مسابقات استانی قرآن کریم با همکاری اداره کل اوقاف استان گیلان در یکی از سالن‌های دانشگاه آزاد اسلامی لاهیجان برگزار شد که هدف این رویداد، ارزیابی و شناسایی برترین‌های قرآنی استان بود.
دیدارنیوز-سید محمد جعفرنژاد* : برگزاری مسابقات قرآنی، به‌ویژه در رده‌های سنی زیر ۱۸ سال، همواره با اهدافی، چون شناسایی و پرورش استعداد‌های قرآنی، ترویج فرهنگ غنی اسلام و ایجاد انگیزه برای تعامل با کلام‌الله مجید در میان جوانان دنبال می‌شود. این رویداد‌ها فرصتی مغتنم برای آموزش، رقابت سالم و ارتقای دانش و عمل به آموزه‌های قرآنی فراهم می‌آورند. با این حال، کیفیت برگزاری چنین محافلی نقش اساسی در تحقق این اهداف ایفا می‌کند.
شرح رویداد:
در نهم مردادماه، مسابقات استانی قرآن کریم با همکاری اداره کل اوقاف استان گیلان در یکی از سالن‌های دانشگاه آزاد اسلامی لاهیجان برگزار شد. هدف این رویداد، ارزیابی و شناسایی برترین‌های قرآنی استان بود.
نقاط ضعف مشاهده شده:
۱. حضور کم‌رنگ حاضران و عدم تحقق انتظار شور و نشاط:
برخلاف انتظار، سالن مسابقات با حضور بسیار اندک مخاطبان مواجه بود؛ بیش از ۹۰ درصد صندلی‌ها خالی ماند و تنها قاریان منتخب به همراه یکی از اعضای خانواده‌شان در سالن حضور داشتند. این کمبود استقبال، اهداف ایجاد انگیزه در جوانان و ترویج فرهنگ قرآنی را با چالش جدی مواجه کرده است. نبود تشویق و همراهی مخاطبان، بدون شک بر روحیه و اعتماد به نفس قاریان تأثیر منفی گذاشته و از شکل‌گیری فضایی معنوی و رقابتی جلوگیری می‌کند.
۲. حضور کم‌رنگ مدیران شهرستانی و استانی:
یکی دیگر از نقاط ضعف محسوس، حضور اندک مدیران شهرستانی و استانی در این رقابت بود. غیاب نمایندگان ارشد مسئول در چنین رویدادی، علاوه بر کاهش اعتبار و اهمیت مسابقات، پیام ناامیدی و کم‌توجهی به حوزه فرهنگ قرآنی را به جامعه مخابره می‌کند. حضور مدیران می‌تواند باعث ایجاد انگیزه بیشتر در شرکت‌کنندگان و جذب توجه عمومی به اهمیت این برنامه‌ها شود.
۳. فاصله داوران از صحنه؛ کاهش ارتباط و کیفیت قضاوت:
یکی از نکات قابل تأمل، عدم حضور داوران در سالن اصلی بود. داوران از سالنی مجزا و از طریق نمایشگر‌ها اجرای قاریان را مشاهده می‌کردند. این رویکرد، ضمن ایجاد فاصله میان داوران و شرکت‌کنندگان، امکان قضاوت دقیق و درک کامل حالات و فنون اجرایی را محدود می‌سازد. در محافل قرآنی، حضور مستقیم داوران و مشاهده اجراها به صورت زنده، به ارتقای کیفیت داوری و ایجاد فضایی حرفه‌ای‌تر کمک شایانی می‌کند.
هرچند استاد حاج محمود لطفی نیا، یکی از داوران این محفل و مسابقات قرآنی، در مورد دلیل عدم حضور فیزیکی داوران در سالن مسابقات می‌گوید:
«از سال‌های بسیار دور این تصمیم گرفته شد، چون تجربه مسابقات نشانگر آن بوده که به‌علت فضای هیجانی صحن، تلاوت بر شدت استرس متسابقین افزوده می‌شود و هم هیئت داوران از تمرکز کمتری برخوردار خواهند بود! گذشته از اینکه همه حرکات و سکنات داوران در معرض دید قرار گرفته و بعضاً ممکن است افراد دچار سوء تفاهم گردند! دیگر اینکه دقت داوری از طریق صوت و تصویر دقیق‌تر از صحن مسابقات است، چون صدا بدون افکت داخل سالن به داوران می‌رسد و به دقت داوری کمک می‌کند!»
این نظر نشان می‌دهد که موضوع فاصله داوران از سالن، یک رویکرد تجربی و کارشناسی‌شده است که هدف آن حفظ تمرکز داوران و کاهش استرس شرکت‌کنندگان می‌باشد. اما به هر حال این روش نیز چالش‌های خاص خود را دارد و نیازمند بررسی‌های بیشتر و راهکار‌های نوین برای حفظ کیفیت قضاوت و فضای رقابتی است.
