نسل جدید به دلیل دسترسی آزاد به اطلاعات، بسیار عملگرا رفتار میکند. آنها محاسبه میکنند که یک دوره فشرده تعمیرات لوازم خانگی یا نصب پکیج، بازگشت سرمایه سریعتری دارد.
دیدارنیوز: جوانان متولد دهه هشتاد به جای کنکور، مستقیم سراغ کارگاه میروند. جایی که در کمتر از چند ماه میتوان مهارت پولساز یاد گرفت. هدف اصلی این گروه، ورود مستقیم به بازار کار، راهاندازی کسبوکار مستقل با سرمایه کم و رسیدن به درآمد در کوتاهترین زمان ممکن است. آنها زمان خود را به جای کلاسهای آکادمیک، صرف محیطهایی میکنند که مستقیماً با ابزارها و چالشهای واقعی صنعت سروکار دارد.
تا همین یک دهه پیش، مسیر پیشفرض موفقیت شغلی از کنکور و دانشگاه میگذشت. دانشآموزان سالها زمان صرف میکردند تا با دریافت یک مدرک آکادمیک، جذب شرکتها یا سازمانها شوند. امروز دیدگاه مردم تغییر کرده است. بررسی جدیدترین دادههای مرکز آمار ایران در چکیده طرح آمارگیری نیروی کار سال ۱۴۰۴ (صفحه ۵) پرده از یک واقعیت اقتصادی مهم برمیدارد. سهم فارغالتحصیلان آموزش عالی از کل جمعیت بیکار کشور رقم قابلتوجه ۳۹ درصد را نشان میدهد و بیش از ۷۸۶ هزار نفر با وجود در دست داشتن مدارک دانشگاهی همچنان در جستجوی کار هستند. در کنار این موضوع نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله به ۲۰٫۳ درصد رسیده است.
این اعداد برای نسل زد تنها یک آمار روی کاغذ نیست بلکه هشداری واضح برای تغییر مسیر است. وقتی نزدیک به ۲۳٫۵ درصد از جوانان (بیش از دو میلیون و هفتصد هزار نفر) در گروه NEET قرار دارند یعنی نه در حال تحصیل هستند و نه مهارتی میآموزند زنگ خطر برای روشهای سنتی آموزش به صدا درآمده است. دقیقاً در همین نقطه است که ورود به آموزشگاههای آزاد با رویکرد کارگاهی مانند دپارتمانهای تخصصی فن آموزان به یک تصمیم استراتژیک و مهم برای فرار از بیکاری تبدیل میشود. یادگیری یک مهارت فنی در چند ماه و دریافت مدرک بینالمللی جایگزین چهار سال زمان در راهروهای دانشگاه شده است.
رقمی که به روشنی نشان میدهد مدرک دانشگاهی دیگر تضمینی برای اشتغال نیست و فشار برای یافتن مسیرهای جایگزین و مهارتمحور را توجیه میکند.
سرعت تحولات اقتصادی و نیاز مبرم جامعه به خدمات تخصصی باعث شده تا مهارتهای فنی ارزش بسیار بالاتری پیدا کنند. جوانان متولد اواخر دهه هفتاد و هشتاد به خوبی متوجه شدهاند که بازار کار نیازمند افرادی است که دانش فنی و مهارت کاربردی داشته باشند، نه صرفاً دانش نظری. وقتی یک ساختمان نیاز به هوشمندسازی دارد یا برد الکترونیکی یک دستگاه صنعتی از کار میافتد، کارفرما به دنبال فردی میگردد که بتواند مشکل را در لحظه حل کند. این تغییر نگرش باعث مهاجرت گسترده افراد به سمت یادگیری حرفههایی شده که خروجی آنها تولید خدمت ملموس و دریافت دستمزد آنی است.
یکی از دلایل اصلی رویگردانی از ساختارهای سنتی آموزش، عدم تطابق سرفصلهای دانشگاهی با نیازهای روز صنعت است. یک دانشجو پس از چهار سال تحصیل، تازه با پدیده تلخ بیگانگی با محیط کار واقعی روبرو میشود. ماشینآلات، ابزارها و تکنیکهایی که در بازار استفاده میشوند، اغلب بسیار متفاوت از کتابهای درسی هستند.
