تیتر امروز

معدن و صنایع وابسته، لوکوموتیو پیشران اقتصاد کشور است/ایران و کشور‌های حوزه خلیج فارس نفرین شده نفت هستند
گفت‌وگوی دیدار با کارشناس حوزه معدن و صنایع وابسته

معدن و صنایع وابسته، لوکوموتیو پیشران اقتصاد کشور است/ایران و کشور‌های حوزه خلیج فارس نفرین شده نفت هستند

برنامه گفت‌وگوی اقتصادی دیدارنیوز، میزبان امیربیژن یثربی استاد پیشین دانشگاه، عضو سابق هیات پژوهشی دانشگاه اگزتر انگلستان در گروه ژئوتکنیک و مسئول تجاری‌سازی رشته صنایع و معادن پارک علم و فناوری...
سلیمانی اردستانی: هر پرچمی که بنام اسلام برداشته شود یا حقوق بشری است و یا اسلامی نیست
در گفت‌وگوی دیدار اندیشه با یک فقیه و استاد دانشگاه و حوزه، مطرح شد:

سلیمانی اردستانی: هر پرچمی که بنام اسلام برداشته شود یا حقوق بشری است و یا اسلامی نیست

عبدالرحیم سلیمانی اردستانی در برنامه دیدار اندیشه گفت: اصرار بر حق تعیین سرنوشت مهمترین دلیل امتناع امام‌ حسین (ع) بر عدم بیعت با حاکم بود.
انگیزه‌های سوءقصد به ترامپ چیست؟/ افشاگری طیب‌نیا درباره نقش جلیلی در به تصویب نرسیدن FATF
مجله خبری تحلیلی دیدار نیوز با اجرای محمدرضا حیاتی

انگیزه‌های سوءقصد به ترامپ چیست؟/ افشاگری طیب‌نیا درباره نقش جلیلی در به تصویب نرسیدن FATF

این یازدهمین برنامه مجله خبری تحلیلی دیدارنیوز است که با اجرای محمدرضا حیاتی و با حضور کارشناسان و صاحب نظران تقدیم مخاطبان گرامی می‌شود.

بیانیه اساتید دانشگاه و کنشگرانِ طرفدار عدالت اجتماعی درباره انتخابات

جمعی از اساتید دانشگاه و کنشگرانِ طرفدار عدالت اجتماعی در بیانیه‌ای در رابطه با انتخابات ریاست جمهوری ایران اعلام کردند: دولت چهاردهم از استمرار اجرای برنامه شکست خورده تعدیل ساختاری در تمام وجوه آن صرفنظر کند.

کد خبر: ۱۶۷۸۷۴
۱۲:۰۷ - ۱۰ تير ۱۴۰۳

بیانیه اساتید دانشگاه و کنشگرانِ طرفدار عدالت اجتماعی درباره انتخابات

دیدارنیوز: جمعی از اساتید دانشگاه و کنشگرانِ طرفدار عدالت اجتماعی با انتشار بیانیه‌ای در رابطه با انتخابات ریاست جمهوری اعلام کردند: دولت چهاردهم با عنایت به تلخ تجریبات تاریخی، از استمرار اجرای برنامه شکست خورده تعدیل ساختاری در تمام وجوه آن صرفنظر کند.

متن این بیانیه به شرح زیر است:

شرایط نامساعد اقتصادی و عقب ماندگی محسوس در زمینه‌ی عدالت اجتماعی، با اجرای بیش از سه دهه برنامه‌ی «تعدیل ساختاری» در جمهوری اسلامی ایران ارتباط مستقیم دارد. اتخاذ رویکرد نئولیبرالی که از زمان خاتمه‌ی جنگ تحمیلی تاکنون، باعث فقیرسازی و به حاشیه راندن فرودستان از کانون نظام تصمیم‌گیری‌های اساسی شده، اینک به مانعی در برابر مشارکت دموکراتیک آن‌ها بدل گشته است. در این شرایط تاریخی، ما به عنوان جمعی از کنشگران اجتماعی برحسب وظیفه به ارائه‌ی توضیح مختصری درباره‌ی دکترین اقتصادی غلط و آسیب‌زای پیشین و تشریح رئوس رویکرد بدیل می‌پردازیم؛ بدان امید که مورد توجه نامزد‌های دوازدهمین دوره‌ی انتخابات ریاست جمهوری- فارغ از جریان و گروه سیاسی که بدان تعلق دارند -قرار گیرد.

