حسن هانیزاده، کارشناس مسائل بینالملل درباره عقبنشینی اسرائیل در برابر هشدار تهران گفت: تهران به صراحت اعلام کرد که هرگونه توافق احتمالی بین ایران و امریکا باید دربرگیرنده کل محور مقاومت، از جمله لبنان باشد. این هشدار شدیداللحن باعث شد دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا، بلافاصله با نتانیاهو تماس بگیرد و به او دستور دهد که طرح حمله به حومه بیروت را متوقف کند.
دیدارنیوز: مذاکرات ایران و امریکا و فضای عمومی منطقه روز گذشته ۲۴ ساعت پر التهاب را سپری کرد. ۲۴ ساعتی که از تهدید حمله به ضاحیه جنوبی و دستور تخلیه توسط اسراییلیها آغاز شد و پس از واکنش قاطع ایران برای پاسخگویی متقابل و اعلام حمله به بخشهای شمالی سرزمینهای اشغالی، ساعات پر استرسی را پشت سر گذاشت.
به نقل از اعتماد، قرارگاه خاتم به ساکنان شمال اسراییل هشدار داد که در صورت حمله به ضاحیه، «اگر نمیخواهند آسیب ببینند، منطقه را ترک کنند.» ایران روز دوشنبه تاکید کرد که تجاوز به بیروت از سوی اسراییل، نقض آتشبس تلقی خواهد شد و با پاسخ ایران مواجه میشود.
پس از آن بود که فارس از گفتوگویی تلفنی بین دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی خبر داد که آکسیوس آن را پرتنش توصیف کرد. این ۲۴ ساعت پر التهاب، اما با تماس تلفنی ترامپ با نتانیاهو و عقبنشینی اسراییل از حمله به لبنان پایان یافت.
رویکردی که سعید لیلاز آن را برتری دوباره قدرت میدانی ایران بر طرف مقابل ارزیابی میکند و معتقد است این قدرت نظامی دو طرف است که نهایتا سرنوشت جنگ در منطقه را تعیین میکند. در کشاکش این ارزیابیهای تحلیلی، اما روایتهای مختلفی از مکالمه تلفنی دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو که به گفته رییسجمهور امریکا مانع حمله برنامهریزیشده اسراییل به ضاحیه بیروت شد، در رسانههای داخلی و بینالمللی منتشر شده است. آکسیوس این مکالمه را پرتنش توصیف کرد و فارس از عصبانیت ترامپ در این مکالمه خبر داده است. شخص ترامپ با انتشار پستی در شبکه اجتماعیاش اعلام کرد که از نخستوزیر اسراییل خواسته است به بیروت حمله عمده انجام ندهد و بنیامین نتانیاهو هم دستور داده است که «سربازانش بازگردند.» این همه روایت ترامپ نیست، ترامپ در این مکالمه از تماس با نمایندگان حزبالله نیز خبر داد و گفت که هم اسراییل و هم حزبالله موافقت کردهاند که از حمله به یکدیگر خودداری کنند.
اسراییلیها چه میگویند؟
برای بررسی ابعاد مختلف مکالمه ترامپ و نتانیاهو بد نیست نگاهی هم به چهرهها و رسانههای اسراییلی انداخته شود. نیوز اسراییل در گزارشی در این رابطه نوشت: ترامپ بهشدت از تهدید ایران به خروج از مذاکرات وحشت زده شد و نتانیاهو را مجبور کرد فورا تهاجم به بیروت را متوقف کند. به نوشته این رسانه عبریزبان، ایران با خروج خود از مذاکرات سبب شد تا ترامپ تسلیم شود و دست و پای نتانیاهو را ببندد، بدین شکل در آخرین لحظات از وقوع یک درگیری خطرناک در لبنان جلوگیری به عمل آمد. این رسانه افزود: نادیده گرفتن این زمانبندی تقریبا غیرممکن است. تنها چند ساعت پس از آنکه تهران اعلام کرد مذاکرات با واشنگتن را در اعتراض به حملات اسراییل به بیروت به حالت تعلیق درآورده است، ترامپ، بیانیهای غیرمعمول صادر کرد و در آن توضیح داد که با بنیامین نتانیاهو صحبت کرده است، مبنی بر اینکه هیچ نیروی اسراییلی در بیروت حضور نخواهد داشت و هر نیرویی که در مسیر این شهر بوده، بازگردانده