آخرین وضعیت واکسن کرونای انستیتوپاستور بر پایه وکتور ناقل ویروسی

دیدارنیوز ـ کیهان آزادمنش، مدیر گروه تحقیقات و ویروس‌شناسی انستیتو پاستور، در چهارمین نشست ترویج علم بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) با موضوع تشریح روش‌های ساخت واکسن کرونا که به صورت مجازی در محل ساختمان جایزه مصطفی برگزار شد، تاکید کرد: واکسن تولیدی انستیتوپاستور بر اساس وکتور ناقل ویروسی است که بخش‌هایی با همکاری سایر شرکت‌های دارو سازی و بخش‌هایی از آن با همکاری محققان این موسسه اجرایی می‌شود.

وی با اشاره به نسل‌های مختلف تولید واکسن و با تاکید بر اینکه ما ۳.۵ نسل واکسن داریم، ادامه داد: نسل اول بر پایه ویروس غیرفعال شده ویروسی، نسل دوم بر اساس پروتئین‌­های نوترکیب و نسل سوم بر اساس ناقلان ژنی شامل DNA و اخیرا نیز نسل واکسن‌های مبتنی بر mRNA است و یک چهارم پلتفرم‌های واکسنی که در دنیا مورد مطالعه قرار گرفت برای کرونا بر بستر ویروسی بوده که از این تعداد برخی از ناقل‌­های ژنی تکثیر شونده و برخی دیگر غیر تکثیر شونده هستند.

آزاد منش با تاکید بر اینکه ناقل‌های تکثیرشونده‌ها وقتی وارد بدن می‌شوند همانند زمانی که عفونت ویروسی طبیعی شروع به تکثیر خواهند کرد و غیر بیماری‌­زا هستند، اظهار کرد: ناقل‌های غیرتکثیرشونده که از آن به عنوان ابزار انتقال ژن استفاده می‌شوند، بعد از ورود به بدن تکثیر نمی‌شوند که بیماری ایجاد بیماری ­کنند و فقط سیستم ایمنی بدن را تحریم می‌­کنند.

به گفته وی، یک چهارم واکسن‌هایی که در فاز کارآزمایی بالینی هستند، واکسن‌هایی بر مبنای ویروشی هستند.

مدیر گروه تحقیقات و ویروس‌شناسی انستیتوپاستور با تاکید بر اینکه واکسن این موسسه بر پایه وکتور ناقل ویروسی است، خاطر نشان کرد: در این روش ژن­‌های ویروس را برای واکسن کرونا می­‌گیریم و ما از انواع مختلفی از پروتئین "اسپایک" و پروتئین‌­های داخلی این ویروس استفاده کردیم و آن را به داخل ویروس بردیم تا به عنوان پروتئین‌­های داخلی ویروس، آنتی‌­بادی در بدن فرد تولید کند. این استراتژی است که در دنیا کمتر استفاده شده است. به عبارت دیگر در این طرح ازیک ویروس علیه ویروس دیگر و ایجاد واکنش ایمنی در بدن کمک می‌­گیریم.

وی افزود: نقش ویروس ناقل این است که ژن را به داخل بدن برده و به این شکل یک بیماری ضعیف ایجاد می‌­کند و بدن به شکل یک عفونت ضعیف به آن پاسخ می‌دهد. در واقع از ویروس دیگری برای انتقال ژن ویروس بیماری‌زایی این بیماری استفاده می‌شود.

آزادمنش توضیح داد: انواع ناقلان ویروسی وجود دارند که هر کدام مزایا یا معایبی دارند و معروف‌­ترین واکسن‌­های موجود در بازار بر پایه ویروس "آدرنو" هستند.

وی در توضیح مزایای این روش گفت: این ویروس­‌ها یعنی آدنو ویروس­‌ها معمولا ویروس‌­های قوی نیستند و بیماری ایجاد نمی‌­کنند و اگر موجب بروز بیماری شوند، عفونت‌­های خفیفی ایجاد خواهد کرد از این رو این رو کاملا ایمن هستند ضمن آنکه قدرت تحریک مناسبی برای سیستم ایمنی دارد و تجربه تولید آن در کشور وجود دارد و در ضمن قیمت مناسبی هم دارد. به همین دلیل واکسن استرازنیکا با قیمت ۴ دلار عرضه شده، ولی واکسن‌­های دیگر با قیمت‌­های بالای ۱۰ و تا ۳۵ دلار عرضه شده است.

آزادمنش با اشاره به معایب واکسن‌های مبتنی بر وکتور ناقل ویروسی خاطرنشان کرد: البته این واکسن معایبی هم دارد و اینکه برای ویروس ناقل، ایمنی ­زایی در بدن فرد داشته باشیم. البته این فناوری از قبل بوده، ولی ما برای تولید واکسن پروژه‌­های جانبی دیگری انجام دادیم و امیدواریم به مشکلات از جمله ایمنی‌زایی موجود در بدن انسان غلبه کنیم.

مدیر گروه تحقیقات و ویروس‌شناسی انستیتو پاستور با اشاره به اینکه یک شرکت هندی هم در حال تولید واکسن بر اساس همین فناوری است، یادآور شد: ما در مرحله تولید نیمه صنعتی هستیم و بعد باید کارآزمایی بالینی، آزمایش بر روی میمون و بعد انسان را پشت سر بگذرانیم.