وجوه آسیب زدای دکترین اقتصادی مستقر

۱-۱ آزادسازی قیمت‌ها و یارانه زدایی

آزادسازی یا (اصطلاحاً واقعی سازی) قیمت‌ها از ارکان دکترین نئولیبرالی «اجماع واشنگتن» است. آزادسازی قیمت‌ها و یارانه‌زدایی ملازم با آن، بیش از سه دهه است که مورد توجه بخش مهمی از سیاستگذاران و مسئولان اجرایی ارشد قرار داشته و با عناوین گوناگونی «تعدیل اقتصادی»، «تحوّل اقتصادی» و «جراحی اقتصادی» به مرحله‌ی اجرا گذارده شده است. حاصل کار البته کاهش قدرت خرید و فقر فزاینده اکثریت بوده است. برای نمونه، براساس گزارش مرکز آمار ایران حذف «ارز ترجیحی» باعث نرخ تورّم نقطه‌ای ۵۲.۵ درصدی در خرداد ماه ۱۴۰۱ و اَبرشوک قیمت مواد غذایی گردید؛ با این وجود، همچنان بخشی از سیاستگذاران و مسئولان ارشد صراحتاً بر ضرورت کنار گذاشتن «سیاست تثبیت» نرخ ارز و نیز اجرای کامل برنامه‌ی هدفمندی یارانه‌ها، آن هم در زمان اوج اِعمال تحریم‌های ظالمانه و فشار حداکثری تأکید دارند! شایان ذکر است در بند «الف» ماده‌ی پنجم قانون هدفمندی یارانه‌ها، تصریح شده بود که قیمت فروش داخلی بنزین، گاز، نفت، و مشتقات نفت نباید کمتر از نود درصد قیمت تحویل روی کشتی (فوب) درخلیج فارس نباشد؛ در بند «ج» از همین ماده به دولت تکلیف شده که قیمت فروش داخلی برق به گونه‌ای تعیین شود که معادل قیمت تمام شده آن باشد؛ در بند «الف» ماده‌ی سوم نیز از آزادسازی قیمت آب سخن گفته شده بود. تبعاتِ «شوک درمانی»‌هایی از این دست خصوصاً در شرایط کنونی، ناگفته پیداست و ضرورت دارد آحاد مسئولان مخالفت صریح خود را با آن ابزار کنند.

۱-۲ خصوصی و انتفاعی سازی

خصوصی‌سازی ایرانی که از آغاز برپایه‌ی ادعای بزرگ بودن دولت و ضرورت کوچک سازی آن صورت گرفته است، باعث شده که ایران در حال حاضر واجد یکی از کوچکترین و کم‌خرج‌ترین دولت‌های جهان، خصوصاً در بخش خدمات عمومی باشد. براساس گزارش دیده بان مالی صندوق بین المللی پول در سال ۲۰۲۳، نسبت هزینه کَرد دولت ایران به تولید ناخالص داخلی تنها ۵/۱۳ درصد بوده که کمترین رقم در کشور‌های درحال توسعه با درآمد متوسط است. در تلاش برای گستراندن بازار به تمام حوزه‌های حیات اجتماعی، بخش مهمی از نظام آموزش و پرورش کشور خصوصی و لاجرم انتقاعی شده است. براساس گزارش بانک جهانی، ایران- برخلاف نص صریح قانون اساسی در اصل سی‌ام –بالاترین نرخ خصوصی‌سازی آموزش متوسطه را در دوره‌ی زمانی ۱۹۹۸-۲۰۱۷ در تمام جهان داشته است! روندی مشابه را در حوزه‌ی بهداشت و درمان مشاهده می‌کنیم. بطور کلی دولت ایران براساس انگاره‌های نئولیبرالی، در حاضر خود را- برخلاف آنچه در اصل چهلم قانون اساسی تصریح شده -در قبال آموزش، بهداشت و درمان، تأمین مسکن و اِشتغال شهروندان چندان مسئول نمی‌شناسد.