شده است. نویسنده گزارش ادامه داد: اگر واقعا ارتباط مستقیمی بین این دو رویداد وجود داشته باشد، پیامدهای آن بسیار گسترده است: ترامپ به این نتیجه رسید که ادامه فعالیت اسراییل در لبنان، فرصت نجات کانال مذاکره با ایران را به خطر میاندازد و میتواند منجر به فعال شدن اهرم فشار بیشتر ایران، به ویژه از طریق حوثیها در یمن و تهدید خطوط کشتیرانی در تنگه بابالمندب شود. نفتالی بنت نیز به این موضوع واکنش نشان داد و در ایکس نوشت: «قدس. بیت شمش. لبنان. غزه. مکانهای مختلف، اما داستان یکی است. کابینهای که کنترل حاکمیت اسراییل را از دست داده است در هرج و مرج مطلق به سر میبرد. ما امنیت را به اسراییل باز خواهیم گرداند.» این همه ماجرا نبود، آویگدور لیبرمن نیز به جمع واکنشها پیوست و در حساب ایکس خود در حملهای مستقیم به نتانیاهو نوشت: «این یک نخستوزیر نیست، بلکه او یک عروسک خیمهشببازی است.» ایتمار بن گویر، وزیر امنیت داخلی نوشت: «آقای نخستوزیر، شما گفتهاید که یک نخست وزیر قوی در صورت امکان به رییسجمهور امریکا «بله» و در صورت لزوم «نه» میگوید. اکنون زمان آن رسیده است که به دوستمان، رییسجمهور ترامپ، «نه» بگوییم. اکنون زمان آن رسیده است که آنچه برای حمله به حزبالله، آزادی سربازانمان و بازگرداندن امنیت در شمال لازم و ضروری است، انجام دهیم.»
ترامپ از نتانیاهو ناراضی است
در حالی که تحولات ۲۴ ساعت اخیر در منطقه غرب آسیا با گمانهزنیهای بسیاری همراه بوده است، حسن هانیزاده، تحلیلگر حوزه سیاست خارجی هشدار قاطع جمهوری اسلامی ایران مبنی بر «نقض عهد» تلقی شدن هرگونه حمله به ضاحیه جنوبی بیروت، معادله میدانی را به نفع محور مقاومت تغییر داده است. هانیزاده میگوید: این هشدار که با واکنش فوری دونالد ترامپ و تماس تلفنی او با بنیامین نتانیاهو همراه شد، عملا طرح اشغالگرایانه رژیم صهیونیستی را خنثی کرد و نشان داد که ایران با نگاهی راهبردی و مسوولانه، صلح در لبنان را بخشی جداییناپذیر از امنیت منطقهای میداند.
حسن هانیزاده، کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با «اعتماد» با اشاره به تحولات اخیر در جنوب لبنان و تغییر رویکرد دولت ایالات متحده نسبت به اقدامات رژیم صهیونیستی، به تحلیل ابعاد پنهان این عقبنشینی پرداخته است.
وی میگوید: «هدف اصلی بنیامین نتانیاهو از تنشآفرینیهای اخیر، اشغال بخشهایی از حومه بیروت و جنوب لبنان است تا از آن به عنوان برگ برندهای در میز مذاکرات میان حکومت لبنان و رژیم صهیونیستی استفاده کند.»
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی با اشاره به شکست سه دور مذاکرات اخیر در واشنگتن با نظارت امریکا افزود: نتانیاهو با هدف برهم زدن شطرنج سیاسی منطقه و تحتالشعاع قرار دادن روند گفتوگوهای ایران و امریکا، به دنبال مانعتراشی در هرگونه توافق احتمالی میان تهران و واشنگتن بود. نخستوزیر اسراییل در تلاش بود تا با اشغال بخشهایی از حومه بیروت، قدرت چانهزنی خود را در مذاکرات آینده افزایش دهد.
این کارشناس ارشد مسائل بینالملل، هشدار ایران را نقطه عطف این تحولات دانست و گفت: تهران به صراحت اعلام کرد که هرگونه توافق احتمالی بین ایران و امریکا باید دربرگیرنده کل محور مقاومت، از جمله لبنان باشد. این هشدار شدیداللحن باعث شد دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا، بلافاصله با نتانیاهو تماس بگیرد و به او دستور دهد که طرح حمله به حومه بیروت را متوقف کند.
