پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلالاحمر درباره حضور زائران مبتلا به دیابت در ایام اربعین حسینی گفت: زائران دیابتی باید با آمادگی کافی وارد مسیر شوند و مراقبت از سلامت خود را بخشی جداییناپذیر از این سفر معنوی بدانند.
دیدارنیوز: پیرحسین کولیوند با تأکید بر ضرورت مراقبت ویژه از زائران مبتلا به دیابت در ایام اربعین حسینی گفت: پیادهروی اربعین، در کنار ابعاد عمیق معنوی و اجتماعی، سفری است که بهدلیل مسافت طولانی، گرمای هوا، افزایش فعالیت بدنی، تعریق، تغییر الگوی خواب و تغذیه و احتمال کمآبی بدن، ممکن است برای بیماران دیابتی با شرایط متفاوتی همراه باشد. ازاینرو، زائران دیابتی باید با آمادگی کافی وارد مسیر شوند و مراقبت از سلامت خود را بخشی جداییناپذیر از این سفر معنوی بدانند.
به نقل از پایگاه اطلاعرسانی جمعیت هلالاحمر، کولیوند، رئیس جمعیت هلالاحمر، افزود: حضور در مسیر زیارت حضرت اباعبداللهالحسین (ع) جلوهای از عشق، ارادت، همدلی و خدمت است؛ اما حفظ جان و سلامت نیز در فرهنگ اسلامی جایگاهی اساسی دارد.
زائر نباید تصور کند تحمل علائم بیماری یا ادامه مسیر با وجود نشانههای هشداردهنده، لازمه زیارت است. توجه به سلامت، استراحت بهموقع و مراجعه به مراکز درمانی در صورت نیاز، نهتنها با روح زیارت منافاتی ندارد، بلکه مصداق مراقبت مسئولانه از نعمتی است که خداوند در اختیار انسان قرار داده است.
کنترل قند خون در مسیر باید جدی گرفته شود
کولیوند با اشاره به تأثیر شرایط پیادهروی بر قند خون اظهار کرد: فعالیت بدنی طولانی میتواند مصرف گلوکز عضلات را افزایش دهد و در برخی افراد، بهویژه با توجه به نوع درمان، زمان مصرف دارو و میزان غذای دریافتی، زمینه افت قند خون را فراهم کند. از سوی دیگر، کمآبی، گرمای شدید، بیماری، استرس جسمی و تغییر در برنامه معمول زندگی نیز ممکن است کنترل قند خون را دشوار کند و در برخی شرایط با افزایش آن همراه شود. به همین دلیل، نمیتوان برای همه بیماران وضعیتی یکسان در نظر گرفت و هر زائر باید مطابق توصیه پزشک و برنامه درمانی خود عمل کند.
وی تأکید کرد: اندازهگیری منظم قند خون، بهویژه در شرایطی که میزان فعالیت، تغذیه یا وضعیت جسمانی فرد نسبت به روزهای عادی تغییر کرده است، اهمیت بسیار دارد. زائران دیابتی باید تجهیزات مورد نیاز برای پایش قند خون و داروهای تجویزشده خود را به میزان کافی همراه داشته باشند و از تغییر خودسرانه مقدار یا زمان مصرف داروها و انسولین خودداری کنند. به گفته کولیوند، اگر فرد با افت یا افزایش قابلتوجه قند خون یا علائم غیرمعمول مواجه شد، نباید صرفاً با هدف ادامه مسیر، نشانهها را نادیده بگیرد. در چنین شرایطی، توقف فعالیت و ارزیابی وضعیت جسمانی اهمیت بیشتری از ادامه پیادهروی دارد و در صورت تداوم علائم یا نامساعد بودن وضعیت، باید به نزدیکترین مرکز درمانی یا پایگاه هلالاحمر مراجعه شود.