۱-۳ موقتی و بی ثبات سازی نیروی کار

کاستن از سطح تعهدات دولت به جامعه، با موقتی و بی‌ثبات سازی گسترده‌ی نیروی کار کشور ارتباط مستقیم دارد. در حال حاضر بخش اعظم قرارداد‌های منعقد شده در بازار کار ایران، قرارداد‌های موقت چند و حتی یک ماهه هستند. در سال‌های اخیر و به موازات موقتی‌سازی فزاینده‌ی اِشتغال، دولت مبادرت به بُرون‌سپاری تعهداتش در قبال نیروی کار کرده که به زایش پدیده‌ی «شرکت‌های پیمانکاری تأمین نیروی انسانی» منجر شده است. محروم شدن انبوهی از نیروی کار کشور از بخشی از حقوقی است که قانون کار مصوّب سال ۱۳۶۹ برایشان در نظر گرفته بود، از نتایج دیگر بیش سه دهه‌ی اجرای برنامه‌ی تعدیل ساختاری است. هیأت دولت در سال ۱۳۸۱ «آیین‌نامه‌ی معافیت کارگاه‌های کوچک دارای کمتر از ده نفر کارگر» از شمول بسیاری از موادّ قانون کار را برای مدت سه سال تصویب کرده و سپس به موجب رأی دیوان عدالت اداری، برخی از مفاد این مصوّبه، از جمله «تعیین زمان اعتبار سه ساله» ابطال شده و محرومیت کارگران کارگاه‌هایی که کمتر از ۱۰ نفر کارگر دارند از بسیاری از مواد قانون کار حالت دائمی کرد. آنچه اینگونه از کارگران سلب شده، عبارت است از: تنطیم قرارداد کتبی کار، رعایت مقرّرات اخراج توسط کارفرما، دادن پاداش به کارگران از کاراُفتاده، رعایت هشت ساعت کار روزانه، رعایت قوانین کار در شب و ایام تعطیل، مرخصی استحقاقی سالانه‌ی کارگران و.... بر طبق آمار رسمی، بیش از ۸۰ درصد از کارگران کشور در هر سه بخش صنعتی، خدماتی و کشاورزی، در کارگاه‌هایی با تعداد نفرات کمتر از ده نفر کار می‌کنند؛ البته باید به این درصد، کارگران شاغل در مناطق آزاد تجاری و ویژه‌ی اقتصادی را نیز افزود؛ کارگران مناطق آزاد و ویژه، بطور کامل از شمول قانون کار بیرون گذاشته شده و تابع مقررات مصوّب در این مناطق گشته‌اند. بدین ترتیب، عملاً قانون کار برای بخش اعظم کارگران کشور ملغا شده است.

در مجموع انتظار ما این است که دولت چهاردهم با عنایت به تلخ تجریبات تاریخی، از استمرار اجرای برنامه شکست خورده تعدیل ساختاری در تمام وجوه آن صرفنظر نموده و پروژه یارانه‌زدایی، آزادسازی نرخ ارز، حامل‌های انرژی و کالا‌های اساسی و خصوصی‌سازی را به ویژه در بخش آموزش و درمان متوقف نماید. ضرورت دارد دولت به ایفای تعهدات خود در قبال عموم شهروندان طبق قانون اساسی بپردازد و رویکردی مبنی بر تقویت و نوسازی زیرساخت‌های رفاهی و بسط عدالت اجتماعی اتخاذ کند که رئوس آن در ذیل بیان شده است.

