عباس صالحی، وزیر ارشاد گفت اقدامات اثرگذار در روابط ایران و روسیه نیازمند یک نقشه راه و استمرار فعالیت‌هاست.
دیدارنیوز: وزیر ارشاد گفت اقدامات اثرگذار در روابط ایران و روسیه نیازمند یک نقشه راه و استمرار فعالیت‌هاست.
سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شامگاه یکشنبه ۵ مهر در نشست صمیمی با هنرمندان که با هدف نمایش شکوه هنر ایران در قالب رویداد‌های «روز‌های ایران» در روسیه و همراهی کاروان ۱۶۸ نفره به نام «شهدای میناب» به مسکو سفر کرده‌اند، از هنرمندان به عنوان سفیران فرهنگی ملت یاد کرد.
وی با بیان اینکه نام ایران برای همه ما قداست دارد و هسته‌ای است که ما را گردهم می‌آورد، یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب، شهدای دفاع مقدس، جنگ‌های تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ رمضان، به‌ویژه کودکان و معلمان مدرسه میناب را گرامی داشت.
ویژگی‌های متمایز هفته فرهنگی ایران در روسیه
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه روز‌های فرهنگی ایران در روسیه از چند جهت متفاوت و متنوع‌تر از گذشته در حال برگزاری است، گفت: در بخش موسیقایی این هفته، علاوه بر رهبر ارکستر، نوازندگان کشورمان با بیش از ۲۰ ساز ایرانی و غربی حضور دارند و این اجرا در مکانی که برگزار می‌شود، فرصتی برای بازنمایی هنر موسیقایی ایران فراهم می‌کند.
صالحی با اشاره به برپایی نمایشگاه هنرمندان ایرانی به مناسبت هفته فرهنگی در مسکو و کازان گفت: در حوزه هنر‌های تجسمی، هنرمندان ۹ رشته از جمله خوشنویسی، تذهیب، معرق، مجسمه‌سازی، گرافیک و... و در حوزه صنایع دستی حدود ۱۳ رشته از جمله قلم‌زنی، خاتم‌کاری، میناکاری، چرم، سوزن‌دوزی و... در این رویداد‌ها مشارکت دارند. در کاروان ۱۶۸ نفره هنرمندان ایران، فعالان هنر‌های نمایشی، سینما و تئاتر، فرهنگ و ادب، اسناد و نسخ خطی و کتابخانه، زبان فارسی و شعر، ادبیات داستانی و برخی از اصحاب رسانه حضور دارند.
وی افزود: این ترکیب از اهالی فرهنگ، منظومه‌ای متنوع و بی‌سابقه در هفته‌های فرهنگی متعددی است که تاکنون در خارج از کشور برگزار شده است؛ علاوه بر این، نکته متمایز دیگر، شهر‌ها و اماکن برگزاری روز‌های فرهنگی ایران در روسیه است. تنوع اماکن میزبان آیین‌های روز‌های فرهنگی ایران که جایگاه ویژه‌ای در روسیه و جهان دارند و همچنین برگزاری رویداد‌ها در ۴ شهر سن‌پترزبورگ، مسکو، کازان و آستراخان، به اهمیت این رویداد‌ها می‌افزاید.
وزیر ارشاد از برگزاری آیین‌های روز‌های فرهنگی به عنوان نقطه آغاز یاد کرد و بر اهمیت تداوم رویداد‌ها و فعالیت‌ها در گفت‌وگوی فرهنگی میان ایران و روسیه تأکید ورزید.
جایگاه روسیه در تعاملات فرهنگی ایران
صالحی در ادامه با طرح این پرسش که «چرا روسیه در تعاملات فرهنگی ایران اهمیت دارد؟»، گفت: در دیپلماسی فرهنگی ما، اولویت کشور‌ها در یک سطح قرار ندارند و طبعاً سرمایه‌گذاری‌ها نمی‌تواند یکسان باشد. اینکه رویداد روز‌های فرهنگی ایران در این سطح بالا و گسترده برگزار می‌شود، به دلیل اهمیتی است که فدراسیون روسیه برای ما دارد؛ این رویکرد در نگاه رهبر شهید انقلاب و خلف ایشان در مناسبات با همسایگان بازتاب یافته است.
