نشست سه جانبه تهران با حضور روسای جمهور ایران، ترکیه و روسیه بازتاب زیادی در روزنامههای امروز (چهارشنبه) چاپ ترکیه داشت. اغلب روزنامههای ترکیه، با حال و هوایی حماسی و تبلیغاتی، اظهارات اردوغان در تهران را برجسته کردهاند.
دیدارنیوز: اغلب روزنامههای آنکارا و استانبول در شماره امروز، عکس و تیتر صفحه نخست را به نشست روند آستانه در تهران اختصاص دادند.
برگزاری دو نشست مهم روند آستانه و کمیته عالی همکاریهای استراتژیک در تهران، توجه رسانههای جهان و منطقه را به سوی خود جلب کرد. اغلب روزنامههای آنکارا و استانبول در شماره امروز، عکس و تیتر صفحه نخست را به نشست روند آستانه در تهران اختصاص دادند.
هشدار درباره حمله نظامی
اغلب روزنامههای ترکیه، با حال و هوایی حماسی و تبلیغاتی، اظهارات اردوغان در تهران را برجسته کرده اند. اما روزنامه ملی گازته ارگان حزب اسلامگرای سعادت (حزب شاگردان مرحوم اربکان)، در پایگاه خبری اینترنتی خود، رویکرد متفاوتی اتخاذ کرد.
ملی گازته، یکی از بیانات رهبر انقلاب را برجسته کرده و نوشته است: «در حالی که چشمان منطقه به اجلاس سران در ایران دوخته شده بود، آیت الله علی خامنهای رهبر ایران در دیدار با اردوغان، اظهارات مهمی در خصوص عملیات احتمالی ترکیه در سوریه بیان کرد. وی به اردوغان گفت: حمله نظامی به سوریه، منطقه را بیثبات میکند. هرگونه حمله نظامی به سوریه به ضرر منطقه و به نفع تروریستها خواهد بود.»
از پیام همبستگی تا پیام جنگ
روزنامه آیدنلک از روزنامههای نزدیک به حزب عدالت و توسعه که رویکرد مثبتی به عادی سازی روابط آنکارا – دمشق دارد، همواره بر ضرورت توسعه روابط بین ایران و ترکیه تاکید کرده است.
آیدنلک، امضای هشت موافقت نامه بین ایران و ترکیه را به عنوان گام مهمی برای توسعه روابط دوجانبه، قلمداد کرده است. اما دو روزنامه ملیت و آکشام که هر دو از روزنامههای طرفدار حزب عدالت و توسعه هستند، تیتر مشترکی به کار برده اند.
آکشام و ملیت، این سخن رجب طیب اردوغان را تیتر کرده اند که گفته است: «ترور را از سوریه ریشه کن کرده و دور میاندازیم.»
اهمیت همکاری در دو حوزه مهم
روزنامه ینی شفق که قبلاً مشی تندروانهای در مورد عملیات نظامی ترکیه داشت و همواره اردوغان را به حمله و مداخله نظامی در کشورها تشویق میکرد، این بار نگاه متفاوتی به نشست تهران داشته و به جای سخن گفتن از عملیات نظامی ارتش ترکیه در شمال سوریه، موضوع همکاریهای اقتصادی را پیش کشیده است.
ینی شفق از قول رئیس جمهور ایران، به این اشاره کرده که هدفگذاری رساندن حجم مبادلات تجاری به مبلغ ۳۰ میلیارد دلار، نویدبخش فرا رسیدن فصل جدیدی از همکاریهای اقتصادی بین تهران و آنکارا است.
روزنامه ترک گون نیز یکی از روزنامههایی است که ضرورت همکاری امنیتی بین ایران و ترکیه را برجسته کرده است. این روزنامه اعلام کرده که مقامات جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه، عزم خود را جزم کرده اند که در مبارزه با ترور، همراه و همکار باشند.
مهمت بارلاس از تحلیلگران قدیمی ترکیه نیز در روزنامه صبح نوشته است: «رئیس جمهور اردوغان، روز گذشته در اجلاس تاریخی تهران، با رئیس جمهور ایران، آیت الله خامنهای رهبر این کشور و پوتین رئیس جمهور روسیه دیدار کرد. در جریان مذاکرات با ایران گامهای مهمی در زمینه تبادل انرژی و مبارزه با تروریسم برداشته شد. در حالی که بحران بزرگ انرژی بر اروپا سایه انداخته است، اظهارات در مورد تمدید قرارداد ۲۵ ساله گاز طبیعی بین ترکیه و ایران بسیار مهم بود.»
دو روزنامه مهم سوزجو و ینی چاغ که از مهمترین روزنامههای مخالف و منتقد دولت اردوغان و حزب حاکم ترکیه به شمار میآیند، ترجیح داده اند از امضای توافق نامههای همکاری اقتصادی بین ایران و ترکیه صحبت کنند.
سوزجو و ینی چاغ، در عین حال به این اشاره کرده اند که نشست آستانه در تهران، نشان داد که جمهوری اسلامی ایران و روسیه، هر دو مخالف عملیات نظامی ارتش ترکیه در شمال سوریه هستند.
روزنامه حریت نیز به گونه متفاوتی با نشست آستانه مواجهه کرده و از سوی دولت ترکیه، چنین تیتر گلایه آمیزی به کار برده است: «دردهای ما با حرف زدن درمان نمیشود».
این روزنامه در ادامه به این اشاره کرده که اردوغان با زبانی صریح و روشن، توقعات خود از ایران و روسیه را بر زبان آورده است.
در یک ارزیابی کلی میتوان گفت، تعداد اندکی از روزنامههای چاپ آنکارا و استانبول، روی موضوع همکاریهای تجاری و توسعه اقتصادی زوم کرده اند و دیگر روزنامه ها، غالباً تیترها و الفاظی به کار برده اند که نشان دهنده اشتیاق برای انجام عملیات نظامی است.
روزنامههایی همچون ینی آکیت، ینی برلیک و ترکیه، که هر سه آنها تحت امر حزب عدالت و توسعه هستند، از قول اردوغان اعلام کرده اند که ترکیه برای حمله به شمال سوریه مصمم است.
بلال اردوغان در تهران
در عکسهای منتشر شده در رسانهها و فضای مجازی، در عکس اعضای هیات ها، تصویر بلال اردوغان فرزند ارشد رئیس جمهور ترکیه نیز دیده میشود.
روزنامه ملی گازته با رویکردی کنایی و انتقادی نوشته است: «بلال اردوغان پسر رئیس جمهور نیز در سفر وی به تهران حضور داشت. البته ماموریت بلال اردوغان در این سفر مشخص نیست.»
در پایان باید گفت، ایران به عنوان میزبان نشست روند آستانه، نشان داد که یکی از مهمترین کانونهای دیپلماسی در جهان و منطقه است و در همین حال، یک بار دیگر این پیام را به جهانیان صادر کرد که در نگرش راهبردی ایران نسبت به مسائل منطقه، گزینه نخست و حیاتی، مذاکره و دیپلماسی است و نه تنش و اقدام نظامی.