وعدههای غذایی حذف نشوند
کولیوند با تأکید بر نقش تغذیه در کنترل دیابت گفت: یکی از اشتباهاتی که ممکن است در سفر رخ دهد، بههمخوردن نظم وعدههای غذایی است. ازدحام جمعیت، طولانی شدن مسیر، تغییر ساعت خواب و استراحت یا در دسترس بودن غذا در زمانهای متفاوت برنامه غذایی بیمار را تغییر میدهد. این مسئله برای فردی که دارو یا انسولین مصرف میکند، اهمیت بیشتری دارد. وی افزود: بیماران دیابتی نباید وعدههای اصلی خود را بدون توجه به برنامه درمانی حذف کنند و بهتر است تا حد امکان نظم غذایی توصیهشده از سوی پزشک یا تیم درمان را حفظ کنند. مقدار و نوع غذای مصرفی نیز باید متناسب با شرایط فرد باشد و افزایش فعالیت بدنی نباید بهانهای برای مصرف بیضابطه مواد غذایی و خوراکیهای شیرین شود.
اهمیت آب کافی در گرمای مسیر اربعین
رئیس جمعیت هلالاحمر، کمآبی را یکی از مسائل مهم در پیادهرویهای طولانی دانست و گفت: تعریق زیاد در هوای گرم موجب از دست رفتن آب بدن میشود و کمآبی ممکن است شرایط جسمی بیمار دیابتی را پیچیدهتر کند؛ بنابراین نوشیدن آب سالم و کافی در فواصل منظم اهمیت دارد و زائر نباید منتظر بماند تا تشنگی شدید ایجاد شود. کولیوند ادامه داد: برنامه حرکت نیز باید با شرایط آبوهوایی هماهنگ شود. تا حد امکان بهتر است زائران دیابتی ساعات خنکتر را برای پیادهروی انتخاب کنند و در ساعات بسیار گرم روز از فعالیت طولانی و قرار گرفتن مداوم زیر تابش مستقیم آفتاب بپرهیزند. استراحت دورهای در مکانهای خنک و سایهدار، استفاده از لباسهای سبک و مناسب و پوشش محافظ در برابر آفتاب فشار ناشی از گرما را کاهش میدهد. وی خاطرنشان کرد: در فرد دیابتی، گرما فقط مسئله احساس ناراحتی یا خستگی نیست، زیرا تعریق، کمآبی، تغییر میزان فعالیت و بههمخوردن برنامه غذایی کنترل قند خون را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. به همین دلیل، پیشگیری از گرمازدگی و کنترل دیابت در مسیر اربعین دو موضوع جدا از یکدیگر نیستند و باید همزمان مورد توجه قرار گیرند.
علائم هشدار را به حساب خستگی معمول مسیر نگذارید
کولیوند با اشاره به اینکه برخی نشانههای هشدار ممکن است در ابتدا با خستگی ناشی از پیادهروی اشتباه گرفته شوند، گفت: زائران و همراهان آنان باید نسبت به تغییرات غیرعادی در وضعیت جسمانی هوشیار باشند.
وی افزود: تعریق شدید یا لرزش، گیجی یا خوابآلودگی غیرمعمول، تشنگی شدید، تاری دید، ضعف و بیحالی قابلتوجه، سرگیجه، سردرد، تهوع، گرفتگی عضلات، احساس گرمای شدید و بهویژه بیهوشی یا کاهش سطح هوشیاری، از جمله نشانههایی هستند که باید جدی گرفته شوند. در صورت مشاهده این علائم، ادامه پیادهروی اقدام مناسبی نیست. زائر باید فعالیت را متوقف کند و برای ارزیابی وضعیت جسمانی از نیروهای امدادی یا مراکز درمانی مستقر در مسیر کمک بگیرد. در مواردی مانند کاهش سطح هوشیاری یا بیهوشی نیز اطرافیان باید موضوع را فوراً به نیروهای امدادی اطلاع دهند.
مراقبت از پا؛ موضوعی که نباید تا پایان سفر به تعویق بیفتدکولیوند مراقبت از پا را یکی دیگر از ارکان مهم سلامت زائران دیابتی دانست و اظهار کرد: ساعتها پیادهروی، گرما، تعریق پا، اصطکاک کفش و جوراب و فشار مداوم بر نقاط مختلف پا احتمال بروز تاول و آسیب پوستی را افزایش میدهد. در برخی بیماران دیابتی نیز کاهش حس پا سبب میشود فرد متوجه آسیب ایجادشده نشود یا آن را دیرتر احساس کند. وی توصیه کرد: زائران دیابتی از کفش مناسب، راحت و امتحانشده استفاده و در طول سفر پاهای خود را بهطور منظم بررسی کنند. مشاهده تاول، زخم، قرمزی، تورم یا هر تغییر غیرعادی در پا نباید نادیده گرفته شود. ادامه پیادهروی طولانی با پای آسیبدیده ممکن است مشکل را تشدید کند؛ بنابراین در صورت بروز آسیب، ارزیابی و مراقبت درمانی اهمیت دارد.
