چشم انداز اقتصادی ایران_آفریقا "بخش دوم"

بخش دوم مصاحبه خانم مهوش نیک پورنزهتی عضو اتاق بازرگانی ایران افریقادر دیدارنیوز ...

برای اطلاع از چشم‌انداز اقتصادی ایران در قاره آفریقا با یکی از اعضای اتاق بازرگانی ایران آفریقا 

خانم مهوش نیک‌پور نزهتی گفت‌وگویی انجام دادیم.

بیشتر واردات کشورهای آفریقایی نفت خام و فراورده‌های آن وسایل نقلیه موتوری تلفن موبایل دارو و گندم است بفرمایید که ایران چه سهمی در این زمینه داشته‌است ؟

بر اساس آمار گمرک ج.ا.ا، طی نه ماهه نخست سال ۱۳۹۵، صادرات ایران به قاره آفریقا معادل 1.7 میلیون تن به ارزش تقریباً 444.4 میلیون دلار بوده که حدود 1.4 درصد از کل ارزش صادرات کالایی ایران را در بازه زمانی مذکور در برگرفته است. کشور مصر با سهم ۳۱ درصدی از کل ارزش صادراتی که به آفریقا صورت می­گیرد، در صدر بازارهای هدف آفریقایی ایران قرار گرفته است. بیش از ۴۲ درصد صادراتی که در نه ماهه نخست سال جاری به کشور مصر انجام شده، متعلق به محصولات نیمه تمام از آهن و فولاد غیر ممزوج، بوتان مایع شده و پروپان مایع شده بوده است. بعد از مصر، به ترتیب کشورهای مراکش، موزامبیک، کنیا و آفریقای جنوبی مهم­ترین بازارهای آفریقایی طرف صادراتی ایران هستند. در سال 2015، واردات قاره آفریقا از جهان حدود 545 میلیارد دلار بوده که 3.3 درصد از کل واردات جهان را در این سال است. مهم ترین نیازهای وارداتی قاره آفریقا در سال 2015، نفت و فرآورده های نفتی، دارو، اتومبیل های سواری و سایر وسایل نقلیه موتوری و گندم بوده است.

طبق گفته مدیرکل دفتر عربی آفریقایی صادرات ایران به آفریقا در سال هزار و سیصد و نود و هفت برابر با شش صد و چهل و دو میلیون دلار و واردات ایران از این قاره در همان سال شانزده میلیون دلار بوده با توجه به ظرفیت‌های تولیدکنندگان ایرانی آیا این میزان صادرات در شأن تجارت خارجی ما هست ؟

خیر !

سهم تجارت ایران با قاره آفریقا بر اساس گزارش ها در سال ۱۳۹۹ از یک تریلیون دلار تجارت آفریقا تنها ۴۷۸ میلیون دلار بوده است،،،، !

شاید ایران به دلیل تشدید تحریم ها در سال‌های اخیر و مشکلات بانکی بازار آفریقا را به کشورهای دیگر از قبیل چین، ترکیه، امارات واگذار کرده است!

با توجه به اهمیت صادرات و لزوم دستیابی به بازارهای جدید بفرمایید که چه اقداماتی برای توسعه صادرات به کشورهای آفریقایی تابه‌حال انجام‌شده است.

یکی از اقدام مهم با قاره آفریقا در دستور کار سازمان توسعه تجارت ایران شامل پیگیری عملیاتی شدن اعطای 200 میلیون یورو خط اعتباری از محل منابع صندوق توسعه ملی برای حمایت از صادرات کالا و خدمات ایران به کشورهای آفریقایی است.  

از برنامه های شورای هماهنگیهای اقتصادی ایران و آفریقا و اتاق مشترک بازرگانی به ویژه در دوره کرونا برگزاری آنلاین کمیسیون های مشترک اقتصادی، شامل کمیسیون بازرگانی و ترابری، بیمه و بانک، خدمات فنی مهندسی،کشاورزی، (کشت فرا سرزمینی)، وبینار کمیته های مشترک بازرگانی و صنعتی با اتاق‌های بازرگانی شهرستان، اعزام هیأت های تجاری و پذیرش هیأت های تجاری با رعایت پروتکل های بهداشتی در دوره کرونا، اخذ اطلاعات مربوط به راه اندازی خط حمل و نقل کالا به بنادر مختلف کشورهای آفریقائی و اطلاع رسانی به اعضاء، تسریع در رفع مشکلات بانکی با کشورهای آفریقایی، پیگیری ارتباط با سفرا و سفارتخانه های کشورهای آفریقائی طرف معامله با تجار ایرانی، همچنین پیگیری جهت انعقاد موافقتنامه های اقتصادی و تجاری با بانک توسعه تجارت و صندوق ضمانت صادرات برای تسهیل مراودات تجاری با کشورهای آفریقایی است.

