دیدارنیوز: فعالان کارگری بر لزوم پرداخت عیدی و پاداش پایان سال کارگران تاکید کرده و معتقدند در صورتی که عیدی را زودتر به دست کارگران برسانند هم گرفتار ازدحام و شلوغی بانکها در آخر سال نمیشوند و هم کارگران به موقع و با خیال آسودهتر مایحتاج مورد نیاز خانوار را تهیه میکنند.
در حالی که تا پایان سال کمتر از دو ماه باقی مانده بسیاری از کارگران دغدغه گرفتن عیدی و پاداش پایان سال خود را دارند. کارشناسان همواره بر ضرورت پرداخت عیدی و پاداش به جهت تامین رفاه و آرامش خاطر خانوارهای کارگری تاکید دارند و پرداخت هرچه سریعتر آن و موکول نشدن به روزهای آخر سال را در به منظور تهیه اقلام ضروری و مایحتاج مورد نیاز کارگران را توصیه میکنند.
البته در برخی واحدها و صنوف به دلایلی همچون کمبود نقدینگی یا بدهی بانکی پرداخت عیدی با تاخیر همراه میشود و یا بخشی از عیدی به سال بعد موکول میشود که این مساله نه تنها کمکی به قدرت خرید کارگران نمیکند بلکه موجب دلسردی کارگران زحمتکشی میشود که در انتظار دریافت عیدی و پاداش پایان سال خود برای تامین مایحتاج خانواده لحظهشماری میکنند.
به اعتقاد کارشناسان و فعالان کارگری افت قدرت خرید کارگران ضمن لطمه به تولید میتواند پیامدهای منفی و زیانبار اقتصادی و اجتماعی را به دنبال داشته باشد از این رو محاسبه و پرداخت به موقع دستمزد و دیگر مطالبات به حق و قانونی کارگران یکی از عوامل مؤثر در رونق تولید، رشد اقتصادی و ایجاد رابطه مطلوب میان کارگر و کارفرما باشد.
قانون مربوط به نحوه تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران شاغل در کارگاههای مشمول قانون کار مصوب سال ۱۳۷۰ همه کارفرمایان کارگاههای مشمول قانون کار مکلف هستند، به هر یک از کارگران خود به نسبت یک سال کار معادل ۶۰ روز آخرین مزد، به عنوان عیدی و پاداش بپردازند و مبلغ پرداختی از این بابت به هر یک از کارگران نباید از معادل ۹۰ روز حداقل مزد روزانه قانونی تجاوز کند. البته پرداخت عیدی به کارگرانی که کمتر از یک سال در کارگاهها مشغول به کار بودهاند نیز الزامی بوده و مبلغ عیدی پرداختی به آنان باید به ماخذ شصت روز مزد و به نسبت ایام کارکرد و روزهایی که در آن محل مشغول کار بودند محاسبه و پرداخت شود.
۲۶ اسفند ماه ۱۴۰۳ در نشست تعیین دستمزد شورای عالی کار، افزایش حداقل دستمزد کارگران مشمول قانون کار ۴۵ درصد تصویب شد که بر این اساس پایه حقوق کارگران به ۱۰ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان افزایش یافت.
از آنجا که مبنای تعیین عیدی پایان سال کارگران، حداقل دو و حداکثر سه برابر مصوبه دستمزد شورای عالی کار است و کارفرمایان باید دو ماه پایه حقوق را به عنوان حداقل عیدی و سه ماه پایه حقوق را به عنوان حداکثر عیدی و پاداش آخر سال به نیروهای کار خود بدهند بر این اساس مبلغ عیدی و پاداش امسال کارگران مشمول قانون کار حداقل ۲۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و حداکثر ۳۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان خواهد بود.
تمام کارگران مشمول قانون کار صرف نظر از محل اشتغال و نوع کارگاهی که در آن کار میکنند اعم از دولتی، خصوصی، تعاونی، صنعتی، کشاورزی و خدماتی به میزان مقرر در مصوبه فوق از عیدی و پاداش سالانه برخوردار خواهند بود و میزان عیدی آنها متفاوت از میزان عیدی کارکنان دستگاههای اجرایی و دولتی است.
لازم به ذکر است که میزان عیدی کارگران به نسبت مدت قرارداد و کارکرد آنها متفاوت است و بسته به سنوات و تعداد روزهایی که کار کردهاند، مستحق دریافت عیدی هستند.
درحقیقت کارگرانی عیدی و پاداش پایان سال را کامل دریافت میکنند که یکسال در آخرین کارگاه یا محل کار مشغول کار بوده، بیمه پردازی آنها به طور کامل صورت گرفته و ارتباطشان با محل کار قطع نشده باشد.
مطابق قانون مربوط به تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران شاغل در کارگاههای مشمول قانون کار تمامی کارگران چه دائم و چه موقت حق دریافت عیدی را دارند که میزان عیدی معمولاً برابر با حداقل دو برابر و حداکثر سه برابر حقوق پایه ماهیانه کارگر است، به شرط آنکه از سه برابر حداقل حقوق مصوب شورای عالی کار تجاوز نکند.
فرمول محاسبه عیدی کارگران به تفکیک فعالیت کمتر از ۱۲ ماه و بیشتر از ۱۲ ماه
حداقل عیدی کارگرانی که کمتر از ۱۲ ماه کار کردهاند = (حقوق ماهانه × تعداد ماههای کاری) ÷ ۱۲
حداکثر عیدی کارگرانی که کمتر از ۱۲ ماه کار کردهاند = (حقوق ماهانه × ۲ × تعداد ماههای کاری) ÷ ۱۲
حداقل عیدی کارگرانی که بیشتر از ۱۲ ماه کار کردهاند = حداقل دستمزد روزانه × ۶۰
حداکثر عیدی کارگرانی که بیشتر از ۱۲ ماه کار کردهاند = حداقل دستمزد روزانه × ۹۰
میزان عیدی کارگران با سابقه یکسال و کمتر از یکسال نیز به این شرح است:
کارگران با سابقه یک سال
برای کارگرانی که یکسال کامل کار کردهاند، عیدی معادل ۶۰ روز مزد روزانه آنهاست و مزد روزانه به این نحو محاسبه میشود:
عیدی = (۶۰ روز × مزد روزانه)
کارگران با سابقه کمتر از یک سال
برای کارگرانی که کمتر از یکسال در کارگاه اشتغال به کار داشتهاند نسبت به مدت کارکردشان محاسبه میشود:
عیدی = (۶۰ روز ÷ ۳۶۵ روز) × (تعداد روزهای کارکرد × مزد روزانه)
با درنظر گرفتن شرایط کار و بودجه در اختیار کارفرمایان، چنانچه عیدی و پاداش کارگران زودتر به دست آنها برسد با توجه به تورم و گرانی بازار در روزهای نزدیک عید هم در تامین به موقع و ارزانتر ارزاق و مایحتاج موردنیاز خانوارهای کارگری موثر خواهد بود و هم کارفرمایان به شلوغی و ازدحام بانکها در آخر سال گرفتار نخواهند شد.
