توسعه اقتصادی خوزستان چگونه محقق می‌شود؟

دیدارنیوز ـ یونس اسفندیاری*: خوزستان  تشنه توسعه پایدار از مسیر سرمایه گذاری مسئولانه و در قالب یک برنامه بلند مدت است. سرمایه گذاری گزینشی، نقطه ای و از هم گسیخته  استان را بیش از پیش از هم می پاشد، و به نابرابری ها دامن می‌زند. تنها سرمایه گذاری شبکه‌ای ، به هم پیوسته می‌تواند به انواع نابرابری های بخشی، منطقه ای و توزیعی استان پایان دهد. بر این اساس، اتاق فکر  توسعه یافته و جامع نگر برای آینده پژوهی توام با آینده نگری و آینده نگاری در استان ضرورت دارد.

خوزستان سرزمین شگفتی‌ها و در عین حال استانی با ظرفیتهای  ممتاز  در کشور است. منابع انرژی  از قبیل (نفت، گاز، پتروشیمی و...)،  اقتصاد صنعتی ، اقتصاد گردشگری (در انواع ملموس و  ناملموس از جمله منابع گردشگری شهر و روستا، دریا و ساحل، کوهپایه و جنگل، صنایع دستی، آیین ها و بنادر مناطق آزاد استان  دارد.

اما تاکنون نتوانسته بین این منابع اقتصادی رابطه معناداری برای افزایش جذب گردشگر داخلی و خارجی برقرار کند. علت اصلی آن است که دولت‌ها در مرکز به منابع طبیعی و ظرفیت‌های حوزه انرژی  استان به چشم درآمدی نگاه می کنند و حاضر نیستند برای توسعه پایدار این منابع، سرمایه‌گذاری بلندمدت در نظر گرفته و هزینه و زمان صرف کنند.

مطالعه و شناخت ظرفیت‌های خوزستان، از نظر موقعیت جغرافیایی، تاریخی، آب و هوایی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و مذهبی، فرضیه توسعه رشد اقتصادی استان  را در مسیر چشم اندازی روشن قرار می دهد.در این فرصت، فقط از نظر فراوانی منابع توسعه اقتصادی می‌توان گفت به رغم فراوانی منابع و عناصر توسعه، داشتن موقعیت ممتاز ارتباطی در سطح ملی و بین المللی و نیز با وجود تلاش های دست اندرکاران، مدیران، تولید کنندگان و کارآفرینان استان در چند دهه اخیر، این استان به دلیل ضعف مدیریت جامع اقتصادی و فقدان نظام سرمایه گذاری منسجم، هماهنگ و پایدار، از ناکامی در استفاده بهینه از منابع و ظرفیت های استثنایی خود رنج می برد.

آینده پژوهی به عنوان شاخه‌ای از علوم اجتماعی با کمک دیگر موتلفه‌های و ابزارهای توسعه می‌تواند چشم انداز شفافی از آینده استان ارائه دهد که در برنامه ریزی های بزرگ اقتصادی و اجتماعی آن کاربرد فراوان دارد. آینده پژوهان می توانند  آشکار کنند که بدون شناخت و برقراری ارتباط بین سرمایه های طبیعی و انسانی استان، اتفاق مثبتی در توسعه اقتصادی آن رخ نمی دهد. مهمترین سرمایه استان، سرمایه انسانی، اعم از کشاورزان و کارگران، دانشگاهیان و فرهنگیان، مغزهای مهاجر، تولید گران و کار آفرینان ، هنرمندان و ورزشکاران و همه زنان ، مردان و جوانانی هستند که باید نقش و جایگاه آنان در مسیر توسعه متوازن و عادلانه استان تعریف و تعیین شود.

با آینده پژوهی می توان پی برد که اگرچه منابع طبیعی، از کوه و جنگل و دریا گرفته تا آب و هوا و زمین حاصلخیز، همه  سرمایه های ارزشمندی برای توسعه اقتصادی هستند اما فقدان  مدیریت منسجم  می تواند آن را به بلای جان جامعه تبدیل کند. در این حوزه اراده هماهنگ قوای تقنینی، اجرایی و قضایی  برای حمایت، حراست و مدیریت منسجم منابع اقتصادی استان خیلی مهم است، زیرا اختلاف رویکرد و برداشت آنها نسبت به مفاهیم سرمایه گذاری، گردشگری، شهروندی و نشاط اجتماعی، موانع توسعه اقتصادی استان را زیاد می‌کند.

آینده پژوهی می‌تواند هزینه فایده گردشگری در استان را با توجه به تحولات احتمالی در شرایط داخلی و خارجی مشخص کند .صنعت گردشگری نقش مهمی درافزایش تولید، اشتغال و  رشد اقتصادی  استان دارد.

*روزنامه نگار