هانیزاده در ادامه تاکید میکند: این اقدام نشاندهنده آن است که جمهوری اسلامی ایران از منظری کاملا مسوولانه، اخلاقی و انسانی به مساله لبنان نگاه میکند. ایران ثابت کرده است که هرگونه اقدام یا تحرک سیاسی در منطقه باید مساله جنوب لبنان را در اولویت قرار دهد. صهیونیستها با تخریب بیش از ۸۰ روستا در جنوب لبنان، به دنبال ایجاد یک کمربند امنیتی از جنوب این کشور تا جبلالشیخ، قنیطره و در نهایت درعا در سوریه بودند تا موقعیت خود را تثبیت کنند، اما با قاطعیت و هشدارهای نظامی و دیپلماتیک ایران، این طرح عملیاتی نشد.
او با اشاره به تغییر فضا در نهادهای بینالمللی گفت: پس از عقبنشینی رژیم صهیونیستی از طرح اشغال ضاحیه بیروت در پی هشدارهای ایران، شورای امنیت سازمان ملل نیز اقدام به محکومیت جنایات امریکا و رژیم صهیونیستی کرد. این نهاد بینالمللی که تاکنون سکوت کرده بود، تحت تاثیر فشارهای دیپلماتیک و مواضع بازدارنده ایران، به شهادت رساندن بیش از ۳۴۰۰ نفر از مردم جنوب لبنان را محکوم کرد. هانیزاده در بخش دیگری از این گفتوگو، به تنشهای درونی میان دولت ترامپ و کابینه نتانیاهو پرداخت.
او در پاسخ به پرسشی در خصوص تغییرات در تیم مدیریتی امریکا و اسراییل پس از جنگ ۴۰ روزه میگوید: گزارشها حاکی از اختلاف نظر شدید میان تیم دونالد ترامپ و شخص بنیامین نتانیاهو است. شواهد نشان میدهد که تاکنون ۱۳ نفر از اعضای کابینه و ژنرالهای ارشد امریکایی به دلیل مخالفت با همراهی کورکورانه ترامپ با نتانیاهو استعفا دادهاند؛ سیاستی که هزینههای بسیار سنگینی را برای ایالات متحده به همراه داشته است.
هانیزاده یادآور میشود: دونالد ترامپ اکنون متوجه شده است که نتانیاهو با هدف بحرانآفرینی مداوم، به دنبال بقای خود در قدرت است.
به نظر میرسد وضعیت سیاسی نخستوزیر رژیم صهیونیستی به نقطهای رسیده است که ناگزیر از کنارهگیری خواهد بود، چرا که نه تنها شکافهای عمیق درون جریانات سیاسی اسراییل تشدید شده، بلکه اختلافنظر راهبردی میان تلآویو و واشنگتن نیز به اوج خود رسیده است. برکناری رییس موساد نیز یکی از نشانههای جدی این گسست و تصفیهحسابهای سیاسی در سطوح عالی رژیم صهیونیستی است. این تحلیلگر مسائل منطقهای در خصوص احتمال دستیابی به توافق میان ایران و امریکا در هفتههای آینده گفت: به نظر میرسد دولت امریکا در شرایط فعلی، به ویژه به دلیل نزدیکی مسابقات جام جهانی، بهشدت نیازمند یک آتشبس است تا بتواند توجه خود را به مسائل داخلی و مدیریت فضای عمومی جامعه امریکا معطوف کند. هرگونه ماجراجویی جدید از سوی امریکا در این مقطع، به معنای نقض آتشبس و بازگشت به شرایط بحرانی خواهد بود که واشنگتن تمایلی به آن ندارد. هانیزاده در پایان خاطرنشان میکند: اگرچه امریکاییها در حال حاضر به دنبال بازه زمانی موقت برای آتشبس هستند، اما احتمال دارد که بعد از برگزاری مسابقات جام جهانی، دست به ماجراجوییهای جدیدی بزنند. بنابراین ایران باید همچنان با هوشیاری کامل، «دست به ماشه» باشد تا هرگونه تحرک احتمالی دشمن را با پاسخی قاطع و بازدارنده مواجه کند. این آمادگی نظامی در کنار دیپلماسی فعال، تنها راه مهار زیادهخواهیهای رژیم صهیونیستی و حامیان غربی آن در منطقه است.