وجوه رویکرد عدالت گستر بدیل

۲-۱ سیاست تثبیت

حذف و تحدید یارانه‌ها اسم رمز تعدیل ساختاری است. فاجعه آمیزترین وجه تعدیل ساختاری، شوک درمانی و یارانه‌زدایی است که بار‌ها در قالب شوک نرخ ارز و حامل‌های انرژی به منصه ظهور رسیده است. در این رابطه ضروری است که از رویکرد فقرگستر و ثبات زدا برای اصطلاحاً واقعی‌سازی قیمت‌های کلیدی، جداً خودداری شود.

۲-۲ به رسمیت شتاختن حقّ تشکّل

جامعه مدنی متشّکل اساسِ دموکراسی و ضامن امنیت ملی، استقلال و توسعه‌ی کشور است؛ براین اساس ضرورت دارد زمینه‌ی فعالیت رسانه‌ها و نهاد‌های مدنی مستقل فراهم شده و اتحادیه‌های کارگری در فرآیند‌های سیاستگذارانه‌ای، چون مذاکرات تعیین حداقل دستمزد، به صورت جدی و فعالانه امکان حضور پیدا کنند. ممانعت از تحدید فزاینده‌ی قانون کار، انعقاد قرارداد‌های دسته جمعی، تضمین ثبات و امنیت شغلی و جلوگیری از اخراج‌های خودسرانه، ایجاد نظام تأمین اجتماعی فراگیر و بطور کلی هرگونه حمایت معنادار از حقوق و منافع نیروی کار، تنها با وجود اتحادیه‌های کارگری مستقل مسیر است. واگذار کردن اداره‌ی صندوق‌های بازنشستگی و تعیین حقوق بازنشستگان به اتحادیه‌ها نیز از جمله مواردی است که بایستی مورد توجه قرار گیرد.

۲-۳ مسکن

لازم است که دولت ارتقای وضعیت مسکن خانوار‌ها را در اولویت خود قرار دهد. ضرورت عقد قرارداد‌های اجاره‌ی چند ساله، الزام صاحبان خانه‌های خالی به اجاره‌ی آن‌ها، اختصاص زمین و تسهیلات لازم برای خانه‌سازی و تدوین و اجرای برنامه‌های مسکن اجتماعی توسط دولت، می‌تواند به تخفیف آلام فرودستان کمک شایانی کند.

۲-۴ بهداشت و درمان

تأمین حق برخورداری شهروندان از خدمات درمانی باکیفیتِ رایگان از جمله وظایف مبرم دولت برآمده از آرای مردم است؛ براین اساس ضرورت دارد در راستای ملی‌سازی و کالایی‌زدایی از نظام بهداشت و درمان و ایجاد ساختار چندلایه‌ای و فراگیر تأمین اجتماعی مطابق با اصل بیست و نهم قانون اساسی، اقدامات لازم صورت گیرد.

۲-۵آموزش و پرورش

خصوصی سازی مدارس موجد اقسام گوناگون بی‌عدالتی‌ها است. کاهش کیفیت مدارس دولتی و انتفاعی کردن آموزش، امکان به فعلیت رسیدن استعداد‌های فرزندان خانواده‌های نابرخوردار و تحرّک اجتماعی آنان را سلب می‌کند. دولت آینده بایستی برنامه‌ی مدونی برای بازگشت به قانون اساسی و ملی سازی آموزش و پرورش، تحدید مؤثر مدارس خصوصی و محو تبعیض طبقاتی در امر تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان را داشته باشد.

امضا کنندگان (به ترتیب حروف الفبا):

ابوالفضل گرمابی

احسان سلطانی

احسان فرزانه

امیر خراسانی

امیر دبیری مهر

حامد وزیری

حمیدرضا محمدی

سید مجید حسینی

صادق جهان

مجتبی جهان تیغ

محمد عباسی

محمد مطلق

محمدرضا یزدی زاده

میلاد دخانچی

همت قلی زاده

منبع: ایسنا
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
نظر:
بنر شرکت هفت الماس صفحات خبر
رپورتاژ تریبون صفحه داخلی