ظریف در مصاحبه خود به این موضوع اشاره می‌کند که در ده سال گذشته میدان بر دیپلماسی موثر بوده و با چنین شرایطی مخاصمات با آمریکا به درستی درمان نمی‌شود. او در مصاحبه در خصوص مشکلاتی که در حوزه دیپلماسی در این حوزه دارد می‌گوید: «جان کری، وزیر خارجه وقت ایالات متحده، در خرداد ۱۳۹۵ به او تذکر داد که پرواز‌ها از ایران به سوریه شش برابر شده است.» و بعد از پیگیری متوجه می‌شود که فشار حاج قاسم موجب پرواز‌های هما علاوه بر خط هوایی ماهان شده بود. بعد از شهید می‌خواهد که به جای هما با ماهان پرواز‌ها انجام شود که سلیمانی به او پاسخ می‌دهد: «هما امن‌تر است.» او در خصوص روابط خود با شهید قاسم سلیمانی اینگونه بیان می‌کند: «من می‌رفتم برای موفقیت کار میدانی مذاکره می‌کردم. اما این‌که من به ایشان بگویم شما مثلا از هواپیمای ایران ایر در خط تهران- سوریه استفاده نکن. ایشان [قاسم سلیمانی] زیر بار نمی‌رفت؛ لذا دیپلماسی هزینه میدان شد، اما هیچ وقت میدان هزینه دیپلماسی نشد.» البته اشاره می‌کند که در مورد منطقه باید انصاف را رعایت کند و اگر سردار سلیمانی در سال ۲۰۰۱ در مذاکرات افغانستان با آمریکا نبود هیچ دستاوردی نداشته است و....
  • در این مصاحبه ظریف چندین بار اشاره می‌کند که روسیه در جریان شکل‌گیری برجام کارشکنی کرده است. او اشاره می‌کند که به نفع روسیه نیست که روابط ایران با غرب عادی‌سازی شود. ظریف از توهین لاوروف، نماینده روسیه در قرارداد برجام پرده بر می‌دارد. همچنین می‌گوید که از سال ۹۳ به بعد روسیه زمینه‌ساز کشاندن نیرو‌های زمینی ایران به سوریه بوده است. همچنین در مورد سفر شهید سلیمانی به روسیه بیان می‌کند: «روس‌ها آقای سلیمانی را با هدف کشاندن ایران به خاک سوریه به مسکو دعوت کرده بودند. روسیه زمانی پذیرفت آقای سلیمانی به روسیه برود که برجام امضا شد.»
  •  وزیر خارجه ایران در این مصاحبه درباره امنیتی شدن مسائل روابط بین‌الملل در ایران می‌گوید: «گروهی در کشور ما در این‌که همه چیز امنیتی شود منافع دارند، چرا که نقش آن‌ها پررنگ می‌شود.» همچنین اشاره می‌کند که این گروه اقلیت علاوه‌بر آن‌که قدرت بر هم زدن شرایط را دارند، توان ایجاد موج گسترده را هم دارند.
  • ظریف در این گفتگو اعلام می‌کند که از حمله موشکی ایران به پایگاه عین الاسد، حادثه هواپیمای اوکراین و حملات گسترده اسرائیل به اهداف ایران در خاک سوریه خبر نداشته است. او در مورد حادثه هواپیما می‌گوید: «چهارشنبه صبح هواپیمای اوکراینی را زدند. من ظهر جمعه در جلسه ویژه‌ای که دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی برگزار شده بود عرض کردم دنیا می‌گوید به هواپیما موشک خورده است. اگر واقعا موشک خورده است بگویید ببینیم ما چطور می‌توانیم آن را علاج کنیم. گفتند نه، برو توئیت بزن و تکذیب کن. در حالی که صبح پنجشنبه آقایان می‌دانستند موشک خورده است یا بعدازظهر چهارشنبه». از سوی دیگر ظریف اعلام می‌کند که آمریکایی‌ها زودتر از او خبر حمله به عین‌الاسد را شنیده بودند. دو نفر از نیروی قدس ۴۵ دقیقه قبل از حمله به پایگاه عین‌الاسد، پیش نخست‌وزیر عراق رفتند و گفتند که ما به زودی به یک پایگاه آمریکا در عراق شلیک می‌کنیم. همچنین او در بخش دیگری از اظهارات خود به حملات سال‌های اخیر اسرائیل به اهداف ایرانی در سوریه اشاره کرد و گفته است که جان کری به او خبر می‌دهد که اسرائیل ۲۰۰ بار به ما حمله کرده است.