وی افزود: در میان ۱۵ کشور همسایه آبی و خاکی ایران، روسیه از لحاظ وسعت، پهناورترین کشور همسایه ما و از لحاظ جمعیت، بعد از پاکستان دومین کشور است. اگر جمعیت کشور‌های منطقه که زبان روسی، زبان اول یا دوم آنهاست را در نظر بگیریم، این موضوع گویای آن است که بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون روس‌زبان می‌توانند مخاطب فرهنگی ما باشند و از این رو، سرمایه‌گذاری در تعاملات فرهنگی با روسیه حائز اهمیت است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه، تنوع و پیشینه تعاملات فرهنگی و هنری ایران و روسیه را «کم‌مانند»، گسترده و مستمر توصیف کرد و در این زمینه به تبادلات فرهنگی دو کشور از دوره قاجار و تزار‌ها تاکنون اشاره کرد. دومین کتاب پرفروش نمایشگاه مجازی کتاب در سال ۱۴۰۵، اثری از لئو تولستوی، نویسنده روس بود و از سوی دیگر، آثار آنتوان چخوف، نمایشنامه‌نویس روس، در هنر‌های نمایشی ما پس از آثار ویلیام شکسپیر، پربسامدترین است.
وجود اسناد متقابل، فرصتی برای همکاری
صالحی، وجود اسناد متقابل همکاری فرهنگی ایران و روسیه را از دیگر دلایل اهمیت توسعه مناسبات تهران و مسکو دانست و یادآور شد: از سال ۱۹۶۶ میلادی که نخستین موافقت‌نامه فرهنگی بین طرفین مبادله شد، تا به امروز اسناد مهم و قابل‌توجهی بین دو کشور رد و بدل شده است و در معاهده جامع راهبردی نیز بخش فرهنگ جایگاه قابل‌توجهی دارد.
وی امضای تفاهم‌نامه تولید مشترک فیلم بین ایران و روسیه را به پشتوانه معاهده جامع راهبردی دانست و از این معاهده به عنوان پشتوانه قانونی در گفت‌و‌گو و تعاملات متقابل یاد کرد.
ویژگی‌های فرصت‌ساز
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی که روز‌های اخیر به دعوت همتای روس خود در دوازدهمین مجمع بین‌المللی «فرهنگ‌های متحد» شرکت کرده بود، برگزاری این رویداد و حضور رئیس‌جمهور روسیه در هر دوره را گویای اهتمام دولت روسیه به مقوله فرهنگ دانست و اشتراکات دیگر دو کشور در زمینه وحدت و انسجام ملی و موضوع خانواده را زمینه‌ساز تبادل تجربیات در حوزه موسیقی اقوام و دیگر رشته‌های هنری برشمرد.
وی با اشاره به بازدید روز شنبه خود از دانشگاه دولتی فرهنگ سن‌پترزبورگ گفت: وجود مراکز و ظرفیت‌های فرهنگی‌هنری مانند موزه‌ها و کتابخانه‌ها در روسیه به واسطه عنصر همسایگی، فرصت‌هایی را برای تعاملات فرهنگی بین دو کشور فراهم کرده است؛ علاوه بر این، روسیه مکتب قابل‌توجه و قابل‌ارجاعی در ایران‌شناسی دارد.
صالحی گفت: به رسمیت شناخته شدن اسلام به عنوان دین رسمی در روسیه و جمعیت مسلمانان در این کشور، فضایی را برای همکاری فرهنگی با مناطق مسلمان‌نشین این کشور فراهم می‌آورد و ما می‌توانیم در موضوعات اسلام‌شناسی و دیگر حوزه‌های مورد علاقه طرفین، همکاری‌هایی را شکل دهیم.
سفیران فرهنگی برای ایران
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود خطاب به هنرمندان گفت: شما به نام ایران، برای ایران و در شرایط ویژه ایران به روسیه آمده‌اید و سفیران فرهنگی ملت ما محسوب می‌شوید؛ از این رو شایسته است که این حضور به فرصتی برای تعاملی متفاوت و پایدار تبدیل شود.
وی در ادامه بر ضرورت استمرار فعالیت‌های فرهنگی به منظور اثربخشی آنها تأکید کرد و گفت: انجام یک کار و پایان یافتن آن، بی‌اثر است و شاید تنها در سابقه افراد ثبت شود، اما آنچه اهمیت دارد، تداوم فعالیت‌هاست.
توجه همزمان به تجاری‌سازی و هویت هنر
صالحی در ادامه با اشاره به نگاه‌های افراطی و تفریطی به هنر که از یک سو برخی مخالف تجاری‌سازی آن هستند و از سوی دیگر برخی بخش هویتی آن را نادیده می‌گیرند، گفت: در طول تاریخ ایران، این دو بال اقتصادی و هویتی در کنار یکدیگر پیش رفته‌اند و از این رو، این دو بال باید با هم حرکت کنند.
وی با یادآوری ارتقای جایگاه اقتصاد صنایع خلاق در جهان گفت: بهره‌گیری از این ظرفیت باید در مراودات ایران و روسیه جدی‌تر گرفته شود و هفته فرهنگی ایران، باید آغازی برای گشایش و توسعه این مسیر باشد.
