حسین آخانی، استاد گیاهشناسی دانشکده زیست شناسی دانشگاه تهران درباره پروژه جنجالی انتقال آب از دریای جنوب به فلات مرکزی ایران گفت: تصورم بر این است که در پروژهای که تا این حد با واقعیتها نمیتواند همخوانی داشته باشد، این انتظار وجود دارد که منافع مادی یک عده در اجرای پروژه است و این همان چیزی است که تحت عنوان مافیا در زبان مردم جاری میشود.
دیدارنیوز: شیرین کردن آب خلیج فارس و انتقال آن به فلات مرکزی به همان اندازه بیتدبیری است که کسی سرطان دارد و مطمئن است به زودی خواهد مرد و به جای درمانهای مرتبط و شیمی درمانی برود جراحی زیبایی انجام دهد.
یک عضو کمیسیون قضائی و حقوقی مجلس، گفته «مافیاهایی بزرگتر از فولاد مبارکه پشت انتقال آب از دریاهای جنوب به فلات مرکزی هستند.» او توضیح داده: «نصف افرادی که در فساد فولاد مبارکه سهیم بودند اکنون در پروژه انتقال آب از خلیج فارس و دریای عمان سهیم هستند و اگر این پروژه با مدل فعلی پیش برود مافیاهای بزرگتری از آن بیرون میآید.»
هاجر چنارانی، نماینده مردم فیروزه و نیشابور در مجلس شورای اسلامی، ادامه داده است که «بنده با شرایطی که اکنون قرار است انتقال آب از خلیج فارس و دریای عمان صورت گیرد صد درصد مخالفم، اما اگر این پروژه تحت نظر خود دولت اجرایی شود و دست مافیاها از این پروژه کوتاه شود با آن موافق هستم. اگر این پروژه با مدل فعلی پیش برود نتیجهاش به فولاد مبارکه ختم میشود.»
با خانم چنارانی تماس گرفتیم تا منظور او از مافیا را بهتر متوجه شویم. مطابق معمول، دسترسی به نمایندگان مجلس شورای اسلامی، دشوار بود و نه تنها چنارانی که هیچکدام از اعضای فراکسیون محیط زیست پاسخگوی این رسانه نبودند.
با این حال، از متن خبری که منتشر شده، اینطور برمیآید که مشکل خانم چنارانی، حضور افراد سهیم فولاد مبارکه در پروژه انتقال آب است و اگر این افراد جایگزین شوند، دیگر مشکلی باقی نخواهد ماند. کارشناسان، اما نظر دیگری دارند؛ آنها اساس بحث انتقال آب از دریای جنوب به فلات مرکزی را زیر سوال میبرند و از این قسم پروژهها، تحت عنوان ساینس فیکشن یاد میکنند؛ امری تخیلی و افسانهای. یک استاد دانشگاه و فعال در حوزه محیط زیست درباره پروسهها و عملیات انجام گرفته در پروژههای بزرگی نظیر انتقال آب از دریای جنوب به فلات مرکزی ایران با ما صحبت میکند. اینکه در چنین طرحهای گستردهای چه اتفاقاتی رخ میدهد که میتواند ظرفیتهای لازم را برای آنچه خانم چنارانی از آن تحت عنوان مافیا یاد کرده، به وجود بیاورد.
آنچه میخوانید، حاصل گفتگو با حسین آخانی، استاد گیاهشناسی دانشکده زیست شناسی دانشگاه تهران است.
ما به این پروژهها، ساینس فیکشن میگوییم؛ تخیلی
حسین آخانی ابتدا به این نکته اشاره میکند که «اگر بخواهید آب را از دریا شیرین کرده و هزار کیلومتر این آب را جابهجا کنید، اتفاقی است که در تاریخ بشر فقط بناست در ایران اتفاق بیفتد.» او اینطور ادامه میدهد که «این جزو همان پروژههاییست که به آنها ساینس فیکشن، میگوییم. به این دلیل که خود پروسه آب شیرین کردن، پروسهای بسیار گران قیمت است. از طرفی، ایجاد لوله، بسیار بسیار، گرانقیمت است و انتقال آن هم به این دلیل که باید از ارتفاع عبور کند، باید با صرف انرژی بسیار زیادی انجام شود.» بنا به این توضیحات، این فعال عرصه محیط زیست ایران، تشریح میکند که: «تصورم بر این است که در پروژهای که تا این حد با واقعیتها نمیتواند همخوانی داشته باشد، این انتظار وجود دارد که منافع مادی یک عده در اجرای پروژه است و این همان چیزی است که تحت عنوان مافیا در زبان مردم جاری میشود.»
هزینه انتقال آب را صرف توسعه راهآهن میکردید!
آخانی ادامه میدهد که «این هزینهای که قرار است با آن، شیرین کردن و انتقال آب، رخ دهد باید صرف توسعه شبکه راهآهن کشور میشد و، چون این پروژه از قرار معلوم از شرکت مس سرچشمه تامین میشود، چه لزومی دارد که آب را از خلیج فارس منتقل کنیم به کویر؟ شما میتوانید با ایجاد خط راهآهن، این معادن را به حاشیه خلیج فارس منتقل کنید و در حاشیه خلیج فارس، بقیه فرآیند را انجام دهید و این بسیار به صرفهتر است و هم تاثیرات مخرب کمتری را بر محیط زیست دارد و هم باعث توسعه جنوب ایران میشود.»
او با طرح این سوال که چرا باید یک عده در استانهای مرکزی مثل اصفهان، یزد، کرمان تمام انرژیشان را بگذارند، میگوید: «صنایع بسیار پرمصرف آبی که جایشان در استانهای خشک نیست! چرا باید فولاد مبارکه را به این استانها بیاورند و خب طبیعی است وقتی که یک عده منافع مالی زیادی دارند و احتمالا منظور این خانم (نماینده مجلس) هم شاید همین بوده باشد.»
آخانی با اشاره به اینکه هم اکنون مسئولان در حال اجرا کردن بحث انتقال آب از دریای جنوب به فلات مرکزی هستند، گفت: «مساله سر این است که این پروژه به چه قیمتی دارد اجرا میشود در حالتی که کشور ما سادهترین زیرساختهای حمل و نقل عمومی را ندارد، شیرین کردن آب از خلیج فارس و انتقال آن به فلات مرکزی به همان اندازه بیتدبیری است که کسی سرطان دارد و مطمئن است به زودی خواهد مرد و به جای درمانهای مرتبط و شیمی درمانی برود جراحی زیبایی انجام دهد.»
این کارشناس و استاد برجسته در حوزه محیط زیست، در خصوص بحث مافیای آب و اینکه آیا این بحث در کشور ریشه داراست و آیا به معضل و مشکل تبدیل شده، میگوید راجع به مافیای آب از ما نپرسید؛ ما تخصصمان مافیاشناسی نیست؛ تخصص ما گیاه شناسی است و این شناسایی مافیا را به سیاسیون بسپارید.
