فاجعه‌ای به نام کودک‌آزاری/ سوءاستفاده از کودکان را گزارش دهید

دیدارنیوز: یک فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان اظهار داشت: آمار دقیقی از کودک آزاری در ایران نداریم و بسیاری از این سوءاستفاده‌ها به‌عنوان یک راز در خانواده‌ها باقی می‌ماند. در بیمارستان‌ها نیز بسیاری از مسائل به‌دلیل عدم افشا باقی می‌مانند.

«مهدیه صالحی» عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران و فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان درباره حادثه کودک‌آزاری در سنندج که به تازگی رسانه‌ای شد، به ایلنا گفت: سوءاستفاده‌ای که از کودکان می‌شود، انواع مختلفی دارد؛ یک نوع آن جسمی است که به معنای آسیب‌رساندن به کودک است.

این روانپزشک ادامه داد: نوع دیگر محرومیت است که کودک را از برخی حقوق خود محروم می‌کند؛ به‌عنوان مثال، اجازه نمی‌دهند که درس بخواند. همچنین نوعی دیگر جنسی است که معمولاً بسیار پر سر و صداست. مدل عاطفی نیز وجود دارد که در آن کودک مکرراً تحقیر شده و دعوا می‌شود. این موارد مدل‌های سوءاستفاده از کودکان هستند. برخلاف آنچه ممکن است تصور کنیم، این مسائل در جامعه ما کم نیستند و فقط برخی از آنها مشخص می‌شوند یا موارد شدیدتر نمایان می‌شوند.

وی افزود: به‌عنوان مثال، من در بیمارستانی که فعالیت می‌کنم، تقریباً هر یکی دو ماه کودکانی داریم که متوجه می‌شویم مورد سوءاستفاده قرار گرفته‌اند. این کودکان ممکن است با آسیب‌های بدنی به بیمارستان مراجعه کنند یا آثار شکستگی‌های استخوان بر روی بدنشان وجود داشته باشد. این موارد معمولاً بزرگ و پر سر و صدا می‌شوند و به‌طور واضح آسیب‌زننده برای کودک است. در سوءاستفاده از کودکان، گاهی والدین خود از کودکان سوءاستفاده می‌کنند یا نزدیکان آنها مانند اقوام نزدیک. بنابراین، هر کسی که سوءاستفاده از کودکان را مشاهده می‌کند، از جمله همسایه‌ها، پزشکان، و معلمان، مسئولیت دارد که این موارد را گزارش دهد.

صالحی خاطرنشان کرد: ما آمار دقیقی از کودک آزاری در ایران نداریم و بسیاری از این سوءاستفاده‌ها به‌عنوان یک راز در خانواده‌ها باقی می‌مانند. در بیمارستان‌ها نیز بسیاری از مسائل به‌دلیل عدم افشا باقی می‌مانند. به‌عنوان مثال، گاهی پزشکان احساس می‌کنند که نیازی به گزارش دادن نیست یا دیگران نیز گزارش نمی‌کنند.

وی اظهار کرد: مواردی از کودک آزاری در بیمارستان‌های کودکان دیده می‌شود. در این موارد کودکان با کبودی‌های بدنی، آثار سوختگی یا شکستگی‌های متعدد مراجعه می‌کنند. با توجه به کتمان والدین گاهی تشخیص این موارد سخت و زمان بر است. البته کودک آزاری فقط نوع جسمی نیست و انواع دیگر مثل عاطفی، جنسی و غفلت را شامل می‌شود که نیاز به بررسی دقیق دارد. گاهی پزشکان علی‌رغم شک، با توجه به مبهم بودن قوانین، از گزارش این موارد خودداری می‌کنند.

صالحی خاطرنشان کرد: همچنین، کودک معمولاً به‌اندازه کافی توانمندی ندارد که اطلاعات لازم را ارائه دهد یا از اورژانس‌های اجتماعی کمک بخواهد و ممکن است به‌طور کلی دسترسی به این خدمات نداشته باشد. البته ممکن است وضعیت کودک آزاری به این شدت که تصور می‌شود نباشد. بعضی اوقات شدت کودک آزاری خفیف‌تر است. در بیمارستان روانپزشکان، به همراه روانشناسان، مددکاران اجتماعی و همکاران پزشک قانونی این موارد را پیگیری می‌کنیم. همکاری بین این متخصصان بسیار مهم است تا بتوانیم به درک بهتری از وضعیت کودکان و حمایت از آنها دست یابیم.

این روانپزشک با بیان اینکه متاسفانه به لحاظ قانونی، ما چالش‌های زیادی در زمینه حمایت از کودکان داریم، افزود:، اما خوشبختانه اورژانس اجتماعی وجود دارد که در بسیاری از موارد کمک می‌کند. این اورژانس می‌تواند پیگیری‌های لازم را انجام دهد و حتی خود کودکان، خانواده‌ها و همسایه‌ها می‌توانند از طریق تلفن اطلاع دهند. همچنین ما پزشکان به عنوان کادر درمان، وقتی که به سوءاستفاده از کودکان مشکوک می‌شوند، خود را موظف می‌دانیم که این موارد را گزارش دهیم و اجازه نمی‌دهیم والدین کودک را ترخیص کنند.

به گفته وی، این به این معناست که والدین نمی‌توانند کودک را تا زمانی که کار‌های پزشکی قانونی انجام شود و پزشک اجتماعی برای کمک بیاید و از خانه بازدید کند، ترخیص کنند. این اقدامات به‌منظور حمایت از کودکان و جلوگیری از سوءاستفاده‌های بیشتر انجام می‌شود. همچنین در برخی موارد، پزشک اجتماعی ممکن است نامه‌ای صادر کند و حکم حضانت را از آن خانواده بگیرد، که گاهی اوقات موقتی و گاهی دائمی است. این فرایند‌ها به حفاظت از حقوق و ایمنی کودکان کمک می‌کند.

صالحی در پایان گفت: همه ما باید آگاه باشیم که سوءاستفاده از کودکان واقعاً اتفاق می‌افتد و باید بدانیم که با چه شماره‌هایی تماس بگیریم و از کجا کمک بخواهیم. هیچ‌گاه نباید سکوت کنیم، حتی اگر فقط شک داریم. در سال‌های اخیر موارد کودک آزاری بیشتر گزارش می‌شود. رسانه‌های اجتماعی نقش مهمی در افزایش آگاهی مردم ایفا کرده‌اند و به همین دلیل، افراد بیشتر درباره این مسائل اطلاع پیدا کرده و جرأت صحبت کردن پیدا کرده‌اند.