سیدمحمد جعفرنژاد، خبرنگار دیدارنیوز در گیلان و فعال رسانهای، در گزارشی به استخر لاهیجان پرداخته است که در ادامه میخوانید.
دیدارنیوز: لاهیجان، سومین شهر پرجمعیت استان گیلان، سالهاست به عنوان عروس گیلان شناخته میشود؛ شهری که طبیعت، تاریخ و جاذبههای گردشگری آن هر ساله میزبان شمار زیادی از مسافران و گردشگران است.
در میان جاذبههای شناختهشده این شهر، استخر لاهیجان و شیطانکوه جایگاه ویژهای دارند؛ مجموعهای که علاوه بر ارزش گردشگری، به بخشی از زندگی روزمره مردم شهر تبدیل شده است. حاشیه استخر با هوای مطبوع و چشماندازی دلنشین، یکی از مکانهای محبوب برای ورزش و بهویژه پیادهروی است. هنوز آفتاب بهطور کامل طلوع نکرده که گروهی از شهروندان برای پیادهروی خود را به این مکان میرسانند. در پارکهای اطراف نیز صدای جمعی زنان و مردانی شنیده میشود که زیر نظر مربیان ورزیده، حرکات ورزشی انجام میدهند.
در مسیر، دوچرخهسوارانی دیده میشوند که در میان جمعیت در حال رکابزدن هستند. عدهای با سرعت قدم برمیدارند و در میان آنها پیرمردان و پیرزنانی نیز هستند که آهسته و با حوصله، دور استخر گام میزنند. این تصاویر نشان میدهد که استخر لاهیجان تنها یک جاذبه گردشگری نیست؛ بخشی از زیست روزانه مردم این شهر است.
اما این روزها، در کنار این همه زیبایی، نشانههایی از یک تغییر نگرانکننده نیز به چشم میخورد؛ نشانههایی که اگر مورد توجه قرار نگیرند، میتوانند از نشاط و جذابیت این مکان گردشگری بکاهند. استخر لاهیجان در سالهای گذشته یکی از نمادهای گردشگری این شهر بوده و هست؛ اما این روزها کاهش سطح آب، بخشی از نشاط همیشگی این مجموعه را تحت تأثیر قرار داده است.
در تصاویر موجود، در حاشیه پل منتهی به جزیره، اثری از آب دیده نمیشود و این قسمت کاملاً خشک شده است. فوارههای تعبیهشده در استخر نیز کمتر از گذشته فعالیت میکنند؛ موضوعی که میتواند یکی از نشانههای کاهش سطح آب باشد.
در کنار این مشاهدات، براساس شنیدهها، در دیواره استخر حفرههایی ایجاد شده که احتمال میرود موجب خروج آب از داخل استخر شود. البته درباره علت دقیق کاهش آب و نقش احتمالی این حفرهها، بررسی کارشناسی و اظهارنظر دستگاههای مسئول ضروری است؛ چرا که وضعیت آب استخر، موضوعی نیست که بتوان درباره آن صرفاً براساس مشاهده یا شنیدهها قضاوت کرد.
آنچه امروز برای هر رهگذر قابل مشاهده است، اما یک واقعیت است: سطح آب کاهش یافته و بخشهایی از محدوده استخر خشک شده است.
برای مکانی که یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری لاهیجان محسوب میشود، این وضعیت نیازمند بررسی جدی است؛ چراکه استخر بدون آب، بخشی از هویت بصری و جذابیت خود را از دست میدهد. استخر لاهیجان تنها با آب آن شناخته نمیشود؛ پوشش گیاهی، چمن، گلها و فضای سبز اطراف نیز بخش مهمی از زیبایی این مجموعه را تشکیل میدهند.
اما اکنون یکی دیگر از مشکلاتی که توجه رهگذران را جلب میکند، خشک شدن پوشش گیاهی اطراف استخر است. به جز درختان، در بسیاری از قسمتها خبری از آن سرسبزی و طراوتی که انتظار میرود نیست. زمین اطراف استخر در بخشهایی به جای چمن و گل و گیاه، با علفهای خشکیده و هرز پوشیده شده است.
در میان این منظره، تهسیگار، پوست تخمه، لیوان و ظروف یکبارمصرف نیز به چشم میخورد. به این ترتیب، فضایی که میتوانست یکی از زیباترین مسیرهای پیادهروی و تفریح شهر باشد، در برخی نقاط، چهرهای متفاوت پیدا کرده است. دور استخر حدود ۱۸۶۵ متر طول دارد؛ یعنی مساحتی قابل توجه که نگهداری، پاکیزگی و رسیدگی مستمر به آن، نیروی انسانی و برنامه خدمات شهری منظم میطلبد.
به نظر میرسد تعداد کارگران خدمات شهری در این محدوده نسبت به گذشته کاهش یافته است؛ موضوعی که اگر صحت داشته باشد، میتواند یکی از عوامل وضعیت فعلی باشد. وقتی پوشش گیاهی خشک میشود، نظافت نیز کاهش مییابد و زمین بدون استفاده باقی میماند، طبیعی است که بخشی از حاشیه استخر به محلی برای استراحت و حتی خواب مسافران تبدیل شود.
مسئله فقط زیبایی نیست؛ تصویر یک شهر گردشگرپذیر در برابر چشمان مسافر شکل میگیرد. در کنار مشکلات زیستمحیطی و خدماتی، موضوع دیگری نیز توجه رهگذران استخر لاهیجان را به خود جلب میکند؛ وجود سگهای بدون صاحب در اطراف این مجموعه. این حیوانات گاه در مسیر افرادی قرار میگیرند که برای پیادهروی آمدهاند.