نسل جدید به دلیل دسترسی آزاد به اطلاعات، بسیار عملگرا رفتار میکند. آنها محاسبه میکنند که یک دوره فشرده تعمیرات لوازم خانگی یا نصب پکیج، بازگشت سرمایه سریعتری دارد. این رویکرد نیازی به سرمایه کلان ندارد و افراد میتوانند کارگاه کوچک خود را راهاندازی کنند یا به صورت سیار خدمات ارائه دهند و مشتریان ثابتی پیدا کنند.
انتخاب شغل در بین نیروی کار جوان هوشمندانهتر شده است. آنها به سراغ حوزههایی میروند که نیاز روزمره جامعه است و هرگز متوقف نمیشود. بخش بزرگی از این افراد جذب حرفههای مرتبط با تاسیسات ساختمان، تعمیرات خودرو، الکترونیک و حتی صنایع غذایی و تشریفات میشوند.
زمانی که خودروها به سیستمهای الکترونیکی پیچیدهتری مجهز میشوند، تخصصهایی مانند تعمیرات ECU یا عیبیابی گیربکس اتوماتیک به یک مزیت رقابتی و به شدت سودآور تبدیل میشوند. از سوی دیگر، در بخش خانگی نیز شاهد یک شیفت بزرگ در رفتار مصرفکننده هستیم. با تداوم ممنوعیت واردات لوازم خانگی خارجی از سال ۱۳۹۷ و افزایش چشمگیر قیمت کالاهای جایگزین، بازار خدمات فنی تغییر شکل داده است. بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی اتحادیه صنف تعمیرکاران لوازم خانگی در خبرگزاریهای رسمی اقتصاد ایران، تقاضا برای «تعمیر و اورهال» دستگاههای معیوب به جای خرید کالای جدید، رشد بیسابقهای را تجربه کرده است. این حوزهها دقیقاً همان نقاط بکری هستند که یک تکنسین ماهر میتواند بدون نگرانی از رکود، کسبوکار خود را پایهریزی کرده و از این تغییر رفتار اقتصادی جامعه به نفع استقلال مالی خود استفاده کند.
با شکلگیری این تقاضای عظیم برای یادگیری مهارتهای عملی، جای خالی بسترهایی که بتوانند این نیاز را به شکل استاندارد پاسخ دهند، به شدت احساس میشد. آموزشگاههای فنی باید از حالت قدیمی و تئوریک خارج میشدند و ساختاری کارگاهی به خود میگرفتند. در همین راستا، مجموعههایی تاسیس شدند تا این شکاف میان آموزش و صنعت را پر کنند. به عنوان نمونه، فنآموزان به عنوان یکی از پیشگامان این عرصه از سال ۱۳۹۳ دقیقاً با همین هدف شکل گرفت تا پاسخی به نیاز کارآموزان برای ورود سریع به بازار کار باشد.
در این مجموعه، تمام تمرکز بر برگزاری کلاسها در قالب کارگاههای کاملاً عملی و با تجهیزات بهروز است. فردی که قصد دارد وارد بازار کار شود، در این فضا مستقیماً با همان قطعات و ابزارهایی کار میکند که فردا در مغازه یا پروژه خود با آنها روبرو خواهد شد. اساتید این دورهها صرفاً مدرس نیستند، بلکه تکنیسینهای با تجربهای هستند که سالها در دل بازار کار تجربه کسب کردهاند و اکنون دانش عملی را به هنرجویان منتقل میکنند.
حضور در کارگاههای تخصصی مزیتهایی دارد که مستقیماً روی آینده شغلی افراد تاثیر میگذارد. برخی از مهمترین دستاوردهای این سبک آموزشی شامل موارد زیر است:
این ساختار باعث میشود هنرجو پس از اتمام دوره، مسیر مشخصی برای درآمدزایی داشته باشد. تفاوتی ندارد که فرد به دنبال یادگیری PLC و اتوماسیون صنعتی برای کار در کارخانجات پیشرفته باشد یا بخواهد با یادگیری لولهکشی و نصب کولر گازی به صورت آزاد کار کند؛ مسیر موفقیت از تسلط بر ابزار میگذرد.
اقتصاد سالهای آینده بیش از پیش به تکنیسینهای اجرایی وابسته است. با توسعه هوشمندسازی، نیاز به افرادی که بتوانند سیستمهای پیچیده را نصب و پشتیبانی کنند افزایش مییابد. رویکرد نسل جدید در انتخاب مسیر مهارتآموزی، یک انتخاب کاملاً منطقی در برابر تورم و شرایط اقتصادی است. آنها زمان را میخرند و با سرمایهگذاری روی توانمندیهای خود، امنیت شغلی پایداری ایجاد میکنند.