لزوم ترسیم نقشه راه و سپردن کار به بخش خصوصی
صالحی در ادامه با ابراز خرسندی از فعالیت دستگاه‌ها و سازمان‌های مختلف در کنار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در برگزاری رویداد‌های روز‌های فرهنگی ایران، بر اهمیت هم‌افزایی تأکید کرد و گفت: اگر بخواهیم روند کار فرهنگی با روسیه را ادامه دهیم، این کار تنها به وزارت فرهنگ و سازمان ارتباطات اسلامی محدود نیست، بلکه نیازمند نقشه راه و تقسیم کار دستگاهی است. ما باید در بخش دولتی، تسهیلگر و واسطه‌گر برای سپردن کار به بخش خصوصی باشیم؛ چنانچه این رویکرد دنبال شود، بخش خصوصی خود روند فعالیت‌ها را در دست خواهد گرفت.
صالحی گفت: باید تلاش کنیم نقش تسهیلگری برای فعالیت بخش خصوصی در حوزه فرهنگ و هنر را به‌خوبی ایفا کنیم و با تمام وجود به آن باور داشته باشیم.
پیام حضور کاروان بزرگ ۱۶۸ نفره هنرمندان ایرانی در روسیه
کاظم جلالی سفیر ایران در روسیه نیز در سخنانی ضمن خیرمقدم به استادان طراز اول، موسیقی‌دانان ارکستر ملی، نخبگان و هنرمندان خلاق کشور، از آنان به عنوان سفیران حماسه و فرهنگ ایران یاد کرد و گفت: حضور کاروان بزرگ ۱۶۸ نفره هنرمندان ایرانی در فدراسیون روسیه که به یاد ۱۶۸ دانش‌آموز و معلم شهید مدرسه «شجره طیبه» میناب نام‌گذاری شده، حامل پیام بسیار عمیقی است؛ هنر شما، تداوم همان مسیر ایستادگی، صلح‌طلبی مقتدرانه و تاب‌آوری تمدنی ملت ایران است.
وی افزود: امپراتوری رسانه‌ای غرب تمام توان خود را به کار گرفته تا تصویری مخدوش، منزوی و تیره از ایران عزیز به جهان ارائه دهد، اما حضور مقتدرانه و باصلابت هنرمندان ایرانی در ۴ شهر مسکو، سن‌پترزبورگ، کازان و آستراخان، کوبنده‌ترین پاسخ به این جریان‌سازی‌ها خواهد بود.
سفیر ایران در مسکو در ادامه از تلاش‌های رایزنی فرهنگی و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در برپایی روز‌های فرهنگی ایران در روسیه قدردانی کرد.
حسین دیوسالار، معاون سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی نیز گزارشی از روند برگزاری روز‌های فرهنگی ایران در روسیه ارائه کرد. در این نشست شماری از هنرمندان به طرح دیدگاه‌ها و مباحث مورد نظر خود پرداختند و پاسخ‌های وزیر فرهنگ و سفیر کشورمان را شنیدند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پیش از این، روز جمعه سوم مهر در بخش نخست سفر به روسیه، در نشست عمومی دوازدهمین مجمع بین‌المللی فرهنگ‌های متحد به عنوان نخستین مقام میهمان، پیشنهاد‌ها و مواضع جمهوری اسلامی ایران در موضوعات مرتبط با همکاری‌های فرهنگی را بیان کرد. صالحی عصر همان روز در دیدار جمعی از مقامات و شخصیت‌های تأثیرگذار بیش از ۷۰ کشور جهان با رئیس‌جمهور روسیه حضور یافت و پاسخگوی پرسش‌های خبرنگاران در حاشیه این اجلاس بود.
صالحی روز شنبه، چهارم مهر ۱۴۰۵، همزمان با روز پایانی این اجلاس، دیداری دوجانبه با همتای روسی خود داشت. وزیران فرهنگ ایران و روسیه همچنین در نشست کمیته مشترک فرهنگی دو کشور حضور یافتند و پس از آن، تفاهم‌نامه همکاری تهران و مسکو در زمینه تولید فیلم مشترک را امضا کردند.
رویداد‌های «روز‌های فرهنگی ایران» امروز دوشنبه (ششم مهر) در آیین‌های ویژه‌ای با حضور وزیران فرهنگ دو کشور در مسکو به‌صورت رسمی گشایش می‌یابد. پس از سن‌پترزبورگ و مسکو، شهر‌های کازان و آستراخان نیز میزبان آیین‌های مرتبط با این رویداد خواهند بود. این برنامه‌های فرهنگی به همت رایزنی فرهنگی ایران در مسکو و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و به میزبانی وزارت فرهنگ روسیه برگزار می‌شوند.
