ایران‌خودرو و سایپا قطعات تولید شرکت‌های دانش‌بنیان را نمی‌خرند!

دیدارنیوز: مشاور وزیر اقتصاد اظهار داشت: در حالی که در صنعت خودرو به شدت نیاز به قطعات خودرو مانند ECU داریم که یک محصول دانش بنیان محسوب می‌شود و شرکت‌های دانش بنیان داخل کشور در حال تولید این قطعات هستند و باید در فرایند خودروسازی، شرکت‌های ایران‌خودرو و سایپا از این قطعات استفاده و آن‌ها را خریداری کنند، اما در حال حاضر به دلایل مختلف از جمله نرخ ارز، خرید خارجی و ... از این قطعات و محصولات استقبال نمی‌کنند.

روح‌الله ابوجعفری، درباره احتمال سوء استفاده شرکت‌ها و تولیدکنندگان از حمایت‌ها و مشوق‌های تعریف شده برای شرکت‌های دانش بنیان و ادعای دانش بنیان بودن تولیدات و محصولات‌شان اظهارداشت: تشخیص اینکه چه شرکتی دانش بنیان است و کدام شرکت دانش بنیان نیست بر عهده مرکز شرکت‌های دانش بنیان بوده که دبیرخانه آن در معاونت علمی ریاست جمهوری تشکیل و دستگاه‌های مختلف در این مرکز عضو و نماینده دارند. اما به هر حال اگر بهترین قانون هم وضع شود امکان سوء استفاده آن وجود دارد. ازاین رو نکته‌ای که در قانون دیده شده، این است که عملا برچسب دانش بنیانی به شرکت‌ها نمی‌زنیم که تا پایان عمر دانش بنیان محسوب شوند.

وی ادامه داد: اساسا عمر گواهی دانش‌بنیانی هر شرکت تنها دو سال است و بعد از آن منقضی خواهد شد و پس از انقضا فرایند بررسی و ارزیابی دانش بنیان شدن را باید طی کند و این مدت زمان به صورت محدود در نظر گرفته شده که جلوی سوء استفاده‌ها گرفته شود.

عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فن‌آوری گفت: همچنین اینکه چه شرکت‌هایی مشمول تسهیلات و معافیت‌های مرتبط با شرکت‌های دانش‌بنیان می‌شود، مشخص شده و شرکتی که دانش فنی و محصولی را تولید کرده مشمول این حمایت‌ها قرار می‌گیرد. در واقع این شرکت‌ها به واسطه محصولی که تولید می‌کنند با عنوان دانش‌بنیان تعریف می‌شوند. وقتی گفته می‌شود یک شرکت دانش بنیان است لزوما تمام آن شرکت را دانش‌بنیان نمی‌دانیم، ممکن است از چند محصول این شرکت یک یا دو محصول آن دانش بنیان باشد و به واسطه تولید آن محصول شامل حمایت‌های تعریف شده از شرکت‌های دانش‌بنیان شود.

ابوجعفری افزود: معاونت علمی ریاست جمهوری گواهینامه دانش بنیان را ارایه می‌دهد و این شرکت دانش‌بنیان مشمول یکسری حمایت‌های مالی از جمله تسهیلات و معافیت‌ها مانند معافیت‌های مالیاتی می‌شود. یک بخشی از این حمایت‌ها از طریق صندوق نوآوری و شکوفایی صورت می‌گیرد که سرمایه این صندوق ۳ هزار میلیارد تومان است و در قانون جهش تولید دانش بنیان ۳ هزار میلیارد تومان دیگر به آن اضافه شده است. البته علاوه بر این صندوق، نظام بانکی‌هم حمایت‌هایی از تولیدات و شرکت‌های دانش‌بنیان دارد.

وی تاکید کرد: برخی از این شرکت‌های دانش‌بنیان در دهه ۷۰ تاسیس شده‌اند، اما از آنجایی که محصولاتی که تولید می‌کنند به تایید معاونت علمی ریاست جمهوری می‌رسد، دانش‌بنیان هم شده‌اند.

مشاور وزیر اقتصاد در امور دانش‌بنیان با اشاره به اثرگذاری شرکت‌های دانش بنیان در اقتصاد اظهار داشت: شرکت‌های دانش بنیان یکسری تاثیرات مستقیم و یکسری تاثیرات غیرمستقیم دارند. اشتغال فارغ‌التحصیل دانشگاهی یکی از مهم‌ترین اثرات مستقیم شرکت‌های دانش بنیان محسوب می‌شود، همچنین بحث فروش و صادرات این شرکت‌ها از جمله اثرات مستقیم آن‌ها است.

ابوجعفری درباره مشکلات و مسائل شرکت‌های دانش‌بنیان تاکید کرد: محصولاتی که شرکت‌های دانش بنیان تولید می‌کنند یک تجهیز پیشرفته یا یک ماده اولیه دارویی یا یک نرم‌افزار هوش مصنوعی هستند و این‌ها محصولاتی نیستند که مصرف‌کننده نهایی آن‌ها را مصرف و استفاده کنند بلکه این تولیدات از جمله کالا‌های واسطه‌ای هستند بنابراین اقتصاد کشور باید ظرفیتی برای جذب این محصولات داشته باشد.

عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فن‌آوری ادامه داد: در حالی که در صنعت خودرو به شدت نیاز به قطعات خودرو مانند ECU داریم که یک محصول دانش بنیان محسوب می‌شود و شرکت‌های دانش بنیان داخل کشور در حال تولید این قطعات هستند و باید در فرایند خودروسازی، شرکت‌های ایرانخودر و سایپا از این قطعات استفاده و آن‌ها را خریداری کنند، اما در حال حاضر به دلایل مختلف از جمله نرخ ارز، خرید خارجی و ... از این قطعات و محصولات استقبال نمی‌کنند.

مشاور وزیر اقتصاد در امور دانش بنیان افزود: تاثیر غیرمستقیم شرکت‌های دانش بنیان برای ما مهم‌تر است و این شرکت‌ها در تعامل با شرکت‌های بزرگ‌تر و زنجیره‌های ارزش است که معنا پیدا می‌کنند و اگر ۷۰ هزار شرکت دانش‌بنیان هم در کشور ایجاد شود، اما به اقتصاد واقعی کشور متصل نشوند، کماکان با این چالش‌ها مواجه هستیم.

ابوجعفری با بیان اینکه در این فرایند اقدامات مثبتی انجام شده که یکی از آن‌ها تصویب قانون جهش تولید دانش‌بنیان مصوب اردیبهشت ماه امسال است و ۹۰ درصد آیین نامه‌های آن هم تصویب شده، گفت: در قانون جهش تولید دانش‌بنیان سعی شده چالش‌هایی که پس از ۱۵ سال اجرای قانون دانش بنیان داشتیم برطرف شود و در این فرایند سعی بر آن است که شرکت‌های بزرگ وارد مباحث دانش بنیان شوند و یکی از موضوعاتی که در دنیا تجربه شده بحث اعتبار مالی تحقیق و توسعه است که اگرشرکت‌های بزرگ تحقیقات و توسعه‌ای را انجام دادند برای آن‌ها اعتبار مالی در نظر گرفته شود. یا اینکه در ماده ۱۸ این قانون اجازه داده شده که بانک‌ها در شرکت‌های دانش بنیان سرمایه‌گذاری کنند و این ظرفیت‌های جدیدی برای شرکت‌ها دانش‌بنیان ایجاد می‌کند تا شرکت‌های بزرگ در کشورمان به سمت نوآوری و تحقیق و توسعه بروند.