۴. انعکاس و پوشش رسانه‌ای ضعیف:
با وجود اهمیت و ارزش فرهنگی مسابقات قرآن کریم، پوشش رسانه‌ای این رویداد نسبتاً کم‌رنگ و محدود بود. انعکاس ناکافی اخبار و گزارش‌ها در رسانه‌های محلی و شبکه‌های اجتماعی، باعث کاهش اطلاع‌رسانی به عموم مردم و کاهش مشارکت جامعه در این برنامه فرهنگی شده است. توجه بیشتر رسانه‌ها می‌تواند به ارتقای سطح آگاهی عمومی و افزایش مشارکت در آینده کمک کند.
۵. تفاوت محسوس دمای بیرون و داخل سالن و مشکلات سرمایش:
دمای داخل سالن مسابقات به دلیل عملکرد نامناسب سیستم سرمایش اسپیلت، نسبت به دمای بیرون بسیار پایین‌تر بود. این سرمایش نامطلوب برای قاریان مناسب نبود و موجب لرزش صدا و کاهش کیفیت اجرا شد. چنین شرایط فیزیکی نامطلوب، علاوه بر تأثیر منفی بر عملکرد شرکت‌کنندگان، بر رضایت و تمرکز آنها نیز اثرگذار است.
۶. ضعف مدیریت فرهنگی در برخی بقاع متبرکه:
اداره اوقاف بقاع متبرکه نقش بسزایی در ترویج فرهنگ قرآنی و دینی در جامعه دارد. اما با توجه به ماهیت خاص این اماکن که معمولاً محل تجمع مردم و ارتقای فرهنگی هستند، متأسفانه برخی از این مکان‌ها از ضعف مدیریت فرهنگی رنج می‌برند. این ضعف‌ها به ویژه در کم‌توجهی به گزارش‌های مردمی و نداشتن برنامه‌های منظم برای جذب مخاطبان از جمله کودکان، نوجوانان و جوانان مشهود است. به کارگیری نیرو‌های فرهنگی کاربلد و فعال در این اماکن می‌تواند موجب جذب بیشتر این گروه‌های سنی و تقویت ارت
باطشان با آموزه‌های قرآنی شود. همچنین، اعضای هیئت امنای بسیاری از این مراکز نیاز به بازنگری و تغییر دارند تا بتوانند به شیوه‌ای مؤثرتر به اهداف فرهنگی این مکان‌ها رسیدگی کنند. در گزارش‌های بعدی به جزئیات بیشتری از این مسائل خواهیم پرداخت.
پیشنهادات برای بهبود:
تقویت اطلاع‌رسانی و تبلیغات: استفاده از کانال‌های متنوع و مؤثر مانند رسانه‌های محلی، شبکه‌های اجتماعی و تبلیغات محیطی برای جذب بیشتر مخاطبان و اطلاع‌رسانی دقیق‌تر درباره زمان و مکان برگزاری.
افزایش جذابیت برنامه: افزودن برنامه‌های جانبی مانند سخنرانی‌های کوتاه مذهبی، اجرای گروه‌های تواشیح یا تقدیر از چهره‌های قرآنی منطقه برای غنای بیشتر مراسم.
حضور فیزیکی داوران: توصیه می‌شود داوران در سالن اصلی حضور داشته باشند تا ضمن مشاهده مستقیم اجراها، با جو سالن و واکنش‌های حضار نیز ارتباط برقرار کنند؛ این امر به ارتقای کیفیت داوری و تجربه مثبت شرکت‌کنندگان کمک می‌کند، البته با توجه به نکات مطرح‌شده از سوی استاد لطفی نیا، باید راهکار‌هایی برای کاهش استرس متسابقین و حفظ تمرکز داوران در نظر گرفته شود.
توجه ویژه به پوشش رسانه‌ای: همکاری با رسانه‌های محلی و شبکه‌های اجتماعی برای افزایش اطلاع‌رسانی و انعکاس گسترده‌تر این رویداد فرهنگی مهم.
بهبود شرایط فیزیکی سالن: ارتقای سیستم تهویه و سرمایش سالن به گونه‌ای که دمای مناسب برای شرکت‌کنندگان فراهم شود و کیفیت اجراها تحت تأثیر قرار نگیرد.
تقویت مدیریت فرهنگی در بقاع متبرکه: استفاده از نیرو‌های فرهنگی کاربلد و تجدیدنظر در انتخاب اعضای هیئت امنای بقاع متبرکه برای بهبود عملکرد این اماکن در جذب و نگهداشت مخاطبان مختلف.
نتیجه‌گیری:
مسابقات قرآنی فرصتی ارزشمند برای رشد و تعالی در حوزه فرهنگ دینی به شمار می‌روند. با اصلاح شیوه‌های برگزاری، توجه به جزئیات اطلاع‌رسانی، جذاب‌تر کردن برنامه‌ها، بهبود شرایط فیزیکی سالن و ایجاد ارتباط مؤثرتر میان برگزارکنندگان، داوران و مخاطبان، می‌توان به اهداف متعالی این رویداد‌ها دست یافت و شاهد برگزاری محافل قرآنی پرشورتر و تأثیرگذارتر در آینده بود.
*فعال رسانه‌ای و مسئول دفتر دیدار در استان گیلان