به‌نظر شما با توجه به حضور رقبایی چون چین روسیه آمریکا و فرانسه آیا ما در مقابل این رقبا حرفی در زمینه صدورکالا به کشورهای آفریقایی برای گفتن داریم ؟

با توجه به وضعیت حاکم بر سیاست بین الملل و تأثیر قدرت بر قاره آفریقا و به دلیل نفوذ قدرت های اقتصادی و سیاسی نظیر چین، روسیه، اروپا و امریکا در آفریقا، به نظر نمی رسد زمینهء حداکثری برای حضور ایران با ادامه تحریم و مشکلات بانکی چندان فراهم باشد. 

این کشورها از جمله کشورهای اسکاندیناوی و... درصدد بهره کشی یک طرفه از آفریقا هستند و با همکاری شرکت های اروپایی سخت مشغول استخراج و کنترل ذخایر طبیعی آفریقا هستند.

با توجه به ظرفیت‌های صادراتی ایران از جمله لوازم‌خانگی لوازم ساختمانی مثل در و پنجره لوله شیرآلات سیمان سنگ ماشین‌آلات کشاورزی و صنعتی خودرو محصولات پتروشیمی محصولات غذایی چگونه می‌توان برای رساندن این محصولات به بازار آفریقا برنامه‌ریزی کرد ؟

برنامه ریزی برای ارسال محصولات یک عملکرد کلیدی در روند مدیریت فروش است. برنامه ریزی برای فروش و ‌‌ارسال موفق در این حوزه روشی مؤثر است که شامل پیش بینی فروش، مدیریت تقاضا، تعیین اهداف فروش مبتنی بر سود با توجه به مشکلات بانکی مستلزم مراحل و اجرای یک برنامه دقیق است. 

برنامه ریزی برای ارسال محمولات به ویژه کشورهای آفریقائی ، فرآیند سازماندهی فعالیت هایی است که برای دستیابی به اهداف تجاری، اجباری هستند. یک طرح فروش و متعاقبا” ارسال آن به کشور هدف شامل یک طرح استراتژیک است که اهداف کسب و کارها و منابع مختلف را مشخص می کند. این موارد را می توان برای برخی فعالیت هایی که انجام می دهیم شامل چانه زنی، اظهار قیمت قابل رقابت در بازار آفریقا که شامل ارزش محصولات و فرآیند حمل کالا، توافقنامه، و‌متعاقبا”برای رسیدن به مقصد نهائی برنامه ریزی می شود.

به‌عنوان آخرین سؤال بفرمایید که موانع شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی در صدور کالا چه موانعی است و این موانع چگونه برطرف خواهد شد؟

شرکتهای حمل و نقل بین المللی تاکنون به دلایل و مشکلات عدیده مانند اظهار قیمت قابل رقابت ، كمبود وسايل، گرانی هزینه حمل، نوسانات قیمت خدمات حمل و عدم پذیرش ریسک پذیری،

یکطرفه بودن ارسال محمولات که عمدتا”شامل صادرات می باشد، ناشناخته بودن بازارهای آفریقایی، نبود زیرساخت‌های مناسب تجاری مانند سیستم‌های حمل و نقل کالا و نیز روابط بانکی میان دو طرف، ارتباطات اجتماعی و بازرگانی کم میان مردم دو طرف و عدم تمایل کافی برای حضور مستقیم فعالان و تجار ایران در بازارها و کشورهای آفریقایی به دلیل کمبود امکانات رفاهی و بهداشتی و امنیتی و ... تاکنون نتوانسته‌ایم بطور کامل از پتانسیل و ظرفیت‌های موجود در بازارهای آفریقایی استفاده ببریم.

از شرکت شما در این گفت‌وگو سپاس‌گزاریم و امیدواریم با اتخاذ سیاست‌های روشن تجاری گام‌های اساسی در زمینه توسعه صادرات به آفریقا برداشته شود موفق باشید.

✍️ ابراهیم عاطفی