دارو و تجهیزات دیابت باید همیشه در دسترس باشد
کولیوند تأکید کرد: داروها، انسولین و وسایل پایش قند خون باید متناسب با نیاز بیمار و مطابق توصیه پزشک همراه او باشد و به شکلی نگهداری شوند که شرایط محیطی، بهویژه گرمای شدید، به آنها آسیب نزند. زائر نباید داروهای ضروری خود را در محلی قرار دهد که هنگام نیاز بهسادگی به آن دسترسی نداشته باشد. وی افزود: بهتر است همراهان فرد دیابتی نیز از بیماری او و اقدامات لازم در شرایط اضطراری آگاهی داشته باشند. در مسیر میلیونی اربعین، همراهی فقط به معنای همقدم بودن نیست؛ گاهی توجه به تغییر حال یک همسفر، یادآوری زمان استراحت یا کمک برای دسترسی سریع به نیروهای امدادی، جلوهای ارزشمند از فرهنگ مواسات و خدمت به زائران سیدالشهدا (ع) است.
مراقبت از سلامت بخشی از فرهنگ زیارت است
کولیوند با اشاره به پیوند میان آموزههای دینی و مسئولیت انسان در حفظ سلامت گفت: فرهنگ اربعین، فرهنگ ایثار، خدمت و توجه به دیگری است. همانگونه که میلیونها نفر در این مسیر برای آسایش زائران تلاش میکنند، هر زائر نیز مسئول است نسبت به سلامت خود و همراهانش بیتفاوت نباشد. وی افزود: در آموزههای اسلامی، حفظ جان و پیشگیری از ضرر اهمیت ویژهای دارد. از همین منظر، استراحت هنگام خستگی شدید، پرهیز از قرار گرفتن طولانی در گرما، مصرف منظم دارو، رعایت برنامه غذایی و مراجعه به پزشک یا امدادگر هنگام مشاهده علائم هشدار، رفتارهایی کاملا همسو با مسئولیت دینی و انسانی زائر است. زائر دیابتی نباید میان «ادامه مسیر» و «مراقبت از سلامت» تعارضی احساس کند. اگر بدن به استراحت نیاز دارد، توقف، بخشی از مدیریت صحیح سفر است. اگر نشانهای هشداردهنده ظاهر شده است، مراجعه به درمانگاه تأخیر در زیارت نیست، بلکه اقدامی برای ادامه ایمن آن است. زیارت، با حفظ سلامت و رعایت اصول مراقبتی، هم معنویتر و هم ایمنتر است.
کولیوند تأکید کرد: کنترل منظم قند خون، رعایت برنامه دارویی و غذایی، حذف نکردن وعدههای غذایی، نوشیدن آب کافی، پیشگیری از کمآبی و گرمازدگی، انتخاب ساعات خنکتر برای حرکت، استراحت منظم، مراقبت روزانه از پاها و توجه جدی به علائم هشداردهنده، مجموعهای بههمپیوسته از اقدامات ضروری برای زائران دیابتی است. وی در پایان خاطرنشان کرد: هدف این توصیهها محدود کردن حضور بیماران دیابتی در این اجتماع عظیم معنوی نیست؛ بلکه فراهم کردن زمینهای است تا زائر با آمادگی، آگاهی و مراقبت بیشتر این مسیر را طی کند. در فرهنگ اربعین، خدمت به زائر ارزشمند است و مراقبت زائر از جان و سلامت خود نیز بخشی از همین مسئولیت است؛ چراکه در مسیر عشق به امام حسین (ع)، ایمنی و سلامت زائر همواره در اولویت قرار دارد.