این مطالب قسمی از گفته‌های محمدجواد ظریف است که در بین مردم دست به دست می‌شود. این فایل صوتی از ابعادی در حاکمیت ایران در خصوص بخش دیپلماسی کشور پرده برمی دارد که نشان از  حضور پررنگ نظامیان در سیاست خارجی دارد. بر همین اساس تئوری دولت پنهان را این فایل صوتی به رسمیت می‌شناسد.

فایل از کجا درز پیدا کرده است؟

سوال مهمی است که چگونه یک فایل محرمانه به دست یک شبکه وابسته به عربستان رسیده است. در واقع یک بخش ماجرا این است که انتشار این فایل صوتی به سود چه گروهی بوده است که دست به انتشار آن توسط یک رسانه فارسی زبان در خارج از کشور زده‌اند.

سه احتمال را در خصوص پخش کنندگان این فایل صوتی می‌توان دنبال کرد. گروه اول مخالفین دولت و سیاست‌های خارجی محمدجواد ظریف می‌توانند باشند که با درز دادن فایل صوتی ظریف در راستای «گاندو» و «پایان بازی» حرکت کرده باشند. البته واکنش‌ها تا به الان آنقدر تند نبوده که بتوان حدس زد کار این طیف است. البته تاحدودی هم شادی می‌کنند که با این اتفاق ممکن است ظریف دیگر نتواند کاندیدای انتخابات ۱۴۰۰ بشود.

احتمال دوم امکان پخش از سمت موافقین دولت و خود دولت حسن روحانی است که بتوانند با پخش این صوت امتیازاتی برای مذاکرات برجام و حتی انتخابات ۱۴۰۰ بگیرند. همچنین این فایل علاوه بر اینکه ممکن است رأی خوبی برای این طیف ایجاد کند، از سوی دیگر حتی می‌تواند با دو قطبی سازی، مشارکت در انتخابات را نیز افزایش دهد. با این حال هنوز خبر یا مستندات کافی در این خصوص وجود ندارد.

احتمال سوم پخش این فایل را در ادامه نفوذ اطلاعات منتهی به ترور شهید فخری زاده و انفجار در نطنز دنبال کرد که نشان از نفوذ در سیستم امنیتی و حتی سطح بالای دولتی دارد. البته هنوز مستندات کافی برای تایید این موضوع نیز وجود ندارد.

 

تاثیر این فایل بر مذاکرات وین

همانطور که محمدجواد ظریف بار‌ها در این فایل صوتی اعلام می‌کند که رهبری به او توجه خاصی دارند و همچنین سخنان اخیر ایشان به خوبی نشان از این دارد که رهبری تا به ثمر رسیدن برجام در کنار ظریف می‌ایستند. همچنین مذاکرات وین ادامه خواهد داشت.

 این فایل صوتی در حالی پخش شده است که هیات‌های مذاکره کننده به وین بازگشته‌اند و در جلسه آتی از تصمیماتی که در مشورت با پایتخت‌های خود گرفتند، پرده بر می‌دارند. انتشار فایل صوتی امروز تیتر برخی رسانه خارجی قرار گرفته است و بی شک واکنش بین المللی خواهد داشت. روسیه در این مصاحبه مورد حمله وزیر خارجه ایران قرار گرفته و امکان دارد در دور جدید مذاکرات واکنش‌هایی نشان دهد. همچنین نکته قابل توجه این است که ساعتی قبل از انتشار این فایل، عباس عراقچی، رئیس تیم مذاکره کننده در وین اعلام کرده بود: «در زمینه لغو کامل تحریم‌های بخشی و موضوعی توافقات خوبی صورت گرفته است.»

در هر حال پخش این فایل صوتی تأثیرات مستقیمی بر مذاکرات احیای برجام خواهد داشت، البته میزان این تأثیرات را آینده مشخص می‌کند. تأثیر این فایل می‌تواند هم مثبت باشد تا رویکرد حکومت را در حوزه دیپلماسی تغییراتی دهد، یا کاملاً راه را برای مخالفین مذاکرات باز کند و مذاکره با غرب کاملاً مسدود شود.

 

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
نظر: