آداب و رسوم مردم گیلان در ماه رمضان

ماه میهمانی خدا همواره در گیلان دارای احترام و تشریفات خاص خود بوده که البته کمی از این تشریفات را جوانان به‌خاطر ندارند بررسی‌ها نشان می‌دهد که برخی از مردم چند روز قبل‌از ماه رمضان علاوه‌بر تمیز کردن مساجد منازل و شستشوی لباس‌ها و طهارت خود یک شب تا سه شب‌مانده به ماه رمضان به پیشواز می‌روند یا آخرین روز ماه شعبان‌المعظم را روزه می‌گیرند که در اصطلاح محلی به آن پیشا شو می گویند.

از جمله رسم‌های گیلانی‌ها در ماه مبارک رمضان نظافت و خانه‌تکانی. خرید لوازم چای‌خوری و سفید کردن ظروف مسی .تهیه مایحتاج ماه مبارک رمضان.

مراسم آشتی‌کنان تشخیص و اعلام وقت سحر با بانگ خروس و ستارگان .افطار دهی و فرستادن سحری و افطاری .دوختن کیسه برکت پیراهن سلامت و روسری بخت‌گشایی و دست‌آخر مراسم ویژه عید فطر از آیین‌هایی بود که اجرای آن‌ها در جای‌جای استان گیلان مرسوم بوده‌است.

کمک به همسایگان و افطار دهی در مساجد یکی دیگر از سنت‌های خوب گیلانی‌ها در ماه مبارک رمضان است.

آنها به فکر مردم دیگر و همسایه‌های ندارخود بودند و هر خانواده‌ای با توجه به تمکن مالی خود علاوه‌بر پذیرایی از اقوام و دوستان خویش در ماه رمضان و افطاری دادن گزیده‌ای از افطاری خود را در سینی‌های مسی بنام مجمع قرار می‌داند و به مسجد می‌فرستادند تا میهمانان حاضر در مسجد افطار کنند که این سنت امروز ه در لاهیجان و رضوانشهر و برخی از روستاهای دیگر استان گیلان که نمونه‌ای از آنان را می‌توان به روستای پشت کلا و دو سالده خور گام رستم‌آباداست اشاره کرد. سحری و افطاری مردم گیلان گیل مردان و گیل زنان در طول سده‌های گذشته از غذاهای محلی مانند کشمش‌پلو رشته‌پلو کوکوی سبزی شیربرنج رشته‌خشکار و گل پالو در سفره سحری و غذاهایی چون حلوا کشمش‌پلو رشته‌پلو کاکا و فرنی و آش نذری حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها و آبگوشت بر سر سفره افطاری استفاده می‌کردند امروزه هم در گیلان همچون گذشته احترام فراوانی برای ماه مبارک رمضان قائلند.

نحوه‌ی بیدار کردن مردم در گذشته...

در بسیاری از مناطق گیلان در ماه رمضان مردان محل قرار می‌گذاشتند هر کس سحر زودتر بیدار شد. همسایه خود را بیدار کند و تا زمانی‌که صدایی از خانه‌ای نمی‌شنید به کوبیدن در ادامه می‌داد تا مطمئن شود صاحب خانه بیدار شده‌است.

قرآن خوانی یا عشر خوانی این است که مردم در ساعاتی از روز دور هم در ماه مبارک رمضان در مساجد محل یا در خانه‌های هم جمع‌شده و به ختم قرآن مجید مشغول می‌شوند یکی از دلایل آن علاوه‌بر ثواب زیاد این است که هر ایه برابر یک بار ختم کردن می‌باشد البته توصیه‌های فراوانی شده که قرآن را همیشه با تدبر و تفکر بخوانید که ثواب و نتیجه آن در زندگی ما بهتر خواهد بود.

✍️ ابراهیم عاطفی