آنگونه که از مشاهدات میدانی برمیآید، در موارد مورد اشاره، گزارشی از حمله یا آزار مستقیم رهگذران مطرح نیست؛ اما حضور سگهای بدون صاحب در مسیر پیادهروی برای برخی شهروندان ایجاد ترس و دلهره میکند. برخی افراد هنگام نزدیک شدن حیوانات، مسیر خود را تغییر میدهند یا با فاصله از آنها عبور میکنند.
مسئله سگهای بدون صاحب، موضوعی است که نیازمند برخورد احساسی یا دفعی نیست؛ بلکه مدیریت اصولی، ساماندهی و اجرای روشهای قانونی و بهداشتی میتواند هم از حقوق حیوانات صیانت کند و هم آرامش و امنیت شهروندان را حفظ کند.
استخر لاهیجان روزانه میزبان شهروندان، ورزشکاران، سالمندان، کودکان و گردشگران است و طبیعی است که محیط پیرامونی آن باید به گونهای مدیریت شود که همه این گروهها بتوانند با آرامش از فضای عمومی استفاده کنند. در اطراف استخر لاهیجان سه سرویس بهداشتی وجود دارد که نقش مهمی در خدماترسانی به شهروندان و گردشگران دارند.
بر اساس مشاهدات، دو سرویس فعال هستند؛ اما یکی از آنها که در مجاورت هتل جهانگردی لاهیجان قرار دارد، گاه در ساعات صبحگاهی غیرفعال است. صبح هنگام، مردم با درهای بسته این سرویس مواجه میشوند. موضوع زمانی قابل تأملتر میشود که تردد افرادی در داخل این مکان مشاهده میشود؛ شرایطی که این پرسش را ایجاد میکند که آیا سرویس بهداشتی صرفاً کاربری خدماتی خود را دارد یا در ساعات تعطیلی، عملاً به محلی برای حضور و استقرار افراد تبدیل شده است. این مسئله نیازمند بررسی و پاسخ مسئولان مربوط است.
در گزارش قبلی نیز درباره همین محدوده با عنوان لندن ـ پاریس لاهیجان به موضوعاتی از جمله توزیع مواد مخدر، تجمع معتادان و خفتگیری از نوجوانان و تلاش برای آلوده کردن آنان به مواد مخدر موسوم به کمیکال پرداخته شده بود.
خوشبختانه با حضور و پیگیری بهموقع مسئولان ذیربط، اکنون نشانی از آن تجمعها و خفتگیریها حداقل در این محدوده دیده نمیشود. اما همچنان درباره وضعیت این سرویس بهداشتی و ترددهای مشکوک در ساعات صبحگاهی، ابهامهایی وجود دارد که شایسته است مسئولان مربوطه آنها را بررسی کنند. استخر لاهیجان مجموعهای با ظرفیت بالای گردشگری، ورزشی و اجتماعی است؛ مکانی که صبحهای آن با حضور مردم، ورزشکاران، سالمندان، دوچرخهسواران و گردشگران آغاز میشود.
اما همین مکان، امروز با مجموعهای از مسائل روبهروست: کاهش سطح آب و خشک شدن بخشهایی از استخر، احتمال وجود حفره در دیواره و ضرورت بررسی کارشناسی آن، خشک شدن پوشش گیاهی، انباشت تهسیگار و زبالههای کوچک، کاهش احتمالی نیروی خدمات شهری، حضور سگهای بدون صاحب و وضعیت نامناسب برخی سرویسهای بهداشتی.
هیچکدام از این مسائل به تنهایی نمیتواند زیبایی و ظرفیت استخر لاهیجان را از بین ببرد؛ اما تداوم آنها در کنار یکدیگر میتواند به تدریج چهره این جاذبه گردشگری را تغییر دهد. پیاده راه دور استخر لاهیجان حدود ۱۸۶۵ متر است و نگهداری چنین محدودهای نیازمند برنامه منظم برای نظافت، فضای سبز، تأسیسات، کنترل آب، سرویسهای بهداشتی و ساماندهی مسائل اجتماعی پیرامون آن است.
از سوی دیگر، تجربه اخیر نشان داده است که هرجا مسئولان بهموقع ورود کردهاند، میتوان نتیجه گرفت؛ همانگونه که با حضور مسئولان ذیربط، مشکلات مربوط به تجمع معتادان و خفتگیری در محدوده مورد اشاره فروکش کرده است. اکنون نیز انتظار میرود همین حساسیت درباره سایر مشکلات استخر لاهیجان وجود داشته باشد. استخر لاهیجان فقط یک استخر نیست؛ بخشی از هویت شهر عروس گیلان و یکی از مهمترین فضاهای عمومی و گردشگری این شهر است.
حفظ آب، احیای فضای سبز، نظافت مستمر، رسیدگی به سرویسهای بهداشتی، ساماندهی سگهای بدون صاحب و توجه به مسائل اجتماعی پیرامون این مجموعه، میتواند بار دیگر نشاط و طراوت را به حاشیه استخر بازگرداند.
سؤال اصلی این است:
آیا پیش از آنکه مشکلات کوچک، به آسیبهای بزرگ برای یکی از نمادهای گردشگری لاهیجان تبدیل شوند، برای آنها چارهای اندیشیده خواهد شد؟
